“Khủng hoảng” thiếu ngủ đang giết chết chúng ta



“Khủng hoảng” thiếu ngủ đang giết chết chúng ta

Thu Thủy 14:0 4/1/2018

Giáo sư Matthew Walke, nhà nghiên cứu hàng đầu về giấc ngủ cảnh báo, cuộc “khủng hoảng” thiếu ngủ toàn cầu trong xã hội hiện đại đang giết chết con người. Ông đã tìm thấy bằng chứng cho kết luận này.

Trả lời phỏng vấn trên tờ Guardian, giáo sư Matthew Walker (giám đốc Trung tâm Khoa học Giấc ngủ của con người, thuộc Đại học California, Berkeley) nói rằng, một “thảm họa bệnh thiếu ngủ” đang gây ra nhiều căn bệnh hiểm nghèo. Thiếu ngủ ảnh hưởng đến “mọi mặt của cỗ máy sinh học” và tình hình này đã lan rộng trong xã hội hiện đại.

Vấn đề này vẫn chưa được các chính trị gia, nhà tuyển dụng lao động xem xét một cách nghiêm túc, trong khi mong muốn có được giấc ngủ ngon, ngủ đủ tiếng thường bị phán xét như dấu hiệu của “bệnh” lười biếng, vị giáo sư này cho biết.

Ánh đèn điện, màn hình máy tính, ti vi, những cuộc trao đổi, bàn luận qua màn hình điện tử đã làm mờ đi ranh giới giữa công việc và thời gian riêng tư, cá nhân của mỗi người. Đồng thời, những tác động khác từ cuộc sống đã khiến con người ngày càng thiếu ngủ, có người chỉ còn vài tiếng ít ỏi để thực sự nghỉ ngơi. Trong khi đó, 7 - 8 tiếng mỗi đêm là thời gian ít nhất được khuyến cáo để đảm bảo có một giấc ngủ chất lượng.

Có rất nhiều lợi ích của giấc ngủ đã được nghiên cứu, trong đó phần lớn giấc ngủ được coi như thời gian để cơ thể “tái sinh”, nghỉ ngơi, phục hồi. Thiếu ngủ không chỉ gây ra những mệt mỏi về thể chất mà còn là nguy cơ dẫn tới nhiều bệnh tật.

Thiếu ngủ được cho là có liên quan đến bệnh ung thư, tiểu đường, tim mạch, đột quỵ, mất trí nhớ, Alzheimer, béo phì, giảm khả năng tập trung, tinh thần uể oải cũng như dẫn tới một loạt các vấn đề sức khỏe khác. Tóm lại, thiếu ngủ sẽ giết chết cơ thể chúng ta.

Giáo sư Walker nói thêm: “Không có cơ quan sinh học nào không bị tổn thương nếu cơ thể không được ngủ đủ giấc. Nó tác động đến mọi góc độ, nhưng chẳng ai làm gì”. Đồng thời, giáo sư nhấn mạnh mọi thứ cần phải thay đổi, ở nơi làm việc, trong nhóm cộng đồng và gia đình.

Ông Walker cho rằng giá trị, lợi ích của giấc ngủ mới chỉ nằm ở những nghiên cứu khoa học, chứ chưa có chiến dịch nào ở nước nào vận động, thúc đẩy người dân ngủ đủ giấc.

Ông đặt câu hỏi: “Đã khi nào thấy áp phích của Sở Y tế Quốc gia (NHS) Anh thúc giục mọi người ngủ đủ giấc? Đã khi nào một bác sĩ kê cho bệnh nhân một giấc ngủ  thay vì một đơn thuốc ngủ?” Ngủ đủ giấc cần phải được ưu tiên trên hết, thậm chí là được khích lệ để thực hiện, giáo sư nhận định.

Thiếu ngủ khiến nền kinh tế Anh thiệt hại nặng tới hơn 30 tỉ bảng Anh doanh thu mỗi năm, chiếm 2% GDP.

Ông Walker chia sẻ, bản thân ông đã và đang duy trì giấc ngủ 8 tiếng mỗi đêm và ngủ vào một khung giờ cố định, đều đặn. Năm ngoái, ông vừa ra mắt cuốn sách “Why We Sleep: The New Science of Sleep and Dreams” (Tại sao chúng ta ngủ: Khoa học mới về Giấc ngủ và Giấc mơ – tạm dịch).

Ông nói: “Một khi biết rằng chỉ sau một đêm ngủ 4-5 tiếng, những tế bào “sát thủ” tự nhiên trong cơ thể - giúp tiêu diệt những tế bào ung thư xuất hiện mỗi ngày – sẽ giảm tới 70%, hoặc thiếu ngủ có liên quan đến ung thư ruột, ung thư tuyến tiền liệt và ung thư vú, hoặc thậm chí Tổ chức Y tế Thế giới đã xếp loại bất kỳ hình thức làm việc đêm đều có khả năng sinh chất gây ung thư, bạn sẽ hiểu mình không thể làm gì khác được ngoài việc thực hiện ngủ đủ giấc”.

Xã hội hiện đại, guồng quay công việc bận rộn đã cuốn đi phần lớn thời gian của mọi người, khiến quỹ thời gian dành cho bản thân, cá nhân ngày càng eo hẹp. Giáo sư Walker cho rằng, “không ai muốn từ bỏ thời gian dành cho gia đình hoặc các hoạt động giải trí, vì thế mà họ lựa chọn từ bỏ giấc ngủ”.

Và lo lắng cũng là một yếu tố khiến con người thiếu ngủ. Trong xã hội hiện đại, chúng ta cô đơn hơn và gặp nhiều áp lực, trầm cảm, thu mình hơn.

Rượu, caffein ngày càng sẵn có, phổ biến hơn và nó cũng được giáo sư liệt kê là “kẻ thù” của giấc ngủ. Đồng thời, có một xu hướng bào chữa cho việc ngủ ít đi là để dành thời gian làm tròn những trách nhiệm mà mình đang gánh vác. Ngủ ít đi mỗi đêm, dành thời gian nhiều hơn cho công việc, để phát triển sự nghiệp, để kiếm tiền, để sống xa hoa... đang dần trở thành biểu tượng của xã hội.

“Bà đầm thép” Margaret Thatcher (người đã thay đổi nước Anh) và Tổng thống Mỹ Ronald Reagan được cho là chỉ ngủ vài giờ mỗi đêm, cả hai người này đều mắc bệnh dementia (sa sút trí tuệ) nặng khi về già.

“Chúng ta đã gắn tiếng xấu cho giấc ngủ bằng cách đánh đồng nó với sự lười biếng”, giáo sư Walker cho biết. Con người muốn mình có vẻ bận rộn, và thể hiện điều đó bằng cách để lộ ra mình đã ngủ ít thế nào.

Giáo sư cũng cho rằng, người ta có xu hướng xấu hổ khi nói với mọi người là bản thân mình đã ngủ 8-9 tiếng. Họ bị thuyết phục rằng họ thật bất thường khi ngủ đủ giấc. “Chúng ta phán xét người khác vì họ ngủ đủ thời lượng cơ thể đòi hỏi và nghĩ rằng họ lười biếng”, giáo sư chỉ rõ.

Vậy hãy đặt lại vấn đề. Không ai nhìn một đứa bé sơ sinh đang ngủ và nói: “Em bé này thật lười biếng”. Chúng ta biết giấc ngủ là điều không thể thương lượng với một đứa trẻ. Nhưng khái niệm đó nhanh chóng bị lãng quên (khi chúng ta lớn lên). Theo Walker, con người là giống loài duy nhất có ý định rút ngắn giấc ngủ cần thiết mà chẳng vì lý do nào rõ ràng.

Dấu hiệu rõ nhất khi thiếu ngủ là cần caffeine để giữ tỉnh táo vào buổi chiều hoặc thấy buồn ngủ vào thời điểm lẽ ra phải tỉnh táo nhất.

“Lúc nào tôi cũng nhìn thấy những người thiếu ngủ” - giáo sư Walker nói với Guardian. Ông kể rằng, mình lên máy bay lúc 10 giờ sáng, thời điểm đáng ra mọi người đang ở trạng thái tỉnh táo nhất, nhưng khi nhìn quanh thì thấy quá nửa hành khách đang ngủ sau khi máy bay cất cánh.

Hiện nay, nhiều tổ chức trên thế giới đã đưa ra những cảnh báo sức khỏe khi thiếu ngủ. Trên website của NHS Anh thông tin, thiếu ngủ có thể gây “hậu quả lớn với sức khỏe thể chất”. Có 1/3 số người trong chúng ta bị thiếu ngủ và nguyên nhân thường được cho là: căng thẳng, thiết bị công nghệ, máy tính, smartphone và việc nhà.

Giáo sư Walker tái khẳng định: “Rõ ràng rằng giấc ngủ đêm cố định rất cần thiết để sống thọ, sống khỏe”.

Sự trả giá cho những đêm không ngủ không chỉ là tâm trạng xấu và kém tập trung. Thường xuyên thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh nghiêm trọng bao gồm béo phì, bệnh tim, tiểu đường và nó còn làm giảm tuổi thọ.


Thu Thủy

Theo Independent