Lên non cao xem dân bản dẫn khách "lên đỉnh"



Lên non cao xem dân bản dẫn khách "lên đỉnh"

Anh Thư 8:1 23/5/2019

Trong vài năm trở lại đây, du lịch leo núi mạo hiểm khá phát triển tại một số địa phương. Nhiều đỉnh núi cao như: Fansipan, Ngũ Chỉ Sơn (Sa Pa)… là một trong những địa điểm được dân phượt đặc biệt yêu thích. Trong đó, những đỉnh núi ở huyện Bát Xát (Lào Cai) như Ky Quan San, Lảo Thẩn, Nhìu Cồ San là “địa chỉ đỏ” của nhiều người.

Thiên nhiên đầy mê hoặc

Theo thông tin từ lãnh đạo huyện Bát Xát, ba đỉnh núi được nhiều du khách chinh phục nhất tại vùng đất này đó chính là đỉnh: Ky Quan San cao 3,046m tại xã Sàng Ma Sáo; đỉnh Lảo Thẩn cao  2,860 và đỉnh Nhìu Cồ San cao 2,965m tại xã Y Tý. Trong thời gian gần đây, số lượng du khách leo núi ngày một tăng với thời gian lưu trú đạt trung bình 1,5 ngày/người.

Tò mò về sự hấp dẫn của vùng đất này và cả từ những lời chia sẻ từ bạn bè, tôi quyết định “lên non” một chuyến. Để đến với Nhìu Cồ San, có khá nhiều con đường, tùy nơi bạn xuất phát. Nếu đi từ Hà Nội, bạn đến Sapa, sau đó thuê xe máy đi Y Tý (khoảng 70km).

Khi đến ngã ba Sàng Ma Sáo, bạn nên nhờ poster dẫn đường vào bản Nhìu Cồ San với khoảng cách gần 7km. Dẫu rằng đoạn đường không dài nhưng để vào được bản làng này cũng khá khó khăn khi có một số đoạn đường đất, đá lởm nhởm thách thức tay lái cũng như độ bền của xe.

Khi đến với bản Nhìu Cồ San, điều ấn tượng đầu tiên của tôi chính là ruộng bậc thang rất đẹp mắt, tiếp đó chính là những khu rừng xanh mát. Theo chân một người dân địa phương, tôi đã có dịp khám phá một trong những khu rừng tại đây. Nét đặc biệt ẩn giấu dưới những gốc cây rừng là bạt ngàn cây thảo quả.

Với bà con nơi đây, loại cây này được ví như liều thuốc “tăng lực” khi đi rừng. Chỉ cần tước vỏ bên ngoài để lộ phần nõn trắng ngần là có thể ăn được. Vị của nó hăng hăng, the mát như mùi bạc hà. Không chỉ vậy, đây còn được xem là cây kinh tế chủ lực của người dân bởi hầu như gia đình nào cũng trồng thảo quả. Bởi loài cây này có giá trị kinh tế cao, giúp họ xây nhà, mua xe…

Ngoài thảo quả, người dân còn trồng nhiều loại cây dược liệu khác như xuyên khung, đương quy… Vào mùa xuân, nơi đây xuất hiện khá nhiều loại nấm hương rừng. Thật may mắn khi tôi nhặt được một ít nấm hương tự khô. Phải nói là chúng cực kỳ thơm.

Nhưng có lẽ, điều khiến nhiều người thích thú chính là không khí trong lành và mát mẻ tại đây. Cũng chính vì khí hậu đặc trưng như vậy, nên mùa xuân ở đây có hoa mận, hoa đào, hoa lê. Tới mùa hè, hoa táo mèo cũng khoe sắc khắp các triền núi.

Cũng cần nói thêm rằng, địa hình ở đây không phải toàn đá như cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang) mà vừa có đá vừa có đất. Chính vì vậy, những khu rừng ở đây rất nhiều cây cối, thác nước tự nhiên, đặc biệt hệ thống rêu nhìn rất “mướt mắt”. Nếu may mắn, bạn sẽ bắt gặp những tổ ong ẩn mình trong hốc cây, hoặc những loại cây nhỏ nhỏ đẹp mắt sống tầm gửi trên thân gỗ..

Chuyện chăn thả gia súc ở đây cũng khiến nhiều người bất ngờ. Không phải canh giữ đề phòng mất trộm như ở miền xuôi, hay ngăn cho gia súc phá hoại cây cối, người dân ở đây thường làm lán để gia súc vào ở. Mỗi tháng, họ thường lên khoảng 3-4 lần để kiểm tra và mang muối cho chúng ăn. Dãy Ky Quan San rộng lớn quả là điều kiện lý tưởng để bà con chăn thả gia súc.

Tại đây, xã Sàng Ma Sáo được xem là “thủ phủ” của người Mông ở Bát Xát. Chính vì vậy, ngoài việc khám phá những nét độc đáo của dân tộc này, chúng ta cũng có dịp thưởng thức vô số món ăn độc và lạ. Nào là những món ngon từ thịt gà, thịt lợn, cơm nếp cẩm…hay đơn giản như món rau rừng bóp muối nhưng thơm chừng nào, ngon chừng ấy.

Người dân làm du lịch

Do một số lý do, tôi không lựa chọn tiếp tục chinh phục đỉnh núi như dự định ban đầu, bởi lẽ, văn hóa địa phương tại đây cũng đủ khiến tôi ở lại dài ngày mà không chán. Đặc biệt là chuyện làm du lịch ở huyện vùng cao này.

Theo người dân ở đây, anh Sùng A Chư (người Mông, thôn Ky Quan San) chính là người đầu tiên ở xã Sàng Ma Sáo đưa khách phương xa lên chinh phục đỉnh núi quê mình. Khi nhớ về những ngày đầu đưa “khách lên đỉnh”, anh Chư cho biết, mình và một số anh em “porter” ở đây đây cùng nhau góp công, góp của làm những bậc đá để phục vụ cho khách đi lại khi chinh phục các đỉnh núi.

Ngày nay, ngoài anh, trong nhiều thôn ở Sàng Ma Sáo, rất nhiều người dân đã tham gia công việc gùi hàng và hướng dẫn cho khách chinh phục các đỉnh cao. Thông thường, một hành trình dẫn đoàn leo núi 3 ngày, 2 đêm, một “porter” thu được trên dưới 1 triệu đồng. Với người dân vùng cao, đó là số tiền không nhỏ.

Không chỉ vậy, người dân còn đầu tư làm nhà trên núi để phục vụ nhu cầu ăn nghỉ của khách du lịch. Theo lời chia sẻ của một số người dân địa phương, Tráng A Tủa, người đầu tiên dựng lán trên núi Ky Quan San ở độ cao 2.100 m phục vụ du khách.

Mỗi lán có sức chứa khoảng 100 người ngủ qua đêm với mức giá khoảng 70 nghìn đồng. Tại đây, du khách sẽ được ở trong các căn nhà kín gió cũng như đủ chăn đệm ấm áp khi nhiệt độ ban đêm hạ thấp. Ngoài ra, họ còn cung cấp dịch vụ tắm nước nóng. Theo lời anh Tráng A Tủa, trung bình mỗi tuần có khoảng 50 - 70 khách leo núi đến ăn nghỉ .

Và có lẽ, một trong những điều khiến tôi khá ngạc nhiên về cách người dân làm du lịch ở đây đó chính là ý thức bảo vệ môi trường. Những chiếc giỏ tự đan bằng tre nứa, những chiếc bảng nhắc nhở về bảo vệ thiên nhiên, cây cối tuy được viết ngoằng nghèo nhưng nó lại giúp người dân ở đây bảo vệ môi trường, khai thác du lịch theo hướng bền vững.

Mặc dù độ chuyên nghiệp chưa thuộc hàng “siêu đẳng” như những địa phương chuyên làm du lịch, nhưng chính cái hoang sơ, mộc mạc của vùng đất này lại có sức hấp dẫn cực lớn. Theo thông tin từ phòng Văn hóa – Thông tin huyện Bát Xát, năm 2018 địa phương này đón hơn 31 ngàn lượt khách du lịch với doanh thu đạt 14 tỷ đồng. Số khách leo núi tăng 30% so với năm 2017.

Trong bài viết sau, chúng ta cùng khám phá cuộc sống của người Hà Nhì ở Bát Xát cùng khu “rừng công viên” có một không hai của họ nhé!


Anh Thư

Từ Khóa :