Lãnh đạo hai miền Triều Tiên đã nói gì với nhau?



Lãnh đạo hai miền Triều Tiên đã nói gì với nhau?

Nguyễn Kim 12:13 29/4/2018

Với nhà lãnh đạo hai miền Triều Tiên, chương trình gặp mặt này là một thành công. Kim Jong-un được chờ đợi như người Sao Hỏa đi ra khỏi đĩa bay của mình vào ngày thứ sáu 27/4. Khi xuất hiện và tiến đến gần đường ranh giới, Kim vượt qua để bắt tay Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in.

Không khí sau đó trở nên đỡ căng thẳng hơn. Để khởi động cuộc đối thoại, ông Moon hỏi: “Ông đã đến miền Nam rồi, vậy khi nào tôi có thể đến miền Bắc?”

Vị lãnh đạo 34 tuổi nắm tay tổng thống Nam Hàn 65 tuổi để đi ra phần phía bắc của đường ranh giới: “Tại sao chúng ta không đi ngay bây giờ?”.

Vài tháng trước, giữa cuộc đấu khẩu leo thang của ông Kim và Tổng thống Mỹ Donald Trump, bán đảo này đã nằm trong tình trạng báo động. Bây giờ, hai ông lại nói với nhau một cách nhẹ nhàng để làm tan băng chính trị.

“Ông đến đây bằng gì thế?” Ông Moon hỏi.

“Tôi đi bằng xe hơi từ Kaesong sáng sớm nay. Chắc ông cũng phải đi từ sáng sớm”, vị lãnh đạo Triều Tiên hỏi lại.

“Tôi chỉ đi mất khoảng một tiếng thôi vì quãng đường chỉ có 52km”, Tổng thống Hàn Quốc trả lời.

Người đàn ông bí hiểm - một ẩn số thời đại, đã ở lại sau cuộc gặp thượng đỉnh, để xác định những gì người ta chờ đợi “phi hạt nhân hoá” - có vẻ vui tính, theo lời kể về cuộc gặp gỡ bởi thư ký phụ trách ngoại giao của Tổng thống Hàn Quốc, Yoon Young-chan.

Người Triều Tiên thậm chí tự cho phép nói đùa về những cú bắn tên lửa không đúng lúc của mình những năm vừa rồi: “Người ta nói với tôi rằng ông không thể nào ngủ được, rằng ông đã phải dậy từ rạng sáng để họp với cố vấn an ninh quốc gia bởi vì chúng tôi. Ông có lẽ đã quen với việc dậy sớm rồi.”

Ông Moon trả lời: “Tôi ngủ tốt, tinh thần thư giãn, vào lúc này, bởi vì ông đã trả lời khi đặc phái viên của chúng tôi đến miền Bắc.”

Ông Kim: “Tôi đảm bảo rằng ông có thể ngủ ngon.”

Sau sự trao đổi có vẻ vô hại nhưng đầy ẩn ý, nhà lãnh đạo Kim Jong-un đột ngột đổi sang một chủ đề quan trọng và nhạy cảm, bi kịch chia rẽ hai bán đảo:

“Khi đi bộ đoạn 200m đường biên giới, tôi tự hỏi tại sao khoảng cách lại xuất hiện như vậy và tại sao mọi thứ lại khó khăn như vậy. (...) Nhiều người đã mong chờ được nhìn thấy chúng ta ở đây, chính ở nơi biểu tượng cho sự đối đầu.”

Ông nhắc tới “những người đã căng thẳng bởi nguy cơ bắn tên lửa từ quân đội Triều Tiên, nhất là những người sống ở đảo Yeongpyeong (sân khấu của rất nhiều cuộc đối đầu từ cuối những năm 90 - PV), những người lính Triều Tiên đào ngũ và những người di cư, họ mong muốn mạnh mẽ với cuộc gặp của chúng ta hôm nay”.

Trên đường đi, ông Moon Jae-in nhìn thấy nhiều người dân đi ra vẫy chào về hướng vị lãnh đạo Triều Tiên: “Mọi người đang rất hy vọng. Chúng ta mang nhiều trọng trách trên vai mình.”

Mỗi nhận xét là một cơ hội cho thông điệp, ít nhiều rõ rệt, để kêu gọi sự mở cửa giữa hai đất nước. Khi nhà lãnh đạo Hàn Quốc chỉ vào một bức tranh thác nước ở núi Paektu, ngọn núi thiêng của miền Bắc, nơi nhà sáng lập Triều Tiên Kim Il-sung, chiến đấu với người Nhật và trên triền núi nơi sinh cố Chủ tịch Kim Jong-il, cha của nhà lãnh đạo hiện tại, ông đã nhân cơ hội để nhận xét rằng ông chưa bao giờ đến đó, rằng nhiều người đã đến từ phía Trung Quốc, nhưng ông muốn đến từ phía bắc Triều Tiên.

Cuộc thảo luận cuối cùng lại quay về với giao thông. Liệu có cách nào, với nhà lãnh đạo bắc Triều, để đề nghị giúp đỡ từ đồng nghiệp phía Nam, hay một ý tưởng nào ngay lúc này?

“Cái làm tôi lo lắng, nếu Tổng thống Moon đến thăm chúng tôi, đấy là hệ thống giao thông yếu kém, và ông sẽ không thấy thoải mái. Những người đi dự Olympic Pyeongchang đã kể rằng tàu cao tốc chạy nhanh như thế nào. Bởi vì ông đã quen với nó rồi, ông có thể thất vọng khi thăm quan miền Bắc. Chúng tôi muốn chuẩn bị để chắc chắn rằng thời gian ông ở đây sẽ dễ chịu.”

Ông Moon cũng không bỏ lỡ dịp để nói đến những thành quả có thể có từ sự xích lại gần giữa hai nước: “Khi nào mà đường sắt giữa Bắc Nam lại được nối lại, mỗi bên sẽ đều được hưởng lợi từ đường sắt cao tốc.”

Tất cả là vấn đề tốc độ, bởi vì “nếu các mong đợi là mạnh mẽ, thì vẫn có những ngờ vực”, ông Kim nói và nhắc đến “gần một trăm ngày” mà các đối thoại trên bán đảo chia cắt đã tiến triển hơn nhiều sau 11 năm kể từ lần gặp thượng đỉnh hai nước.

Moon Jae-in cũng nghĩ đến tốc độ. Ông ấy cần ứng biến, một bên là với đồng minh Mỹ được điều hành bởi một người đàn ông “gay cấn”, và bên kia, với một Triều Tiên hạt nhân hóa và đã thực hiện ít nhất ba vụ bắn tên lửa xuyên lục địa. Ông nhấn mạnh rằng những nỗ lực lại gần trước đây đã bị tổn thương. Một năm trôi qua kể từ khi ông nắm quyền, ông hy vọng rằng người hàng xóm sẽ giữ phong độ chính trị tích cực từ khi bắt đầu năm 2018, trong sự ngạc nhiên lớn của thế giới.

Ông Kim Jong-un nhắc đến em gái của mình, người phụ trách tuyên truyền: “Cơ quan của Kim Yo-jong đã tìm ra một công thức: ‘Tăng tốc như một chú ngựa có thể chạy 10.000 dặm một ngày’.”


Nguyễn Kim

Theo Le Monde