Mỹ ra lệnh bắt siêu tàu dầu Iran đẩy quan hệ hai nước đến bờ vực



Mỹ ra lệnh bắt siêu tàu dầu Iran đẩy quan hệ hai nước đến bờ vực

HV 9:29 17/8/2019

Căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Iran lại gia tăng khi Bộ Tư pháp Hoa Kỳ ban hành lệnh bắt siêu tàu chở dầu Grace 1 với cáo buộc liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giao Iran (IRGC) sau khi vừa được Anh trả tự do chỉ một ngày.

Lệnh bắt giữ siêu tàu Grace 1 của Bộ Tư pháp Hoa Kỳ có thể làm gia tăng căng thẳng giữa Mỹ và Iran

Theo Sputnik, lệnh bắt siêu tàu Grace 1 chở dầu Iran được Bộ Tư pháp Hoa Kỳ ban hành ngày 16/8. Trong đó, toàn bộ số dầu cùng 995 nghìn USD tiền mặt trên siêu tàu dầu Grace 1 sẽ bị tịch thu vì bị Washington cáo buộc vi phạm Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp quốc tế (IEEPA), gian lận ngân hàng, rửa tiền và  hỗ trợ tổ chức khủng bố.

Hiện tại, Washington xếp lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giao Iran (IRGC) vào danh sách tổ chức tài trợ khủng bố. Cùng với đó, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ cáo buộc mạng lưới công ty có liên quan đến IRGC đã rửa hàng triệu USD thông qua các hoạt động giao hàng bất hợp pháp.

Trước đó, ngày 15/8, Grace 1 đã được chính quyền và tòa án Gibraltar (lãnh thổ hải ngoại của Anh) trả tự do sau khi nhận được cam kết bằng văn bản từ Tehran rằng: Iran sẽ không chuyển số dầu đến Syria, quốc gia nằm trong danh sách trừng phạt của EU. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Gibraltar về văn bản cam kết nói trên. Đồng thời, Iran khẳng định lộ trình ban đầu của Grace 1 không đến Syria như phía bắt tàu cáo buộc.

Tàu Grace 1 đã được Gibraltar (thuộc Anh) thả ngày 15/8

Việc Gibraltar quyết định trả tự do cho tàu Grace 1 cho thấy nỗ lực bất thành của Mỹ trong việc ngăn chặn quyết định thả tàu của vùng lãnh thổ này. Vì thế, không khó lý giải vì sao Bộ Tư pháp Hoa Kỳ lại ra lệnh bắt Grace 1 chỉ sau một ngày siêu tàu dầu của Iran được trả tự do. Song chưa rõ Washington sẽ bắt Grace 1 bằng cách nào. Hiện tại, tàu Grace 1 vẫn neo đậu ở Gibraltar.

Tàu Grace 1 treo cờ Panama thuộc Công ty IShips Management có trụ sở tại Singapore. Khi bị Thủy quân lục chiến Anh cùng cảnh sát biển Gibraltar bắt ở ngoài khơi vùng lãnh thổ này ngày 4/7, tàu bị cáo buộc chở 2,1 triệu thùng dầu đến Syria, vi phạm lệnh trừng phạt của EU. Iran đã bác bỏ cáo buộc này và khẳng định tàu chở dầu đến cảng Basra của Iraq. Đáp trả hành động này, ngày 19/7, Iran đã bắt tàu dầu Stena Impero treo cờ Anh gần eo biển Hormuz khiến căng thẳng Vùng Vịnh leo thang.

IEEPA là đạo luật liên bang cho phép Tổng thống Hoa Kỳ điều chỉnh thương mại quốc tế sau khi tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia nhằm đối phó với các mối đe dọa bất thường từ nước ngoài. Sau vụ khủng bố 11/9/2001, Tổng thống George W. Bush từng dùng luật này để chặn tài sản của các tổ chức bị Washington xếp vào danh sách khủng bố.

Căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Iran leo thang sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 mà Iran đã ký với nhóm P5+1. Cùng với đó, Washington cũng áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt mới bổ sung nhằm cắt nguồn thu từ dầu mỏ của Iran.

Việc Iran từ chối đề nghị đối thoại của Ngoại trưởng Hoa Kỳ khiến quan hệ Mỹ - Iran rơi vào thế bế tắc

Căng thẳng càng leo thang sau vụ Iran bắn rơi UAVcủa Hải quân Hoa Kỳ trên eo biển Hormuz ngày 20/6. Đáp trả, Mỹ đã áp đặt thêm nhiều lệnh cấm vận nhằm vào các quan chức hàng đầu Iran. Phản ứng trước động thái này, Tehran tuyên bố nỗ lực đàm phán ngoại giao đã kết thúc và đơn phương hủy bỏ một phần thỏa thuận hạt nhân đã ký năm 2015. Không chỉ có vậy, Tehran còn khước từ đề nghị đến Tehran đàm phán của Ngoại trưởng Hoa Kỳ.


HV