Kiều hối tăng song khó khăn vẫn bủa vây ngành ngân hàng



Kiều hối tăng song khó khăn vẫn bủa vây ngành ngân hàng

Đồng An 15:16 19/12/2013

Được nhận định là một trong những nước có lượng kiều hối dồi dào nhất, thế nhưng tác động của lượng ngoại tệ này đến nền kinh tế vĩ mô nói chung và ngành ngân hàng nói riêng vẫn vô cùng thần bí, đơn giản vì chẳng có mấy ai đi điều tra khảo sát vấn đề này cả.

Lý ra, trong bối cảnh suy thoái kinh tế toàn cầu nói chung, lượng kiều hối đổ về nước sẽ phải giảm hoặc tốc độ chậm lại. Thế nhưng, điều này lại không đúng với Việt Nam - luôn sở hữu những thị trường chạy ngược chiều với tình hình thế giới, mà BĐS và chứng khoán là rõ nhất. Theo thống kê, lượng kiều hối từ nước ngoài chảy về Việt Nam tăng liên tục ở mức cao qua các năm. Ngân hàng Thế giới đánh giá Việt Nam tiếp tục nằm trong top 10 nước nhận nhiều kiều hối lớn nhất, dự kiến năm nay đạt 10,6 tỷ USD, tăng 6,5% so với năm 2012.
 
Đi cùng với lượng kiều hối, xu hướng lĩnh kiều hối bằng VNĐ cũng tăng theo. Tại ngân hàng Vietcombank, chuyển đổi kiều hối sang tiền đồng từ đầu năm tới nay chiếm khoảng 25%, cao hơn so với tỷ lệ chuyển đổi 20% của năm 2012 và tỷ lệ từ 10 - 15 % của các năm từ 2011 trở về trước. Tính chung trên địa bàn TP.HCM, lượng kiều hối năm 11 tháng đầu năm 2013 đã đạt 4,6 tỉ USD, tăng 21% so với năm 2012. Dòng tiền này như ngoại lực quan trọng trong việc cải thiện cán cân thanh toán, tăng dự trữ ngoại hối, ổn định tỉ giá và đóng góp cho tăng trưởng kinh tế.
 
Thế nhưng, bao nhiêu phần của kiều hối này sẽ tác động vào nền kinh tế thì lại là câu chuyện khác. Bởi hiện này, theo các chuyên gia, đại bộ phận kiều hối có thể chỉ rơi vào lĩnh vực sinh hoạt, như ăn học, thuốc men… và đặc biệt là trả nợ ngân hàng, khi chẳng có chuyến đi nước ngoài nào là miễn phí cả. Chi tiêu mạnh là một yếu tố tích cực cho nền kinh tế, nhưng nếu tiền đổ ra để chữa bệnh hay trả nợ thì hẳn nhiên không phải thông tin vui vẻ gì. Nhất là tình hình bán lẻ cũng như sản xuất gần đây cho thấy lượng kiều hối này chưa thực sự phát huy được hiệu quả của nó.
 
Chưa phải là điểm sáng của nền kinh tế, kiều hối càng không phải là điểm sáng của ngành ngân hàng. Chức năng thực sự của ngân hàng là luân chuyển dòng tiền một cách khéo léo để đi vào sản xuất và tiêu dùng. Song chênh lệch lãi suất ngoại tệ ở Việt Nam so với nước ngoài cũng như việc chênh lệch lãi suất giữa ngoại tệ và VND ở Việt Nam hấp dẫn đến mức có thể đưa Việt Nam vào top 10 sẽ tạo nên rủi ro tiềm ẩn cho các doanh nghiệp nội, khi cuộc chơi tỷ giá - lãi suất bị nhấn nút, trong khi các doanh nghiệp nước ngoài đứng thưởng ngoạn. Thế nên, tại Hội nghị tổng kết và triển khai nhiệm vụ của ngành vào sáng 18/12 ở Hà Nội, các nhân vật cấp cao trong ngành đều phải góp mực vẽ lại bức tranh u ám của ngành ngân hàng trong một năm qua. Và dù ghi nhận nỗ lực của ngành song Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng phải thẳng thắn thú nhận rằng nợ xấu của hệ thống phải hơn 8% thay vì 4% như các đơn vị báo cáo. Thủ tướng nhấn mạnh mục tiêu đưa nợ xấu về mức 2-3% quả thật khó khăn những vẫn phải cố gắng tới cùng.
 
Trước đó, Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cũng cho biết hiệu quả kinh doanh của ngành năm 2013 thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ các năm trước. Tổng lợi nhuận của toàn hệ thống lũy kế 11 tháng đầu năm chỉ đạt 29.500 tỷ đồng, tăng 3,2% so với năm ngoái. Nếu so sánh với 2010 và 2011, mức lãi này chỉ bằng một nửa, trong đó có tới 17% các tổ chức tín dụng lỗ và quá nửa số 100 đơn vị lãi là có lợi nhuận giảm. Hiệu quả kinh doanh yếu kém có thể nhìn thấy rõ hơn thông qua các hệ số ROA, ROE chỉ đạt 0,53% và 5,6%, không những không được cải thiện mà còn đi xuống.
 
Bên cạnh đó, số ngân hàng yếu kém bị liệt vào danh sách đen phải giám sát và tái cơ cấu vẫn chưa có dấu hiệu dừng. Trong một báo cáo gửi Quốc hội gần đây, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết đã xác định thêm 8 tổ chức tín dụng yếu kém, bao gồm 2 ngân hàng cổ phần và 6 tổ chức phi ngân hàng. Về phía ngân hàng ngoại, Ngân hàng Nhà nước cũng đang lên kế hoạch tái cơ cấu 3 ngân liên doanh thuộc diện yếu kém hoặc vi phạm pháp luật nghiêm trọng, và rút giấy phép một số chi nhánh ngân hàng ngoại hoạt động không hiệu quả trong thời gian tới. Trong số đó phải kể đến ông lớn của ngành – Agribank với đề án tái cơ cấu sau một loạt các sai phạm, và Citybank với nghi án gần đây khi tiếp tay cho Vinalines trong vụ chuyển 9 triệu USD cho Công ty AP (Singapore) để mua ụ nổi 83M hồi năm 2008, làm thất thoát tài sản của Nhà nước Việt Nam.
 
Phải thừa nhận rằng mọi động thái của ngành ngân hàng hiện nay đang được dư luận rất quan tâm, bởi tầm quan trọng được ví như huyết mạch của toàn bộ nền kinh tế. Sự quan tâm ấy khiến ông Trần Bắc Hà, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng BIDV phải thốt lên rằng: “Người làm ngân hàng từng hoang mang, lo sợ, uất ức” trước sự ưu ái của dư luận dành cho ngành ngân hàng. Tuy nhiên, đặt trong bối cảnh mọi số liệu phản ánh đúng thực trạng ngành cố tình bị lấp liếm đi và tung hỏa mù, dự luận có một vai trò rất lớn trong việc bổ sung thông tin cho người xem và gây áp lực cho các nhà làm chính sách, các quan chức ngân hàng nhanh chóng cải thiện hiệu quả hoạt động của ngành.

Đồng An

Từ Khóa :