Năm 2012 nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 16,7 tỷ USD



Năm 2012 nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 16,7 tỷ USD

Lập Xuân 18:20 25/12/2012

Ngày 24/12, Tổng cục Thống kê vừa công bố số liệu thống kê kinh tế xã hội 2012. Theo đó, lần đầu tiên sau 19 năm VN đã xuất siêu hàng hoá, đạt 284 triệu USD. Tuy nhiên, trong đó khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) xuất siêu 11,96 tỷ USD, phần lớn là hàng gia công lắp ráp. Còn khu vực kinh tế trong nước vẫn nhập siêu tới 11,68 tỷ USD. Đáng chú ý là thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 16,7 tỷ USD.

Tỷ trọng xuất khẩu lớn thuộc về khu vực FDI
Theo TCTK, kim ngạch xuất khẩu (KNXK) cả năm 2012 ước đạt 114,6 tỷ USD, tăng 18,3% so với năm 2011. Trong đó, khu vực FDI (gồm cả dầu thô) đạt 72,3 tỷ USD, tăng 31,2%. Danh mục hàng hoá xuất khẩu chủ yếu của các doanh nghiệp FDI là: điện tử, máy tính và linh kiện; điện thoại và các nhóm linh kiện; hàng dệt may; giày dép... Tuy nhiên, các mặt hàng có KNXK cao nói trên đều thuộc nhóm có tỷ trọng gia công cao, điều này phản ánh hiệu quả xuất khẩu và lượng ngoại tệ thực thu thấp. Ví dụ, ngành hàng dệt may có KNXK 15,035 tỷ USD, giày dép đạt 7,246 tỷ USD, nhưng kim ngạch nhập khẩu (KNNK) vải đã lên tới 7,045 tỷ USD còn nguyên phụ liệu dệt may, dày dép cũng lên tới 3,181 tỷ USD.
 
Chi tiết kim ngạch xuất nhập khẩu một số ngành hàng chủ lực
(Đơn vị: tỷ USD)
Nhóm hàng hoá
Nhập khẩu
Xuất khẩu
Xăng dầu
8.894
Dầu thô: 8.395
Chất dẻo 
4.762
1.585
Sắt thép
5.981
1.622
Điện tử, máy tính và LK
13.098
7.882
Điện thoại các loại và LK
4.977
12.644
Máy, thiết bị, DC, PT khác:
16.029
5.541
Vải
7.045
Dệt may: 15.035
Nguyên PL dệt may, giày dép
3.181
Giày dép: 7.246
 
Hầu hết các ngành hàng có KNXK cao nói trên đều đi sang Liên minh châu Âu, khiến cho thị trường EU trở thành nơi tiêu thụ hàng hoá lớn nhất của VN với kim ngạch đạt 20,3 tỷ USD, tăng 22,5% so với năm ngoái và chiếm 17,7% tổng KNXK hàng hoá 2012. Sau EU là thị trường Mỹ 19,6 tỷ USD, ASEAN 17,3 tỷ USD, Nhật Bản 13,1 tỷ USD và Trung Quốc 12,2 tỷ USD.
 
Thống kê tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 2012
(Đơn vị: tỷ USD)
 
Xuất khẩu
Nhập khẩu
Xuất siêu
Nhập siêu
FDI
72,298
60,338
11,96
 
Trong nước
42,333
54,009
 
11,676
Tổng
114,631
114,347
0,284
 
Các sản phẩm công nghiệp có KNXK khá cao năm 2012 là: điện tử máy tính đạt 7,882 tỷ USD; điện thoại và linh kiện 12,644 tỷ USD; máy móc thiết bị phụ tùng 5,541 tỷ USD. Nhưng ở đầu bên kia của cán cân thương mại, KNNK các mặt hàng này cũng lần lượt đạt 13,098 tỷ USD, 4,977 tỷ USD và 16,029 tỷ USD.
 
Nhiều nhóm hàng nông sản tăng khá về lượng xuất khẩu như gạo, sắn và sản phẩm từ sắn, cao su, hạt điều, chè. Lần đầu tiên xuất khẩu gạo đạt trên 8 triệu tấn, tương đương 3,689 tỷ USD. Tuy nhiên, KNXK ngành hàng này không cao do giá bán ra giảm trên thị trường quốc tế.
 
Tỷ trọng nhập khẩu lớn thuộc về khu vực kinh tế trong nước
Về mặt hàng nhập khẩu năm nay, kim ngạch một số mặt hàng phục vụ gia công, lắp ráp tăng là: Điện tử, máy tính và linh kiện đạt 13,1 tỷ USD, tăng 66,8%; vải đạt 7 tỷ USD, tăng 4,7%;
nguyên phụ liệu dệt may, giày dép đạt 3,2 tỷ USD, tăng 7,9%.
 
Nhiều mặt hàng nguyên liệu giảm cả về lượng và trị giá như: xăng dầu 8,9 tỷ USD, giảm 10%; phân bón 1,6 tỷ USD, giảm 7,9%; sắt thép 6 tỷ USD, giảm 7%; kim loại thường 2,7 tỷ USD, giảm 1,1%; sợi dệt 1,4 tỷ USD, giảm 9%; bông 875 triệu USD, giảm 16,9%. Thực trạng trên phản ánh nhu cầu của đầu tư và tiêu dùng trong nước thấp.
 
Nhập khẩu ôtô năm nay ước đạt 2,1 tỷ USD, giảm 32,5%, trong đó ôtô nguyên chiếc 605 triệu USD, giảm 41,2%, mức giảm mạnh do chính sách hạn chế phương tiện cá nhân của Nhà nước cũng như doanh nghiệp và người dân thắt chặt chi tiêu.
 
Thâm hụt thương mại với Trung Quốc lên tới 16,7 tỷ USD
 
Số liệu nhập khẩu chi tiết hàng tháng cho thấy, trong năm chỉ có 3 tháng nhập siêu ở mức thấp, các tháng còn lại đều xuất siêu, đặc biệt là các tháng cuối năm. Nguyên nhân chủ yếu do suy giảm của sản xuất và tiêu dùng trong nước nên nhập khẩu tăng thấp hơn nhiều so với xuất khẩu.
 
Số liệu thống kê hàng hóa nhập khẩu 2012 cho thấy Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất của VN với tổng kim ngạch đạt 28,9 tỷ USD, tăng 17,6% so với năm 2011 và chiếm 25,3% tổng kim ngạch hàng hóa nhập khẩu. Tiếp đến là ASEAN đạt 21 tỷ USD, tăng 0,3% và chiếm 18,3%. Hàn Quốc đạt 15,6 tỷ USD, tăng 18,4% và chiếm 13,6%. Nhật Bản đạt 11,7 tỷ USD, tăng 12,2% và chiếm 10,2%. EU đạt 8,8 tỷ USD, tăng 13,3% và chiếm 7,7%. Hoa Kỳ đạt 4,7 tỷ USD, tăng 4,7% và chiếm 4,1%.
 
Xét về cán cân thương mại, diễn biến đáng lo ngại nhất là tình trạng thâm hụt mậu dịch vẫn tiếp tục xu hướng gia tăng nhanh trong quan hệ thương mại Việt - Trung. Năm 2012 KNXK của VN sang Trung Quốc là 12,2 tỷ USD, trong khi KNNK từ Trung Quốc vào VN lên tới 28,9 tỷ USD. Thực tế cho thấy, giá trị nhập siêu lên đến 16,7 tỷ USD từ Trung Quốc phần lớn tập trung vào các mặt hàng nguyên phụ liệu, linh kiện lắp ráp, gia công và các máy móc thiết bị phục vụ xuất khẩu. Như vậy, về bản chất VN đang đóng vai trò cầu nối xuất khẩu (với chi phí thấp) cho các ngành hàng thế mạnh của Trung Quốc. Diễn biến này đẩy nền kinh tế VN lún ngày càng sâu vào thế phụ thuộc vào Trung Quốc và chỉ đóng vai trò gia công với chi phí thấp. Trong khi xu thế tẩy chay hàng Trung Quốc đang lan rộng trên toàn cầu, Việt Nam chắc chắn sẽ bị vạ lây nếu cứ tiếp tục vai trò giúp hàng hoá Trung Quốc “mượn đường” thâm nhập thị trường thế giới như hiện nay.
 

Lập Xuân

Từ Khóa :