Lưỡng viện Hoa Kỳ chặn vụ bán vũ khí cho Ả-rập Xê-út vì tức giận Trump



Lưỡng viện Hoa Kỳ chặn vụ bán vũ khí cho Ả-rập Xê-út vì tức giận Trump

HV 10:3 18/7/2019

Lưỡng viện Hoa Kỳ đã ra nghị quyết cấm bán vũ khí dẫn đường cho Ả-rập Xê-út, đồng minh thân cận của Mỹ ở Trung Đông. Song có thể Donald Trump sẽ phủ quyết nghị quyết này.

Theo Reuters, ngày 17/7, Hạ viện Hoa Kỳ đã phê chuẩn ba nghị quyết nhằm ngăn chặn kế hoạch bán vũ khí dẫn đường chính xác cho Ả-rập Xê-út và Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) mà Tổng thống Donald Trump đã thông qua vào tháng 5. Đây là một phần trong 22 nghị quyết phản đối được Thượng viện Hoa Kỳ thông qua gần một tháng trước. Việc thông qua các nghị quyết chặn phi vụ bán vũ khí cho Ả-rập Xê-út là một trong ít lần thượng viện do Đảng Cộng hòa chiếm đa số phản đối chính sách đối ngoại của Trump.

Việc các lãnh đạo Hạ viện Hoa Kỳ tập trung vào ba nghị quyết trên được lý giải là do vũ khí dẫn đường chính xác (PGM) từng được Ả-rập Xê-út và UAE sử dụng trong nội chiến Yemen, gây nhiều thương vong cho dân thường. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng: Động thái chặn vụ bán vũ khí của Lưỡng viện Hoa Kỳ còn nhằm thể hiện thái độ tức giận của các nhà lập pháp Mỹ, bao gồm cả thành viên Đảng Cộng hòa với Tổng thống Donald Trump vì đã phá vỡ quy trình bán vũ khí của Washington. Do đó, Quốc hội Hoa Kỳ có quyền xem xét các hợp đồng và chặn mọi thỏa thuận. Thậm chí, một số nghị sĩ cáo buộc ông Donald Trump cố tình lách luật để qua mặt Quốc hội.

Trước đó, ngày 25/5, Tổng thống Donald Trump đã ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia vì căng thẳng với Iran và phê duyệt 22 hợp đồng vũ khí trị giá 8,1 tỷ USD với Ả-rập Xê-út, UAE và Jordan, bất chấp sự phản đối từ Quốc hội. Giải thích cho hành động này, Ngoại trưởng Mike Pompeo cho biết: Các đồng minh Trung Đông cần những hợp đồng này để tăng cường khả năng răn đe Tehran. Đồng thời, ông Mike Pompeo cũng trấn an rằng: Quyết định của Tổng thống chỉ "diễn ra một lần" và không tạo tiền lệ về sau.

Đây không phải là lần đầu tiên Quốc hội Hoa Kỳ chặn hợp đồng bán vũ khí tấn công cho Ả-rập Xê-út, UAE sau những thiệt hại thảm khốc với dân thường Yemen do liên quân Ả-rập tiến hành, nhất là sau vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi trong lãnh sự quán Ả-rập Xê-út ở Thổ Nhĩ Kỳ. Dù vậy, nhiều khả năng nghị quyết mà Lưỡng viện Hoa Kỳ thông qua lần này sẽ bị Tổng thống Donald Trump phủ quyết khi được gửi đến Nhà Trắng. Bởi trước đó, ông Donald Trump từng nhiều lần cảnh báo sẽ dùng quyền phủ quyết nhằm vô hiệu hóa nghị quyết của Quốc hội.


HV