Loài người đã bắt đầu hủy hoại trái đất từ 3000 năm trước?



Loài người đã bắt đầu hủy hoại trái đất từ 3000 năm trước?

Phương Linh 7:30 8/9/2019

Một nghiên cứu toàn cầu mới đây đã tổng hợp bằng chứng cho thấy: con người đã thay đổi đáng kể đất đai, góp phần vào sự biến đổi của trái đất từ 10.000 năm trước. Nông nghiệp đặc biệt tác động đến các vùng đất cách đây 3.000 năm.

Xã hội săn bắn hái lượm và quá trình canh tác đã sớm làm biến đổi trái đất từ hàng ngàn năm trước, thời điểm rất lâu sau khi có sự xuất hiện của khí thải nhà kính và các tác động khác thường lên tự nhiên được quy cho là vào giữa thế kỉ 20.

Đầu năm nay, các nhà khoa học đã cho rằng kỉ nguyên Anthropoecene, kỉ nguyên con người, kỉ nguyên địa chất có thể bắt đầu từ thế kỉ 18 với những ảnh hưởng toàn cầu đến khí hậu và hệ sinh thái của trái đất.

Nhưng chính định nghĩa về hoạt động của con người và ảnh hưởng của nó lại gây nên những tranh luận đa chiều từ phía các nhà khoa học. Một số người thậm chí cho rằng cuộc cách mạng công nghiệp là khởi đầu của những tác động từ con người lên môi trường và hành tinh.

Nhưng một nghiên cứu toàn cầu mới đây được công bố trên tạp chí Khoa học đã tổng hợp bằng chứng cho thấy: con người đã thay đổi đáng kể đất đai, góp phần vào sự biến đổi của trái đất từ 10.000 năm trước. Nông nghiệp đặc biệt tác động đến các vùng đất cách đây 3.000 năm. Hơn 250 nhà khảo cổ trên toàn cầu đã phân tích việc sử dụng đất từ 10.000 năm trước đến sau cuộc cách mạng công nghiệp năm 1850. Nghiên cứu này đã trở thành dự án ArchaeoGlobe. Dự án sử dụng công cụ khảo sát trực tuyến để thu thập thông tin từ các chuyên gia tại 146 địa điểm trên toàn thế giới về sự thay đổi của đất theo thời gian.

Định nghĩa về việc sử dụng đất có thể bao gồm mọi thứ, từ hoạt động săn bắn và hái lượm đến trồng trọt cùng việc cho phép động vật chăn thả.

Quá trình tìm kiếm thức ăn, còn được gọi là săn bắn và hái lượm, đã từng phổ biến trên toàn thế giới. Khoảng 3.000 năm trước, quá trình này bị phai dần khi việc chăn nuôi được lan rộng từ Tây Nam Á đến Âu Á và Bắc Phi.  Nông nghiệp phát triển từ 3.000 đến 6.000 năm trước. Ở một số nơi trên thế giới, nông nghiệp và thức ăn gia súc diễn ra đồng thời để bổ sung cho nhau.

Gary Feinman, một trong những tác giả nghiên cứu nhân chủng học tại bảo tàng Field ở Chicago cho biết: khoảng 12.000 năm trước, con người chủ yếu tìm kiếm thức ăn, nghĩa là không tương tác nhiều với môi trường như các nông dân thời nay thường làm. Nhưng 3.000 năm trước, khi nhìn lại, chúng ta đã thấy nông nghiệp thực sự “xâm lấn” ở nhiều nơi trên toàn cầu.

Sự biến đổi của các sườn dốc để trồng lúa tại Ubud, Bali

 

Để canh tác đất, rừng bị chặt phá để lấy chỗ trồng trọt. Người ta cần thêm mặt bằng để thuần hóa động vật và chăn nuôi gia súc, các nhà nghiên cứu cho hay.

Ryan Williams, đồng tác giả nghiên cứu và phó giám đốc ngành nhân chủng học tại bảo tàng Field cho biết: Chúng tôi đã thấy một quỹ đạo tăng tốc của những tác động lên môi trường. Trong khi môi trường hiện nay vẫn đang bị thay đổi mạnh mẽ, chúng ta có thể nhìn thấy những tác động mà con người đã gây ra cho trái đất từ hàng ngàn năm trước.

Chăn thả gia súc theo mùa vẫn được thực hiện ở nhiều nơi trên thế giới

Andrea Kay, tác giả nghiên cứu tại viện Max Planck cho biết: Những tác động lên môi trường của con người hiện nay lớn hơn nhiều so với quá khứ. Đồng thời, những thay đổi lâu dài, được tích lũy dần lại do các nhà sản xuất thực phẩmgây tác hại to lớn so với những gì mọi người nhận ra. Ngay cả nông nghiệp quy mô nhỏ cũng có thể gây ra những thay đổi toàn cầu khi hoạt động trong thời gian dài.

Các dữ liệu cộng đồng (được thu thập từ các dự án kêu gọi cộng đồng hoặc một nhóm người cùng góp sức thực hiện) cho phép các nhà nghiên cứu đánh giá và tìm hiểu về các khu vực chưa được nghiên cứu kĩ lưỡng trong quá khứ.

Những thay đổi về khí hậu và môi trường ngày nay xảy ra với tốc độ nhanh hơn cùng những hiệu ứng lan rộng hơn. Các nghiên cứu này đặt nền tảng để tìm hiểu về những biến đổi tiêu cực của môi trường đã bắt đầu như thế nào và cách để giảm thiểu những thay đổi có hại đối với trái đất.

Feinman kết luận: “Nghiên cứu cho thấy đã có nhiều thay đổi trong việc sử dụng đất đai, tài nguyên thiên nhiên những năm gần đây, nhưng từ quá khứ, con người đã khai thác tài nguyên trong một thời gian khá dài, bắt đầu từ 3.000 năm trước đây. Rõ ràng là, chúng ta đang phải đối mặt với những vấn đề môi trường khá sâu sắc. Chúng ta cần có thêm các giải pháp đơn giản để giải quyết vấn đề này chứ không được bỏ qua…”


Phương Linh

Theo CNN