Lan rừng xuống phố họp chợ

Lan rừng xuống phố họp chợ

Anh Thư 6:0 16/7/2017

Vào những ngày cuối tuần “chợ lan” tại Huế hết sức sôi động. Hàng nghìn loài lan rừng được bày la liệt chờ người mua ngã giá, mỗi cây lan cũng có giá trị đa dạng tùy loại, từ tiền trăm nghìn đến cả mấy chục triệu đồng.

Thú vui đi chợ lan

Chợ lan tự phát do nhu cầu của người dân với lan rừng đang tăng cao. Ban đầu chỉ khoảng hơn 15 người kinh doanh lan và các mặt hàng liên quan tới loài hoa này, hoạt động ở góc công viên Thương Bạc (đường Trần Hưng Đạo) thì nay chợ lan được chuyển về đình làng Phú Thạnh (tọa lạc trong khu vực công viên Phú Xuân, gần đường Lê Duẩn, phường Phú Thuận, TP. Huế). Chợ hoạt động khá sôi động vào những ngày cuối tuần.

Có một số loại lan được bán theo cân từ 150 nghìn – 300 nghìn/kg nhưng cũng có loại được bán theo nhánh, chùm, giá tùy vào độ quý hiếm và vẻ đẹp của hoa khi bung nở.

Ấn tượng đầu tiên của người mua khi tới với khu chợ này đó chính là la liệt các loại lan. Lan được bày bán trên mặt đất tới gốc cây hay chất đống trong bao tải. Chợ lan được chia làm hai loại chính, dựa vào nguồn gốc: Lan rừng và lan nhà (lan tự trồng).

Lan được bán theo nhánh, giò, cân.

Theo ông Trần Tú,một khách mua hàng cho biết, ở chợ nay số lượng loại lan phải vài trăm loại, số lượng loại lan không cố định, mỗi phiên chợ người bán lại có thêm một số loài mới, tùy theo nguồn hàng của họ. “Lan rừng hiện tại có hơn 1000 loại, cũng một loại lan nhưng mỗi vùng lại có những biến thể khác nhau. Ví dụ dòng lan mắt mèo có tới 60 loại. Mỗi loại lan lại sống trong mỗi môi trường với nhiệt độ, độ ẩm…khác nhau. Thế nên, mua lan rừng rồi lại về nghiên cứu cách trồng, cách chăm sóc. Đơn cử có loại phải 30 năm mới có hoa”, ông Trần Tú cho biết thêm.

Một số khác lại chuyển sang buôn lan.

Khi đến đây, người mua sẽ thấy la liệt các loại lan được bày bán theo nhánh, theo giò, theo cân. Tùy loại lan mà có mức giá khác nhau. Loại rẻ, với nhánh giao động từ 10-120.000 đồng/ nhánh. “Giá thì do người bán và người mua tự định giá dựa trên chủng loại, hình thức bán. Dạ hạc, vảy rồng, ngọc thạch loại thường thì có giá khoảng 50-150.000 đồng/ nhánh, loại hiếm cũng tiền triệu, riêng nghinh xuân là vô giá, ví dụ giò nghinh xuân tôi vừa mua này có giá là 18 triệu đồng”, ông Minh, một khách mua cho biết.

Lan rừng ồ ạt xuống phố

Từ khi rộ lên phong trào chơi lan, nhiều người chuyển hướng sang kinh doanh lan. Một số hộ gia đình chuyển sang trồng lan quy mô lớn để cung cấp cho thị trường hoa Tết. Một số khác lại chuyển sang buôn lan. Ngay tại chợ lan, nhiều người bán lan rừng từ các địa phương như huyện vùng cao A Lưới, từ Quảng Trị và nhiều người tại thành phố. Những người bán cho biết, đa số lan rừng có nguồn gốc từ Lào, Campuchia, một số từ Gia Lai, Kon Tum, Tây Bắc. “Lan này mình nhập từ Lào về. Mình thuê người ta hoặc người ta hái về mình mua. Tiền công qua Lào tìm lan 300.000 đồng, thuê xe mất 400.000 đồng cả đi lẫn về, bán lời 200.000-300.000 đồng/chuyến mà cả mình, con dâu và chồng nó cùng đi. Mình bán ở đây hai năm rồi”, chị Buôn, một người đồng bào Vân Kiều cho biết.

Ngoài lan, nhiều người còn kinh doanh các phụ kiện đi kèm như thuốc, phân bón…

Để lan rừng ồ ạt xuống phố, nhiều người dân miền núi đã săn lùng, khai thác triệt để các loài lan sống ở rừng tự nhiên. Việc khai thác này có thể dẫn tới tình trạng nguồn gen lan rừng ngày càng cạn kiệt, nhiều loài rơi vào tình trạng tuyệt chủng hoặc cận tuyệt chủng. Từ đó làm suy thoái đa dạng sinh học. Theo ông Đỗ Xuân Cẩm, cựu giảng viên Trường đại học Nông Lâm Huế, để vừa bảo tồn vừa phát triển các giống lan rừng mà không làm ảnh hưởng đến thú chơi lan rừng, tốt nhất là Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần có văn bản quy định việc khai thác, vận chuyển, mua bán lan rừng; cấm triệt để khai thác trái phép, chỉ cho phép những đơn vị quản lý rừng phối hợp với cơ quan khoa học để thu giống phục vụ nghiên cứu và nhân giống. Tất nhiên, để thực hiện được giải pháp này là một thách thức lớn, không đơn giản chút nào.

Nhiều người bán lan rừng từ các địa phương như huyện vùng cao A Lưới, từ Quảng Trị vào Huế kinh doanh.

Bên cạnh đó, việc chợ hoa tự phát cũng có khá nhiều vấn đề. Sau khi bị lực lượng chức năng truy đuổi, chợ được dời về đình làng Phú Thạnh. Đây là ngôi đình hàng trăm năm tuổi và là một trong bốn ngôi đình lớn còn lại xung quanh kinh thành Huế. Nơi đây thờ vị Thần hoàng làng – một vị tướng Hải quân giỏi dưới thời nhà Lê, là điểm văn hóa tâm linh của hàng trăm hộ dân thuộc tổ dân phố 1 đến tổ 6, phường Phú Thuận. Việc họp chợ tại đây cũng phần nào ảnh hưởng đến không gian di tích. Nhưng có cầu nên có cung nên vì lợi ích kinh doanh, và không có sự sâu sát của địa phương, chọ lan muốn mọc đâu cũng được.


Anh Thư