Mùng 5 Tết và những kiêng kỵ khó nói



Mùng 5 Tết và những kiêng kỵ khó nói

Hoàng Lê 10:10 29/1/2020

Nằm trong những điều kiêng kỵ của Tết cổ truyền, ngày mùng 5 được xem là ngày xấu không được tiến hành những việc quan trọng. Người xưa có câu: “Mùng 5, mười bốn, hăm ba/ Đi chơi còn lỗ huống gì đi buôn”. Chính vì câu nói ấy mà ngày mùng 5 đầu tiên trong năm được người ta chú ý với những điều kiêng kỵ.

Ông bà ta răn dạy, đi chơi xuân cần tránh ngày mùng 5

Khác với những vùng miền khác, người miền Nam thường có thói quen ăn Tết dài hơi. Nói tới thời điểm kết thúc Tết, người xưa thường nói rằng: “Khi nào nêu hạ thì thôi/ Còn không chưa hạ thì ôi Tết kìa!” Câu nói ấy có nghĩa rằng, Tết Nguyên Đán chỉ kết thúc khi hết ngày mùng 7 và mọi người có thể vui chơi thoải mái trước khi bắt tay vào làm việc. Tuy nhiên, trong thời điểm Tết, người xưa thường chọn một ngày đẹp để “xuất hành” bắt đầu công việc trong năm mới.

Vì là ngày lẻ nên mùng 5 không được xếp vào ngày tốt

Các gia đình thường chọn ngày mùng 4 và mùng 6 để bắt đầu những việc đầu tiên. Theo quan niệm dân gian từ xưa, ngày chẵn là ngày sẽ mang đến những điều thuận lợi cho công việc. Cũng đã từ lâu, ông bà ta đã kiêng kỵ ngày mùng 5 và không dùng ngày đó để “xuất hành”. Trước hết, vì mùng 5 là ngày lẻ không được coi là ngày tốt để khởi đầu một công việc hoặc tiến hành những việc quan trọng. Sau nữa, ngày mùng 5 còn liên quan đến những điều cấm kỵ trong lĩnh vực tử vi.

Khi đời sống dần dần thay đổi theo hướng hiện đại, những điều cấm kỵ trong hoạt động Tết cổ truyền cũng vì đó mà giảm dần

Trong cửu tinh gồm có nhất bạch, nhị hắc, tam bích, tứ lục, ngũ hoàng, lục bạch, thất xích, bát bạch, cửu tử. Trong số cửu tinh thì Ngũ hoàng là một sao có sát khí mạnh nhất, vào những ngày 5, ngày 14 (1 + 4 = 5), ngày 23 (2 + 3 = 5), và những ngày này do sao Ngũ hoàng nắm lệnh nên sát khí rất mạnh, thường đưa lại những bất lợi và không may mắn cát lợi. Căn cứ vào những điều này, người ta thường để ngày mùng 5 Tết êm ả trôi qua mà rất ít có  hoạt động nào.

Không chỉ không được “xuất hành”, người xưa còn quan niệm ngày mùng 5 nên hạn chế đi ra ngoài hoặc làm những việc quan trọng khác. Những chuyến đi chơi xa cũng sẽ thay thế bằng các ngày khác nếu chẳng may lịch hẹn rơi vào ngày mùng 5. Bên cạnh đó, đám tiệc, hội hè cũng sẽ được xem xét và dời sang các ngày khác. Vì vậy, những hoạt động Tết dường như cũng mất đi sự nhộn nhịp vốn có như trong các ngày Tết khác.

Ngày xưa, vào ngày mùng 5 trên những con đường quê cũng thưa vắng bóng người. Các quán xá, điểm vui chơi cũng không được đông khách do người ta cấm con cháu đi ra ngoài. Bởi người xưa quan niệm, những ngày đầu năm có ảnh hưởng đến sinh hoạt trong suốt một năm nên cần phải được kiêng cữ đúng mực. Ông bà ta thường mong muốn mọi thứ phải được suôn sẻ, con cháu mình phải được may mắn nên hết sức lưu tâm những điều kiêng kỵ.

Khi đời sống dần dần thay đổi theo hướng hiện đại, những điều cấm kỵ trong hoạt động Tết cổ truyền cũng vì đó mà giảm dần. Những gia đình mới thời này, ít ai lưu tâm đến việc chọn “ngày lành tháng tốt”. Ngày mùng 5 vẫn được người trẻ “xuất hành” hoặc có những hoạt động khác trong gia đình giống với các ngày bình thường. Nhiều người còn cho rằng, những quan niệm cấm kỵ ngày xưa nay đã lỗi thời lạc hậu nên gần như không được quan tâm, đặc biệt là đối với những gia đình trẻ.

Mặc dù chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh những điều kiêng kỵ mà ông bà ta răn dạy con cháu là hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, đó là những kinh nghiệm mà người xưa đúc kết tự bao đời và truyền lại cho con cháu. Người xưa thường kỹ càng, chu đáo trong mọi việc nên những cấm kỵ ấy nhằm đảm bảo cho cuộc sống được tốt hơn. Là người trẻ, không ai có thể ép chúng ta phải cứng nhắc, rập khuôn. Thế nhưng, suy cho cùng, cẩn thận trong mọi việc, đặc biệt là những ngày mà người xưa gọi là không đẹp thì vẫn tốt hơn.


Hoàng Lê