Skip to main content

Bị hạ bậc tín dụng: Nỗi ê chề của giới chức Anh

Bị hạ bậc tín dụng: Nỗi ê chề của giới chức Anh

Với vị thế là một trong những trung tâm tài chính lớn nhất trên thế giới, rõ ràng việc bị đánh tụt xếp hạng tín nhiệm sẽ gây tổn hại tới hồ sơ tín dụng của nước Anh. Tuy nhiên, tác động của việc mất đi ba chữ A lên chính trị được đánh giá là còn nguy hiểm hơn cả lên nền kinh tế. Với nước Anh, việc bị hạ bậc đã trở thành vấn đề nghiêm trọng đối với nhà cầm quyền, những người đang mang trọng trách đặt Anh quốc ở đúng vị thế của nó trước khi cuộc tổng tuyển cử diễn ra vào năm 2015.

Ảnh: The Economist
Ngày 22/2, Moody’s thông báo sẽ hạ bậc tín nhiệm nước Anh từ AAA xuống Aa1 do sự tăng trưởng chậm chạp và gánh nặng nợ nần ngày càng lớn của nước này, thị trường ngả nghiêng còn các nhà lãnh đạo thì không thể kiên nhẫn hơn được nữa. Cùng với sự lặn mất của ba chữ A, trái phiếu chính phủ Anh hạ nhiệt ngày thứ 2 liên tiếp, đồng Bảng rớt về vùng thấp nhất kể từ tháng 7/2010 so với USD.
 
Theo Bloomberg, việc hạ bậc tín dụng quốc gia cũng là nỗi ê hề dành cho Bộ trưởng Tài chính Anh - George Osborne, người thường xuyên nhấn mạnh về tầm quan trọng của việc duy trì vị thế trong bảng xếp hạng tín nhiệm cùng việc ngợi ca nước Anh như là “chuẩn mực” về tín nhiệm tín dụng. Sau lời thông báo của Moody’s, Osborne tuyên bố việc bị hạ bậc là một “lời nhắc nhở u ám” cho thấy một sự thật rằng nước Anh vẫn đang nợ, và Chính phủ phải hành động hơn nữa các biện pháp thắt lưng buộc bụng để giảm nợ. “Nợ của nước Anh, vốn bị dồn tích bao nhiêu năm qua, đang trong tình cảnh vô cùng nghiêm trọng” - ông nói. Ủy ban châu Âu (EC) dự báo nợ của nước Anh trong năm nay sẽ chiếm đến 98% GDP so với 90% của năm 2012.
 
Tuy nhiên, thắt lưng buộc bụng đã bị đánh giá là một biện pháp lợi bất cập hại, chỉ càng gia tăng áp lực buộc chính phủ phải làm “một điều gì đó” (mà cũng có thể chỉ đơn giản là chẳng làm gì cả) để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế khi nước Anh đang đứng bên bờ việc của cuộc suy thoái lần thứ 3 khi Cục Thống kê quốc gia Anh cho biết tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội của Anh đã giảm 0,3% trong quý cuối cùng của năm 2012. Moody’s tỏ ra bi quan hơn khi dự báo tăng trưởng kinh tế của nước Anh sẽ tiếp tục ở mức thấp trong nửa cuối thập niên này. Những bài học từ các nước EU khác cho thấy chương trình thắt lưng buộc bụng chính là chiếc vé lên chuyến tàu tốc hành đưa nền kinh tế tiếp tục hướng đến lãnh địa của sự suy thoái, rồi sau đó tỷ lệ nợ sẽ dần tăng lên do tốc độ tăng trưởng GDP còn tụt thảm hại hơn nhiều so với mức giảm nợ từ việc tằn tiện.
 
Bên cạnh đó, nước Anh còn phải đối mặt với một mối nguy khác: sự dễ dãi của các nhà chính trị trước việc kiểm soát tỷ giá. Một khi ngân hàng Trung ương Anh (BoE) thả nổi tỷ giá, nhà đầu tư nước ngoài sẽ không còn mặn mà với việc nắm giữ trái phiếu chính phủ có lãi suất cố định đầy rủi ro trong bối cảnh lạm phát tăng cao hơn nữa và các nhà đầu tư trong nước cũng dần trở nên miễn cưỡng. Như một vòng luẩn quẩn, BoE sẽ lại mua vào trái phiếu, đẩy lợi tức đi xuống và lại dẫn đến việc giảm giá trị của đồng bảng Anh.
 
Phe đối lập - Đảng Lao động - dĩ nhiên là không bỏ qua cơ hội để chỉ trích đối thủ. Họ quyết truy vấn ông Osborne về sự sụt hạng này trong phiên họp Quốc hội tới đây. Dự kiến trong phiên họp về ngân sách diễn ra ngày 20/3, Đảng Lao động sẽ gia tăng sức ép để Chính phủ phải lựa chọn giải pháp kích thích tăng trưởng kinh tế, đồng nghĩa với việc giảm thuế - điều rõ ràng đi ngược với chính sách hiện nay của Đảng Bảo thủ.
 
Người ta không quá hy vọng Bộ trưởng Tài chính sẽ thay đổi quan điểm một sớm một chiều khi chính ông còn đang đầy lạc quan khi cho rằng những lời nhận xét của Moody’s cho thấy uy tín tín dụng của nước Anh còn “ổn” lắm nhờ những thế mạnh về kinh tế vốn có. Hơn nữa, ông Osbourne trước đó cũng đã bác bỏ đề xuất của của IMF rằng không nên đi quá vội trong kế hoạch cắt giảm thâm hụt của mình.
 
Việc Anh Quốc có thể khiến giới chính trị gia phần nào “choáng váng”, chứ với Mark Allan – một nhà kinh tế ở Axa Investment Managers ở London thì lại tỏ ra ngạc nhiên tại sao Moody’s đã không hành động sớm hơn. “Đây mới chỉ là sự khởi đầu” - ông nói.
Hiện trái phiếu Chính phủ Anh vẫn nhận được xếp hạng tín nhiệm cao nhất từ Standard & Poor's và Fitch Ratings nhưng bị đánh giá là có triển vọng “tiêu cực.” Ngoài lòng tin doanh nghiệp còn mong manh, kinh tế Anh đang phải đối mặt với những tác động “đánh đổi” từ chương trình thắt lưng buộc bụng của chính phủ trong dài hạn. Ngoài ra, tỷ lệ lạm phát giảm chậm hơn so với dự báo của BoE cũng khiến người tiêu dùng chùn tay trong việc chi tiêu.