Skip to main content

Thời trang và thương mại điện tử Việt Nam: “Góc sân” và “khoảng trời”

Thời trang và thương mại điện tử Việt Nam: “Góc sân” và “khoảng trời”

Thương mại điện tử đang trở thành một trong những thị trường sôi động nhất tại Việt Nam trong khoảng 2 - 3 năm gần đây. Các mặt hàng giao bán rất đa dạng nhưng sản phẩm thời trang vẫn được cho là mặt hàng bán chạy nhất. Tuy nhiên, liệu thị trường thời trang thương mại điện tử có thực sự tạo được sức hút?

Theo thống kê của Cục thương mại điện tử Việt Nam, 62% lượng khách mua sắm trực tuyến trong nước đã mua quần áo, giày dép và các phụ kiện thời trang vào năm 2013. Bắt đầu từ thời điểm này, mạng xã hội trở thành phương tiện kết nối phổ biến hơn bao giờ hết đối với người dùng điện thoại thông minh ở Việt Nam. Nhu cầu trao đổi thông tin và mua sắm cũng vì đó mà tăng cao. Nhưng câu hỏi đặt ra là một mạng xã hội như Facebook có phải là một sàn thương mại điện tử hay không khi người ta vừa chia sẻ những thông tin đời sống, cảm xúc trạng thái của cá nhân mà lại vừa bán hàng?
 
Ở góc độ kinh tế cũng như pháp luật, Facebook là một sàn thương mại điện tử nhưng đúng hơn là một “nổi lẩu thập cẩm” với vô vàn các thông tin, nhóm hội giao bán quần áo, mỹ phẩm, đồ gia dùng, thực phẩm.... Nhiều doanh nghiệp muốn đi theo con đường thương mại điện tử có lẽ không đồng tình với nền tảng phát triển của Facebook bởi chức năng chính của mạng xã hội này từ ban đầu chỉ là kết nối và chia sẻ thông tin.
 
Ở khía cạnh khác, mặc dù Facebook có công cụ quản lý bán hàng cho các doanh nghiệp cũng như công cụ quảng cáo khá hiệu quả để tiếp cận khách hàng, đặc biệt là khách hàng trẻ tuổi, nhưng lại thiếu đi tính chuyên nghiệp và nhiều tiện ích khác về vận chuyển và thanh toán. Do vậy, ngoài sử dụng Facebook là một công cụ để quảng bá sản phẩm các nhà đầu tư lựa chọn con đường chính thống khác.
 
 
Mặc dù vậy, những người sớm nhận thấy cơ hội về thị trường thời trang thương mại điện tử ở Việt Nam lại không phải các nhà đầu tư trong nước. Zalora.vn có thể coi là một trong những sàn thương mại điện tử về thời trang lớn nhất và quy mô nhất tại thời điểm ra mắt tại Việt Nam. Sở hữu sàn thương mại này là tập đoàn Rocket Internet (Đức) với tổng số vốn đầu tư cho thị trường thương mại điện tử toàn khu vực Đông Nam Á là 238 triệu USD. “Người anh em” của Zalora cũng được đầu tư bởi Rocket Internet - Lazada Việt Nam - cũng tỏ ra là một đối thủ cạnh tranh mặc dù hàng hóa trên sàn thương mại này đa dạng từ số lượng cho đến chất lượng.
 
Các nhà đầu tư Việt cũng bắt tay vào cuộc với những tên tuổi như VinGroup, Dệt May Việt Nam (Chon.vn), 24h... Hàng loạt các trang web thương mại điện tử như cungmua.com, muachung.vn, adayroi.com và gần đây là topmot.vn đã ra đời và tham gia vào cuộc cạnh tranh “khốc liệt” của thị trường.
 
Bên cạnh các sàn thương mại điện tử lớn thì các website bán hàng cũng nhiều vô kể. Mỗi doanh nghiệp lại tự trang bị cho mình một website điện tử để quảng bá sản phẩm. Như vậy, nếu nói về số lượng, thương mại điện tử ở Việt Nam có thể coi là đang trên đà phát triển.
 
Nhưng điều đáng nói là về chất lượng, kể cả về sản phẩm lẫn cung cách bán hàng, các website thương mại điện tử mọc lên “như nấm sau mưa” mà chỉ đếm trên đầu ngón tay những nhà đầu tư thực sự chú trọng đến sản phẩm cũng như thái độ phục vụ.
 
Tháng 4/2016, Lazada Việt Nam xác nhận Tập đoàn Alibaba của Trung Quốc đã chi hơn 1 tỷ đồng để giành quyền kiểm soát công ty này. Lazada Việt Nam đã lún quá sâu trong cuộc chơi bởi nhiều nguyên nhân trong đó việc không kiểm soát được chất lượng hàng hóa đã gây mất niềm tin của người tiêu dùng. Dạo một vòng trên Lazada, hàng quần áo và phụ kiện thời trang thực sự gây ấn tượng bởi sự đa dạng về “chất lượng” của sản phẩm. Nhiều khách hàng tỏ ra bức xúc với chất lượng sản phẩm mà họ nhận được không hề tương xứng với hình ảnh mà họ nhìn thấy. Mặt khác, việc mô tả sản phẩm sơ sài, thiếu thông tin, sai sự thật quá nhiều.
 
Ảnh minh họa
 
Đối với Zalora, nhà đầu tư đã thực hiện đa dạng hóa nhà cung cấp nhưng đa dạng theo xu hướng thụt lùi. Có quá nhiều sản phẩm với mẫu mã nhàm chán, chất lượng kém đi kèm hình ảnh thiếu chuyên nghiệp. Liệu Zalora có đang thực sự tạo một bước đi mới để tiếp cận khách hàng hay nhà đầu tư cần cân nhắc lại chiến lược kinh doanh của mình?
 
Đại gia Việt VinGroup gần đây quyết tâm đầu tư vào thương mại điện tử với sàn thương mại thời trang và đồ gia dụng khác Adayroi.com. Mặc dù thành lập đã lâu nhưng chỉ gần đây, Adayroi mới “nhen nhóm” được sức hút về thời trang. Trong khi đó, những sàn thương mại điện tử khác từng “một thời vang bóng” như Deca.vn, 4eva, Beyeu đã nhạt nhòa đến mức trở nên xa lạ với nhiều người tiêu dùng. Những sàn thương mại điện tử mới ra đời tuy đổi mới về chất lượng như lại quá ít lựa chọn cho người tiêu dùng và chi phí vận chuyển gần gấp đôi so với những đối thủ khác.
 
Môi trường thương mại điện tử ở Việt Nam cũng như ở Đông Nam Á được đánh giá cao về tiềm năng, song rõ ràng, một nền công nghiệp không thể phát triển với “vẻ đẹp” ẩn quá sâu cùng “công nghệ khai thác” còn phập phù.