Làm startup du lịch: Không phải dạng vừa đâu



Làm startup du lịch: Không phải dạng vừa đâu

Lục Kiếm 18:56 26/6/2016

Theo Diego Saez-Gil, người lập ra startup WeHostels (được mua lại bởi StudentUniverse), du lịch là một lĩnh vực mà khi khởi nghiệp dễ “chết” hơn so với tỷ lệ trung bình trong làng khởi nghiệp. Có nhiều cơ hội, song cũng lắm thách thức, mà để vượt qua những chướng ngại đó, không chỉ đơn thuần cần một niềm đam mê.

Xác định đúng thời điểm
 
Một trong những câu hỏi cần thiết nhất khi startup là: “Tại sao là bây giờ?”
 
Đây là một câu hỏi thực sự quan trọng và phải được suy nghĩ hết sức cẩn thận. Tại sao công ty bạn cố gắng làm thứ gì đó chưa có? Công nghệ đã đáp ứng được chưa? Khách hàng lúc này có cần nó đến vậy không? Lượng khách có nhu cầu đó có lớn đến mức đáng để kinh doanh không?
 
Để trả lời câu hỏi này thì không còn cách nào khác là nghiên cứu. Không chỉ hiện tại mà cả trong lịch sử. Đó là lý do vì sao các công ty dù lớn và thống trị hàng năm vẫn phải bỏ ra hàng chục triệu, hàng trăm triệu, hàng năm trời, chỉ để thu được kết luận có khi chỉ dài hết… một dòng. Bạn không có nhiều tiền đến mức đó? Ở Mỹ và các nước phát triển, tài liệu công khai có nhiều và trả giá cho một ít tài liệu “hạn chế” không khó. Ở Việt Nam thì thực sự là vấn đề.
 
Thị trường lớn nhưng đừng cố đun sôi cả đại dương
 
 
Nhà đầu tư mạo hiểm sẽ nói với bạn rằng số liệu thứ hai họ nhìn vào (sau con số khách hàng bạn có) là quy mô thị trường tiềm năng.
 
Tuy nhiên, nỗ lực xây dựng công ty trong thị trường nhỏ cũng gần tương tự làm một cái cho thị trường lớn. Bạn không thể đun sôi cả đại dương. Facebook bắt đầu bằng cách tập trung vào các trường đại học. Airbn lúc đầu chỉ nhằm vào mấy hội nghị quốc gia ở một vài thành phố. Chẳng ai phục vụ được tất cả, dù ở quy mô nào. Đặc biệt trong du lịch có sự khác biệt rõ rệt về cung-cầu trong khu vực địa lý khác nhau, rất khó để áp dụng cùng một chiến lược xuyên từ nơi này đến nơi khác như Uber, Groupon. Với startup, phân đoạn, quên đi hàng triệu lượt tải phù phiếm, và vào đó, tập trung vào hiểu biết và phục vụ tốt một nhóm nhỏ khách hàng cốt lõi trước khi mở rộng ra toàn bộ thị trường.
 
Thị trường mới nổi có nhiều cơ hội, nhưng cũng lắm thách thức lớn
 
 
Tương tự như mạng lưới điện hay đường sắt được phát triển trước hết ở Mỹ và châu Âu, hàng thập kỷ sau mới lan rộng ra các phần còn lại, có nhiều dịch vụ liên quan đến du lịch còn khá mới hoặc chưa có ở thị trường mới nổi. Thanh toán trực tuyến và mạng không dây là hai ví dụ điển hình về loại hình dịch vụ vẫn đang tiếp tục phát triển.
 
Sự đi lên của thị trường mới nổi là cơ hội tuyệt vời để doanh nghiệp xây dựng giá trị. MakeMyTrip ở Ấn Độ và Qunar ở Trung Quốc là hai ví dụ rõ nét. Đông Nam Á, Nga, Mỹ Latinh, châu Phi cũng sẽ dần nhập cuộc nhanh chóng. Nghe có thể không “oai” bằng thị trường phát triển, nhưng cơ hội lớn hơn và cũng dễ dàng nắm bắt hơn.
 
Tất nhiên, thách thức và cơ hội là như nhau: các quy định của Chính phủ (như có thể xuất hiện một vài quy định khá khó hiểu, rồi thuế, bảo hiểm xã hội chiếm 40% lợi nhuận), nguồn vốn, ngôn ngữ, tỷ giá, gian lận, mất lòng tin… Cần nhiều hơn là sự kiên trì.
 
Trò chơi đồng tiền
 
Ảnh: Shutterstock
 
Nhà đầu tư Boris Wertz từng viết: “Chỉ có hai cách để xây dựng một doanh nghiệp 100 triệu USD.” Một là hệ số lan truyền (hiệu quả Internet) cao cho phép tích lũy một lượng lớn người dùng để có được tỷ lệ tiền kiếm được theo đầu người ổn định; hai là Giá trị lâu dài (LTV - LifeTime Value) trên đầu người cao, đem lại khả năng chi tiêu hào phóng để thu hút khách hàng.
 
Điển hình của trường hợp một là mạng xã hội (Twitter, Facebook, SnapChat) và chợ trực tuyến (eBay, PayPal, Skype). Điển hình hai có trang web thương mại điện tử (Amazon, Fab) và các công ty “Phần mềm như dịch vụ - SaaS” (SalesForce, Intuit).
 
Vấn đề trong ngành du lịch là tính mùa vụ cao, tức là tần suất giao dịch không ổn định, tạo nên độ rủi ro khá lớn. Một vài công ty hạn chế điều này bằng cách tạo ra hệ số lan truyền cao, chẳng hạn như Airbnb (nhờ vào bản chất chia sẻ ngang hàng tự nhiên của hệ thống mạng, liên tục tạo ra “nút” mới trong cung-cầu) hay TripAdvisor (nhờ hiệu ứng số nhân do người dùng tạo ra).
 
Song nhìn chung, hầu hết các công ty du lịch lớn (Priceline, Expedia, Kayak, HomeAway) đầu tư một lượng lớn tiền để thu hút khách hàng và tập trung thái quá vào ROI (tỷ lệ hoàn vốn).
 
Dù trường hợp nào, thì bài học là: nếu quan tâm đến việc tạo ra động cơ bền vững cho tăng trưởng thì phải hiểu sâu sắc về các con số kinh tế và làm cách nào đó để tăng các chỉ số cần thiết (nhưng tạo ra hệ số lan truyền cao có lẽ là khó xảy ra hơn cả).
 
Nhà đầu tư và “chuyên gia” đang chán ngán. Đừng để họ làm nhụt chí, nhưng vẫn cần nghe cẩn thận!
 
 
Những người đã ở lâu trong ngành có xu hướng chán ngán các startup du lịch. Họ nghe quá nhiều về các ý tưởng hay ho thế nào rồi sau đó ngã đau đớn ra sao. Họ hay nhìn những người khởi nghiệp như đứa trẻ mới tốt nghiệp, họ yêu sự nhiệt tình của tuổi trẻ, nhưng ngay sau đó có thể dội ngay nước lạnh “tôi đã chứng kiến những bộ phim như thế mà cái kết không có hậu lắm…”
 
Đừng để họ làm nhụt chí bạn!
 
Các “chuyên gia” dày dạn kinh nghiệm có xu hướng hoài nghi về cái nhỏ, cái mới. Nhà kinh doanh Aaron Levie nói: Ý tưởng xấu cũng na ná ý tưởng tốt. Nhà đầu tư Paul Graham chia sẻ: Rất nhiều ý tưởng hàng tỷ USD ban đầu nghe như phim phim ảo tưởng. Những thứ không thành công trong quá khứ vẫn có thể thành công trong hôm nay. Nếu không, chúng ta đã không có iPad (Apple không phải người đầu tiên nghĩ làm ra máy tính bảng).
 
Nhưng lắng nghe để rút kinh nghiệm thì chẳng bao giờ thừa. Trải nghiệm của người đi trước và các bài học cũng quan trọng như vốn đầu tư vậy. Tinh thần của startup nên là: Thách thức hiện tại nhưng khiêm tốn tiếp thu ý kiến từ các bậc lão thành để hoàn thiện hơn.
 
Xây dựng quan hệ
 
 
 
Dù làm bất cứ điều gì thì mối quan hệ luôn được đánh giá cao và không thể thiếu, ngay cả khi đó là đối thủ. Phép “thụ phấn chéo” trong mối quan hệ, với cả bạn bè, khách hàng, đối thủ, rồi bạn của bạn, khách của khách, đối thủ của đối thủ…, chính là một trong những yếu tố cơ bản hình thành nên tính dân chủ và đẩy toàn bộ ngành công nghiệp không khói này phát triển. Danh tiếng là tài sản lớn nhất bạn hoàn toàn có thể làm chủ và “chơi dài hơi” là khoản đầu tư tốt nhất bạn có thể thực hiện.
 
Xem thêm:
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :