Kinh tế Trung Quốc: Như chiếc ghế với 3 cái chân khập khiễng



Kinh tế Trung Quốc: Như chiếc ghế với 3 cái chân khập khiễng

Vân Du 14:36 12/7/2013

Tăng trưởng không bền vững, cơn khát tín dụng bộc lộ những sai sót hậu thống nằm sâu bên trong nền kinh tế, đời sống người dân rất dễ bị tổn thương, một thế hệ trẻ đang lên phải gánh di sản từ bậc cha anh là những khoản nợ khổng lồ khi dân số đang có chiều hướng giá đi và những hậu quả nặng nề của hàng thập kỷ sống trong một môi trường suy thoái. Đó không phải là sự mệt mỏi của một nền kinh tế đã phát triển, mà là hình ảnh hiện nay của Trung Quốc - một nền kinh tế dù lớn vẫn chỉ trong giai đoạn đang phát triển.

Tờ Global Post đã đưa ra hình ảnh về một chiếc ghế với 3 cái chân để hình dung về nền kinh tế Trung Quốc. Một chân là chiếc đũa biểu thị cho “đầu tư”, chân kia là “xuất khẩu” đứng trên một chiếc tăm, còn lại là chân “tiêu thụ” như một gốc cây lớn. Điều đó cho thấy, kinh tế Trung Quốc đang đứng trên những cột trụ mất cân bằng. Sau 30 năm đã từng có lúc hoàng kim với tăng trưởng GDP 2 con số, nền kinh tế của Trung Quốc giờ đang đứng ở một ngã tư với các cột trụ chính (xuất khẩu và đầu tư cơ sở hạ tầng) đã mất lực, còn tiền lương thấp và chi phí nhà ở cao đã khiến cho người tiêu dùng Trung Quốc, dù rất bốc đồng trong chi tiêu, cũng không thể mãi vượt qua giới hạn đường ngân sách để lấp đầy sự khập khiễng đó.
 
Với một lực lượng lao động lão hóa và đồng NDT tăng giá, các nhà máy Trung Quốc trở nên kém cạnh tranh, đẩy cái nhìn của nhà đầu tư sang các thị trường gần đó như Indonesia, Thái Lan, hay thậm chí là Myanmar. Kể từ sau khủng hoảng, Chính phủ đã triển khai gói cứu trợ 4.000 tỷ NDT (khoảng 652 tỷ USD) để cứu vớt nền kinh tế. Nhưng chi ra là một chuyện, còn hiệu quả lại là câu chuyện khác. Rất nhiều dự án đã được vẽ ra, nhưng chỉ một số ít có hình dáng thực sự, và nếu có thì cũng rất dễ bị biến thành “vườn không nhà trống”. Patrick Chovanec – chuyên gia của Silvercrest Asset Management – nhận định: Đầu tư quá mức giờ đã trở thành nợ xấu. Trung Quốc có thể bơm thêm tiền vào kinh tế, nhưng cái thu được về sẽ không còn như trước. Các chính sách bị “giòn” đến mức rất dễ bị bẻ gãy, sự thịnh vượng nhờ công nghiệp hóa được hứa hẹn trước kia đã đổi lại là cơn ác mộng về sức khỏe và cắt giảm tuổi thọ.
 
Kết quả là tăng trưởng của Trung Quốc trong năm 2012 đã giảm xuống mức thấp nhất tính từ đầu thế kỷ 21 tới nay, và 2013 thậm chí có thể còn phá kỷ lục hơn nữa. Thị trường chứng khoán châu Á trở nên “thận trọng” trước những tín hiệu không vui từ Trung Quốc. Theo số liệu của Tổng cục Hải quan Trung Quốc công bố hôm 11/7, thặng dư thương mại trong tháng 6 của nước này đã giảm 14%, trong bối cảnh xuất khẩu bất ngờ giảm 3,1% và nhập khẩu giảm 0,7% . Tổng cục Hải quan Trung Quốc cho biết nền ngoại thương của Trung Quốc đối mặt với những thách thức nghiêm trọng, đồng thời cảnh báo triển vọng xuất khẩu quý III/2013 vẫn “khá u ám”. Điều này xuất phát từ sự sút giảm nhu cầu ở nước ngoài đối với hàng hóa Trung Quốc, và giá thành lao động tăng cao… Dữ liệu thương mại tháng 6/2013 đáng thất vọng của Trung Quốc không thể không khiến thị trường lo ngại về nguy cơ tụt dốc của nền kinh tế thứ 2 thế giới này. Thậm chí, Morgan Stanley dự báo tăng trưởng GDP của Trung Quốc có thể giảm xuống còn 5,5% trong năm 2013 và còn 4,5% trong năm 2014. Trong khi đó các chuyên gia kinh tế thì lo ngại nguy cơ khủng hoảng tín dụng hệ thống sẽ xảy ra tại Trung Quốc.
 
Tháng trước, IMF đã hạ thấp dự báo tăng trưởng của Trung Quốc từ 8% xuống còn 7,75%, đồng thời một loạt báo cáo UBS, Standard Chartered và Ngân hàng Mỹ cũng đưa ra những tính toán tương tự. Hồi chuông cảnh báo cho Trung Quốc, cũng là cảnh báo cho những quốc gia rập khuôn lại mô hình tăng trưởng của nước này cũng như những quốc gia dựa dẫm quá nhiều vào “điều thần kỳ” Trung Quốc.
 
Theo AFP, trước tình trạng tỷ lệ thất nghiệp đang có chiều hướng tăng nhanh ở Úc, ngày 11/7, tân Thủ tướng Úc Kevin Rudd cảnh báo thời kỳ bùng nổ “cơn khát” tài nguyên của Trung Quốc đã qua đi bỏ lại nền kinh tế Úc bơ vơ giữa “ngã tư đường”. Chính vì vậy, ông Kevin Rudd nêu cao tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác giữa các nước châu Á, đặc biệt là Indonesia, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào xuất khẩu hàng hóa. “Chỉ cần một quyết định sai trong hiện tại, chúng ta sẽ phải trả giá trong vòng một thập kỷ tới”, tân Thủ tướng Úc nhấn mạnh.
 
Nhận định của Thủ tướng Úc Kevin Rudd được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở Úc tăng lên 5,7% trong tháng 6 vừa qua, mức cao nhất trong gần bốn năm qua. Tăng trưởng kinh tế Úc trong  3 tháng đầu tiên của năm 2013 chi đạt mức khiêm tốn 0,6%, thấp hơn so với mức dự đoán. Thực tế này cho thấy thời kỳ bùng nổ đầu tư vào khai khoáng kéo dài cả thập kỷ qua đã lâm vào thoái trào khi cơn khát tài nguyên của Trung Quốc đã tạm lắng xuống.
 
Trong khi đó, chuyên gia kinh tế về thị trường châu Á của Westpac, Huw McKay, nhận định xuất khẩu suy yếu đang là “thảm họa” đối với các nhà sản xuất Trung Quốc. “Trung Quốc là nhà xuất khẩu hàng hóa lớn nhất thế giới. Vì vậy, khi xuất khẩu của Trung Quốc suy giảm cũng là lúc những dấu hiệu bất ổn của nền kinh tế nước này xuất hiện”, ông Huw McKay nói. 
 

Vân Du

Từ Khóa :