Một “rừng” động vật được tái chế từ những đôi dép xỏ ngón



Một “rừng” động vật được tái chế từ những đôi dép xỏ ngón

Phương Linh 10:0 5/5/2019

Hàng ngày, có rất nhiều đôi dép xỏ ngón bị vứt đi trên bãi biển Kenya. Một công ty nhỏ ở Nairobi đã thu thập những đôi dép này và tái chế chúng thành những món đồ chơi đầy màu sắc và rất dễ thương. Đây cũng là ý tưởng tích cực trong chiến dịch bảo vệ môi trường bằng việc gom lại những chiếc dép hỏng, có thể gây ô nhiễm nguồn nước biển, thành các vật liệu hữu ích làm đồ chơi.

Nếu bạn có dịp đi dọc bờ biển phía đông châu Phi và tình cờ bắt gặp một đàn voi sọc sáng, những con tê giác lửa và rất nhiều hươu cao cổ có màu sắc kì dị, xin đừng vội hoảng sợ. Bạn không bị ảo giác đâu. Thực tế, đây chính là vương quốc sôi động, nơi những nghệ nhân khéo léo đã biến các chất thải độc hại thành một niềm hạnh phúc đầy màu sắc: những  chiếc dép xỏ ngón dùng một lần bị vứt đi.

Ocean Sole là công ty tái chế ở Kenya đã chế tạo ra các tác phẩm nghệ thuật và thời trang kỳ lạ từ những đôi dép xỏ ngón và nhiều loại rác nhựa khác, đặc biệt là những đống rác trôi nổi trên bãi cát ở bờ biển Kenya.

Bên trong xưởng sản xuất có trụ sở tại Nairobi này, chúng ta sẽ được trông thấy những đôi dép cũ được khai hoang, những miếng cao su gây ô nhiễm sẽ được chế tác thành các món đồ chơi động vật thủ công, rèm cửa bắt mắt, những chiếc vòng cổ với họa tiết cầu kỳ, các tác phẩm điêu khắc với kích thước giống y thật. Những sáng tạo vui tươi này được bán tại địa phương cũng như trong hàng chục vườn thú, thủy cung và tại rất nhiều cửa hàng ở hơn 20 quốc gia trên thế giới.

Julie Church, đồng sáng lập Ocean Sole cho biết: « Đây là giải pháp thương mại dựa vào các vấn đề ô nhiễm biển toàn cầu. Thức tỉnh con người nghĩ nhiều đến đại dương và liên kết chúng với các vấn đề ô nhiễm đáng báo động. Chúng tôi thực hiện dự án này thông qua việc kinh doanh các nguồn rác thải của đại dương để càng nhiều người nhận thức được về những hiểm họa mà rác thải môi trường biển mang lại ».       

Có rất nhiều đôi dép xỏ ngón bị vứt lại trên bãi biển ở Kenya. Nếu thực sự quan tâm đến môi trường,

chắc chắn bạn sẽ hoảng hốt và lo sợ bởi lượng rác thải ngày một nhiều được thẳng tay đẩy ra đại dương

Đe dọa môi trường

Giống như nhiều quốc gia phát triển khác, dép xỏ ngón được hàng triệu người ở Kenya chọn dùng bởi giá cả phải chăng và việc sử dụng đôi dép khá thuận tiện. Người lớn, trẻ em và những khách du lịch đến thăm các bãi biển cát trắng ở phía đông châu Phi đều yêu thích loại dép này.

Nhưng sau một thời gian ngắn được sử dụng, chiếc dép tiến vào một hành trình khác: hành trình phá hoại.

Hàng loại đôi dép cao su hỏng bị vứt bỏ tại các thành phố, làng mạc, sau đó bị cuốn cùng hệ thống nước thải  đổ ra sông, biển Kenya mỗi năm. Rất nhiều đôi dép xỏ ngón không thể phân hủy cùng nhiều loại rác thải nhựa khác đã theo những dòng chảy mạnh mẽ của biển cả dạt đến những nơi xa hơn như ở Trung Quốc và Indonesia.

Church luôn vận động các bà mẹ Kenya thu thập những chiếc dép cao su, sau đó rửa sạch và sáng tạo, làm nên những món đồ chơi như thế này cho bọn trẻ.

Những đôi dép và nhiều loại nhựa chảy ra đại dương không chỉ làm hỏng vẻ đẹp tự nhiên của môi trường mà còn là mối nguy hiểm lớn với động vật hoang dã sống ở vùng đó.

Julie Church, người được sinh ra và lớn lên tại Kenya cho biết: « Ô nhiễm đường thủy là một vấn đề lớn. Các dòng sông bị tắc nghẽn với rất nhiều nhựa và cao su cùng nhiều loại rác thải khác. Nhiều người ví đại dương ngày nay trở thành món “súp nhựa”, thật không sai tí nào. Nhựa không hề biến mất, nó chỉ bị vỡ ra thành những mảnh nhỏ và rất nhỏ mà thôi. Cá voi, cá mập và nhiều loại cá trong đại dương đang ăn nhựa mỗi ngày. Thật kinh khủng.

Tự làm thương mại, không cần viện trợ

Cảm hứng cho Ocean Sole khởi nguồn vào năm 1997 khi Church, nhà bảo tồn biển thời điểm đó đã bắt đầu làm việc trong một dự án bảo tồn rùa biển trên hòn đảo xa xôi Kiwayu, gần biên giới Kenya – Somalia.

Khi đó, Church thực sự bị sốc khi trông thấy những bãi biển tuyệt đẹp nhưng bị bao vây bởi vô số các vật thể nhựa làm hỏng môi trường và cản trở những chú rùa đến nơi làm tổ.

Ý tưởng ngập tràn ý tưởng, Church đã “theo dõi” những trẻ em địa phương  chơi với các món đồ chơi của mình bằng việc nhặt nhạnh những mảnh rác và nhiều thứ linh tinh khác ở bờ biển để tạo thành các món đồ chơi. Điều này đã thôi thúc và kích hoạt hàng loạt suy nghĩ trong đầu Church: Điều gì sẽ xảy ra nếu cô ấy có thể khởi động một dự án giúp làm sạch các bãi biển và thúc đẩy sự phát triển ấy trong cộng đồng? Lấy ý tưởng và cảm hứng từ những sáng tạo tạm thời của trẻ em địa phương, Church đã khuyến khích phụ nữ địa phương thu thập, làm sạch và xử lý những đôi dép xỏ ngón và biến chúng thành những món đồ chơi đầy màu sắc để kiếm thêm lợi nhuận.

Church nhớ lại: « Chúng tôi bắt đầu với một chương trình nhỏ. Những ý tưởng giúp chúng tôi gìn giữ và phát triển cùng nhau ».

Năm 2005, Church đã gây dựng một xưởng thủ công tại Nairobi, nơi những loại rác thải đại dương được tái chế bởi các nghệ nhân địa phương

Thay đổi thái độ làm xanh thế giới

Xưởng ban đầu có tên UniquEco với những sản phẩm thủ công thô sơ giờ đã biến thành một doanh nghiệp lớn và đang phát triển.

Ocean Sole, doanh nghiệp cung cấp việc làm cho hơn 70 nhân công, nhằm mục đích tái chế 400.000 đôi dép tông mỗi năm. Giờ đây doanh nghiệp đã hợp tác với hơn 10 nhà cung cấp, những người thu thập nguyên liệu thô từ các tuyến đường thủy và các khu vực xung quanh vùng Nairobi cũng như bờ biển Kenya, sau đó giao nguyên liệu cho xưởng thủ công.

Năm 2006, Ocean Sole đã thỏa thuận với một nghệ nhân Kenya là Kioko Mutiki tạo ra tác phẩm cá heo từ dây diện và cao su giống

với kích cỡ thật. Con cái heo này được trưng bày tại Haller Park ở Mombasa, có hơn 1000 trẻ em tới tham quan mỗi tuần

Tại đây, các công nhân của Ocean Sole sẽ chọn lựa những chiếc dép bỏ đi trong hàng đống bao tải rác thải để phân loại và tái chế trong sáng tạo của họ. Những đôi dép cao su được là sạch và phân loại theo màu sắc. Sau đó, họ cắt, nặn và chà nhám chúng cho tới khi biến thành các sáng tạo thủ công bắt mắt.

Church cho biết: « Chúng tôi tập trung chủ yếu vào các hình thù con vật. Thị trường chính của chúng tôi là các vườn thú, thủy cung và bảo tàng trên toàn thế giới. Đây là các sản phẩm chúng tôi đã làm rất tốt vào thời điểm này. Tương lai, chúng tôi cũng đang hướng tới nhiều sản phẩm thủ công khác ».

Theo Church, Ocean Sole thực sự là cách tiếp cận hiệu quả với môi trường hơn việc cô là một nhà bảo tồn biển đã làm trước đó. Cô cho biết: “Tôi nghĩ, chỉ khi chúng ta thành công về mặt thương mại, chúng ta mới thực sự thành công trong các mục tiêu khác của mình, đó là tạo ra sự thay đổi về thái độ và lối sống của cộng đồng, từ đó giúp họ nhận thức và quan tâm nhiều hơn đến môi trường, đến những gì đang xảy ra trong tự nhiên mỗi ngày”…


Phương Linh