Làm thế nào để giảm căng thẳng cho trẻ

Làm thế nào để giảm căng thẳng cho trẻ

Minh Minh 12:1 17/4/2017

Ngày nay, trẻ phải học nhiều môn học ở trường hơn so với cha mẹ chúng ngày trước. Không những phải dành nhiều thời gian ở trường, trẻ còn phải tìm cách đạt được những kỳ vọng lớn hơn từ bố mẹ, sự cạnh tranh trong các hoạt động ngoại khóa... Tất cả đều “ngốn” mất thời gian riêng tư của trẻ và khiến trẻ chịu áp lực, căng thẳng từ sớm.

Ngoài áp lực học tập, trẻ còn thường xuyên đối mặt với các tác nhân gây căng thẳng khác như: mối quan hệ với gia đình và bạn bè.

Tiến sĩ Lim Choon Guan (Phó trưởng khoa Tâm lý trẻ em và thanh thiếu niên tại Viện Sức khỏe Tâm thần Singapore) cho biết: Khi trẻ lớn lên, các mối quan hệ ngang hàng trở nên quan trọng hơn vì đây là giai đoạn chúng muốn khẳng định mình trong mắt bạn bè nên chúng phải cố gắng làm thế nào để tỏ ra mình thật xuất sắc. “Cùng lúc đó, trẻ cũng phải tìm cách đạt được kỳ vọng của cha mẹ.”

Cũng theo tiến sĩ Lim, thanh thiếu niên (13 - 19 tuổi) thường gặp một số tác nhân gây căng thẳng phổ biến là: cố gắng thích nghi với bạn bè cùng trang lứa, học cách thích ứng với những thay đổi của cơ thể trong giai đoạn dậy thì, phải đưa ra những quyến định quan trọng liên quan tới vấn đề học tập và chọn nghề cho tương lai.

Trong khi trẻ đã phải chịu đựng khá nhiều áp lực, căng thẳng từ việc học ở trường cho đến các mối quan hệ trong xã hội, một số bậc phụ huynh lại vô tình gây thêm stress cho con mình bằng cách “biến mình” trở thành một phần của vấn đề con đang gặp phải.

Tiến sĩ Vicknesan Marimuttu (Chuyên gia tư vấn chăm sóc sức khỏe tinh thần cho trẻ em và thanh thiếu niên ở Bệnh viện Bà mẹ và trẻ em KK) cho rằng: Những đứa trẻ nhận được sự ủng hộ, tin tưởng và cảm nhận rõ tình yêu thương của cha mẹ có khả năng đương đầu với căng thẳng tốt hơn.

Tiến sĩ Vicknesan lấy ví dụ, trong các kỳ thi, cha mẹ có thể trợ giúp con bằng cách bày tỏ tình yêu thương vô điều kiện với con và trấn an con rằng bất cứ thất bại, đổ bể nào đều có thể được giải quyết.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng có thể lắng nghe con tâm sự những rắc rối, vấn đề mình đang gặp phải cũng như cách con đã giải tỏa căng thẳng và đương đầu với vấn đề đó.

Ngoài ra, cha mẹ nên khuyến khích con tham gia các hoạt động thư giãn theo sở thích hoặc tập thể dục để giúp con nghỉ ngơi, có được trạng thái tinh thần tốt nhất trước khi bước vào kỳ thi hoặc một bài kiểm tra ở trường học.

Dưới đây là một số sai lầm cha mẹ có thể mắc phải khiến con càng cảm thấy căng thẳng, stress.

1. Chỉ nói chuyện với con khi con có vấn đề/khó khăn

Ảnh: The Huffington Post

Nếu cha mẹ chỉ nói chuyện, giao tiếp với con khi con gặp rắc rối thì có thể quá muộn. Cũng giống như nhiều cha mẹ đợi con “đến tuổi” thì mới e dè, ngần ngại nói với con về tình dục, tình dục an toàn... trong khi đó, những kẻ lạm dụng trẻ em, ấu dâm - vấn nạn nhức nhối tại nhiều quốc gia - lại chẳng đợi trẻ “đến tuổi” để thực hiện hành vi của mình.

Thậm chí, thói quen chỉ nói chuyện với con khi con có vấn đề rắc rối, con mắc lỗi, bị thầy cô phàn nàn... sẽ khiến trẻ hình thành phản xạ có điều kiện là: Mỗi khi cha mẹ nói chuyện với mình nghĩa là mình đang có lỗi, phạm sai lầm hoặc cần được dạy dỗ. Lâu dần, những cuộc trò chuyện sẽ không còn là sự chia sẻ, tâm tình để giúp 2 thế hệ trong gia đình hiểu nhau hơn mà giống như việc “truyền giáo”. Thậm chí, có thể khiến trẻ hình thành nên một thói quen tai hại: cố tình phạm lỗi để buộc cha mẹ, có vô số lý do để lơ là con, chú ý đến mình.

Cha mẹ thường xuyên trò chuyện sẽ giúp tạo sự thoải mái trong gia đình, giúp con xây dựng sự tự tin và chúng dễ dàng cảm nhận được sự bảo vệ từ cha mẹ. Tiến sĩ Chua Siew Eng (Chuyên gia tư vấn thần kinh ở Trung tâm Raffles Counselling) cho biết: chủ động trò chuyện với con nghĩa là cha mẹ cũng mang tới cơ hội để trẻ thổ lộ suy nghĩ, cảm giác và nỗi lo của mình.

Trong bữa tối, cha mẹ có thể nói với con những gì đã xảy ra trong ngày và hỏi con điều tương tự. Việc này không những giúp các thành viên trong gia đình tăng tính gắn kết mà còn tạo cho trẻ thói quan quan sát cuộc sống, chia sẻ và giúp cha mẹ nhận ra những điều bất thường để có thể cứu giúp con kịp thời.

Đồng thời, cha mẹ cũng có thể tham gia các hoạt động giải trí với con như cùng chơi điện tử... Đây là những cơ hội để cha mẹ giao tiếp và để trẻ nói về những rắc rối của mình. Tiến sĩ Lim nói: “Duy trì sự kết nối, đường dây liên lạc cởi mở với con sẽ giúp cha mẹ nắm bắt được bản chất vấn đề và đưa ra quyết định hành động tiếp theo.”

2. Vô tình gây áp lực cho con

Ảnh: The Straits Times

Tiến sĩ Lim cho rằng, hầu như đứa trẻ nào cũng muốn làm cha mẹ, thầy giáo hài lòng. Vì thế, chúng thường phải chịu nhiều áp lực trong học tập để đạt được hoặc vượt qua cả kỳ vọng mà cha mẹ, thầy cô dành cho mình.

Điều quan trọng hơn cha mẹ cần làm là nhận ra sự nỗ lực của trẻ trong quá trình học chứ không chỉ vì kết quả học tập của chúng, ông nói.

3. Tạo gánh nặng tâm lý cho con vì vấn đề của mình

Theo Tiến sĩ Lim, một số trẻ tỏ ra căng thẳng khi chúng biết về các trận xung đột của cha mẹ hoặc nhận ra tình trạng hôn nhân của cha mẹ đang có vấn đề. Thậm chí có trẻ con không muốn tới trường, đi học vì chúng muốn ở nhà để đảm bảo rằng cha mẹ chúng an toàn.

Tiến sĩ Lim đưa ra lời khuyên, nếu cha mẹ nào đang đưa ra một quyết định quan trọng như ly hôn hoặc ly thân thì họ nên thẳng thắn nói chuyện với con, thay vì giấu giếm hay giả tạo. “Điều này rất quan trọng để trẻ hiểu rằng chúng sẽ không bị cha mẹ bỏ rơi” - tiến sĩ nói.

Nhưng không phải điều gì cha mẹ cũng nên nói với trẻ mà cần lựa chọn thông tin thích hợp. Ví dụ nếu cặp vợ chồng nào có hôn nhân rạn nứt thì cũng không nên nói xấu lẫn nhau trước mặt trẻ để trẻ có cảm nhận không tốt về bố hoặc mẹ.

Trường hợp cha/mẹ bị bệnh nặng thì người còn lại cũng cần cho trẻ biết tình hình nhưng không cần quá chi tiết, chỉ đưa ra những thông tin thích hợp để tránh làm trẻ lo lắng không cần thiết, tiến sĩ Lim nói thêm.

4. Cho lời khuyên quá nhanh

Tiến sĩ Lim cho rằng: “Một sai lầm phổ biến mà nhiều bậc làm cha mẹ thường mắc phải là đưa ra quyết định nhanh chóng hoặc dễ dàng cho con lời khuyên”.

Thay vào đó, cha mẹ nên dành thời gian để lắng nghe những điều con nói và sau đó diễn giải hoặc nhắc lại những gì đã nghe để kiểm tra xem mình có hiểu chính xác những gì con muốn nói không.

Ông nói, sau một thời gian để trẻ tự nghĩ về các vấn đề của mình, sẽ có lúc trẻ cần dỏng tai lên nghe những lời khuyên, ý kiến của cha mẹ. Bởi thế, khi trẻ đang thổ lộ vấn đề của mình, cha mẹ cần để trẻ “trút” hết và thậm chí không cần nói gì cả.

5. Giúp con giải quyết vấn đề

Thay vì ra mặt làm hộ con mọi thứ, cha mẹ nên cùng bàn bạc, thảo luận với con để đưa ra giải pháp thích hợp cho vấn đề đang gặp phải, đại diện Ủy ban nâng cao Sức khỏe (HPB) cho biết. Khi cha mẹ tự “giới hạn” mình, chỉ cho phép mình ở vị trí là người hỗ trợ, cùng con xây dựng giải pháp chứ không thay con làm thất cả, điều này giúp xây dựng lòng tự tin của con trong việc tự giải quyết những thách thức, rắc rối trong tương lai.

HPB chia sẻ 4 cách mà cha mẹ có thể xây dựng tính ứng biến, sự thích nghi cho con:

- Đôi lúc cha mẹ cần để trẻ tự trải qua một thử thách hoặc thất bại nào đó vì đây là cơ hội để trẻ học hỏi và trưởng thành.

- Khi con đang ở trong trạng thái tinh thần kích động mạnh, cha mẹ hãy xác định và giúp con gọi tên cảm giác đó trước khi giúp con chế ngự, thoát khỏi cảm xúc đó. Điều này sẽ giúp con nhận diện những cảm xúc tiêu cực trong mình. Cha mẹ có thể hướng dẫn con cách hít thở sâu, đếm đến 10... để “chiến thắng” những cảm xúc đó.

- Giúp con hiều: Lối sống lành mạnh sẽ giúp con ít gặp phải sự căng thẳng trong cuộc sống. Lối sống lành mạnh là: ăn uống đúng cách, khoa học, ngủ đủ giấc và tập thể dục đều đặn.

- Cha mẹ nên ở bên cạnh khi trẻ cần giúp đỡ và hỗ trợ.                

 

Xem thêm:

Cha mẹ đừng “đúc khuôn” con cái 

Con trẻ nghịch ngợm, cha mẹ thấy gì?

Muôn kiểu dạy con oái ăm của cha mẹ Việt

Áp đặt cho con là đẩy chúng xa cách cha mẹ hơn

Nuông chiều con cái sẽ khiến chúng chỉ biết yêu bản thân


Minh Minh

Theo Asia One

Từ Khóa :