Kỳ công nhãn lồng xứ Huế vào mùa



Kỳ công nhãn lồng xứ Huế vào mùa

Anh Thư 0:10 13/7/2018

Cứ độ tháng 7, du khách khi đến Huế nhiều người không khỏi ngạc nhiên vì nhãn: Từ những hàng cây hai bên đường trĩu trịt quả, những gánh hàng rong cho tới ngã ba, ngã tư là những mẹt nhãn đẹp mắt. Tất cả báo hiệu nhãn lồng xứ Huế chính thức vào mùa.

Năm nay Huế được mùa nhãn. Nếu dạo khắp các con đường, Đại nội Huế, nội thành những cây nhãn sai trĩu trịt quả khiến du khách không khỏi thích thú. Theo số liệu thống kê gần đây, hệ thống lăng tẩm thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế có hơn 550 cây nhãn phân bố ở 10 khu vực, chiếm 1/8 trong tỷ lệ cây xanh cảnh quan. Trong đó, Đại Nội có 365 cây, lăng Tự Đức: 65 cây, lăng Dục Đức: 28 cây, Tam Tòa: 37 cây… Một số cây đã lớn tuổi và có lớp cây được trồng mới mang tính kế thừa nhưng “tuổi đời” trẻ nhất cỡ 25-30 năm. Nếu đi phía ngoài Đại nội, du khách cũng không khó để bắt gặp từng hàng cây nhãn đang sai trĩu quả.

Nhãn là loài cây ứng dụng cao, không chỉ được trồng trong khu vực Đại nội và còn trồng nhiều ở các khu nhà dân như ở các khu vực Kim Long, Thủy Biều. Nhãn Huế ra hoa vào khoảng tháng 3 và thu hoạch vào khoảng tháng 7, tháng 8 dương lịch. Theo một số người sành ăn, nhãn ở các khu di tích thơm ngon đặc biệt, có lẽ do đã được chọn lọc từ xưa nên chất lượng ngon hơn nhãn Huế các vùng khác.

Nhãn Huế có loại nhãn ướt và nhãn ráo. Nhãn ráo thì có nhãn da bò và da nghệ. Nhãn da nghệ giòn, thơm, ngọt nên thường bán với giá cao hơn. Không giống như những loại nhãn khác, nhãn Huế quả nhỏ, ngọt nhưng không hắc; cùi dày vừa phải, ráo nước, không quá giòn mà cũng chẳng quá dai. Ở Huế nhãn ngon có tiếng là nhãn ở vùng đất Kim Long, ở bên Thành Nội.

Nhãn lồng xứ Huế được đông đảo du khách và người dân yêu thích. Với những người sành ăn, việc nhận biết đâu là loại nhãn Huế chính gốc không quá khó, nhưng đối với khách phương xa đến đây quả là bài toán hóc búa. Vì nhu cầu lớn của khách hàng nên một số loại nhãn đến từ vùng đất khác cũng được “dán mác” nhãn Huế để câu khách. Để phân biệt, theo những người bán trái cây lâu năm cho biết: Nhãn lồng Hưng Yên thường có cành to, chắc, vỏ thường ngả xám, quả to, cùi dày; nhãn Thái thì vỏ cứng, màu vàng và ngọt đậm. Trong khi đó, nhãn Huế quả không to, vỏ mỏng, da vàng và có gân xanh. Nếu sử dụng tay bấm nhẹ vỏ nhãn nứt và dậy mùi rất thơm.

Để lồng nhãn, người dân Huế cũng chuẩn bị khá kỳ công. Mo cau khô được thu mua về rồi nhúng nước, sau đó kết thành bị và treo lên giàn bếp. Khi hạt nhãn vừa chuyển sang đen thì tiến hành lồng mo cau. Và để lồng được những cây nhãn cao, người làm phải làm giàn trên cây để lồng cho tiện. Sau khi lồng khoảng 20-30 ngày, trái chín mọng thì có thể thu hoạch. Ngày nay, việc lồng nhãn khá kỳ công, tốn nhiều thời gian và nguy hiểm nên việc lồng nhãn Huế không phổ biến như trước đây!

Lồng nhãn khó như thế nào thì việc thu hoạch nhãn ở những cây cao lại khó bấy nhiêu. Theo anh N.V.L (Huế) cho biết, gia đình anh chuyên thầu việc thu hoạch nhãn ở Đại nội và các hộ gia đình có trồng nhãn. Anh cho biết thêm, với những cây nhãn tầm thấp thì việc thu hoạch nhãn không mấy khó khăn, nhưng với những cây nhãn cao thì khá nguy hiểm.

Để thu hoạch nhãn, mọi người thường dùng loại thang tre dài, sau đó trèo lên cành cây, dùng dây dù cố định thang vào cây để tránh trơn trượt và ở dưới cũng cần người giữ thang. Đó là với những cành có thể chịu sức nặng, còn đối với cành bé thì phải dùng thêm dụng cụ chuyên dụng để hái. Hái chừng nào, quả nhãn sẽ được cho vào túi tự chế đặt bên hông người hái, như vậy vừa đảm bảo quả không bị dập, vừa nhanh. Khi túi đựng đã đầy thì người hái sẽ dùng dây thả túi xuống và sau đó tuần tự đến khi thu hoạch toàn cây. Năm nay, tuy mức giá cao gần gấp đôi so với các loại nhãn ở thị trường, khoảng 85.000 đồng/1kg nhưng nhãn thu hoạch tới đâu người dân mua đến đó.

Nhãn có nhiều cách thưởng thức khác nhau: có thể ăn trái hoặc chế biến thành chè long nhãn, các loại trà. Đặc biệt, mùa nhãn Huế đến cũng là mùa sen về nên các bà nội trợ ở đây đã “hô biến” thành món chè long nhãn thơm ngon bổ dưỡng.


Anh Thư

Từ Khóa : nhãn lồng