Skip to main content

Hệ thống ngân hàng Việt Nam đang bỏ ngỏ đạo đức nghề nghiệp

Hệ thống ngân hàng Việt Nam đang bỏ ngỏ đạo đức nghề nghiệp

Đây là nhận định của TS Nguyễn Tri Hiếu, thành viên HĐQT An Bình Bank trước những tiêu cực đang bùng phát liên quan đến chứng thư bảo lãnh trong các ngân hàng thương mại.

Lý giải nguyên nhân dẫn đến tình trạng bất cập trong hoạt động phát hành chứng thư bảo lãnh thời gian qua, TS Nguyễn Tri Hiếu cho rằng sai phạm không phải bây giờ mới có, mà nó đã bị che mờ bởi sự “thịnh vượng” của hệ thống ngân hàng thương mại vài năm trước. Chỉ đến khi tràn ngập khó khăn, mới lộ ra những “rác rưởi, cặn bẩn”. Song theo ông Hiếu, nguyên nhân chính vẫn xuất phát từ lòng tham của con người, khi mà tín dụng bị thắt chặt thì bảo lãnh khống lại nổi lên như một hình thức khác để một số kẻ lợi dụng.
 
Sở dĩ tình trạng gian lận trong bảo lãnh xảy ra khá phổ biến ở các ngân hàng thương mại Việt Nam là do việc bảo lãnh khống được thực hiện quá dễ dãi, chỉ cần chữ ký của giám đốc chi nhánh kèm theo con dấu là có thể thực hiện được. Trong khi đó ở nước ngoài, ví dụ như tại Hoa Kỳ, theo TS Hiếu, muốn lập chứng thư bảo lãnh, phải được sự cho phép của Trung tâm Bảo lãnh ở Hội sở Trung ương. Bên cạnh đó, chứng thư bảo lãnh ở Mỹ muốn phát hành phải có cả một hệ thống giám sát. Điều này cho thấy một lỗ hổng đang tồn tại trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, từ khâu vận hành quy chế cho đến con người, và đạo đức nghề nghiệp của các nhân viên thuộc hệ thống các ngân hàng thương mại hiện nay.

TS Hiếu cho rằng với quy trình phát hành chứng thư bảo lãnh như hiện nay, chỉ với một chữ ký và con dấu của giám đốc chi nhánh là thiếu sót vô cùng lớn của hệ thống ngân hàng. Theo ông Hiếu, Ngân hàng Nhà nước cần phải có một quy chế chặt chẽ hơn về chữ ký và con dấu của giám đốc chi nhánh. Lấy ví dụ như trong hệ thống ngân hàng ở Hoa Kỳ, các văn bản được phát hành chỉ cần chữ ký của người được ủy quyền mà không cần con dấu. Bên nhận được văn bản này sẽ phải tra cứu để xác nhận về tính pháp lý của văn bản. Trong khi đó ở Việt Nam, nhiều khi người ta chỉ thấy có con dấu và chữ ký là đã đủ tin tưởng, chính tâm lý này đã khiến không ít giám đốc chi nhánh ngân hàng câu kết với một số đối tượng để thực hiện các hành vi sai phạm.
 

Bên cạnh những khiếm khuyết mang tính kỹ thuật của hệ thống ngân hàng thương mại tại Việt Nam, ông Nguyễn Tri Hiếu còn đề cập tới một vấn đề rất đáng quan tâm nhưng dường như đang bị bỏ ngỏ, đó là những quy tắc về đạo đức, và đạo đức nghề nghiệp. Một trong những hệ quả của nó mà theo ông Hiếu, chính là tình trạng nợ xấu trong các ngân hàng hiện nay. Theo đó, nguyên nhân gây ra nợ xấu ngoài những yếu tố khách quan về điều kiện vĩ mô, còn những yếu tố liên quan đến đạo đức nghề nghiệp của các công chức trong hệ thống ngân hàng.
 
Do đó, TS Hiếu nhấn mạnh, đạo đức nghề nghiệp là một trong những vấn đề hàng đầu mà hệ thống ngân hàng thương mại của Việt Nam phải quan tâm trong năm 2013.