Không gian văn hóa biến dạng bởi cao ốc



Không gian văn hóa biến dạng bởi cao ốc

22:46 14/12/2012

Tại hội thảo “Di sản kiến trúc đô thị” do UBND TPHCM tổ chức vào ngày 14/12, các kiến trúc sư đã đưa ra cảnh báo về việc hàng loạt cao ốc mọc chen chúc giữa trung tâm đang xâm hại, làm méo mó và bức tử nhiều di sản văn hóa vật thể, phi vật thể ở TP.HCM.

Theo Kiến trúc sư (KTS) Phạm Phú Cường, trên 3 quận 1, 3 và 4 đã có tới trên 100 thiết kế cao ốc từ 15 tầng trở lên được phê duyệt từ năm 1991 đến nay, trong đó có trên 50 công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng. Từ năm 2007, TP.HCM còn giới thiệu thêm 20 “khu đất vàng” với tổng diện tích hơn 50 ha chủ yếu thuộc quận 1 để mời gọi đầu tư. Nhiều công trình cao 40-45 tầng, thậm chí có công trình đến 65 tầng.
 
KTS Phạm Phú Cường nhận định rằng việc xen cấy nhà cao tầng đã phá vỡ liên hệ tổng thể về
Các KTS đã không đề cập đến việc rất nhiều cơ quan quản lý cũng đang sử dụng nhiều công trình kiến trúc có giá trị xưa làm công sở mà không hề để ý chút nào đến việc duy trì, bảo tồn. Chừng nào tình trạng này còn diễn ra, đừng mong các công trình kiến trúc có giá trị khác được tồn tại bình yên.
 
không gian của di sản đô thị và tính hài hòa của “địa điểm di sản”, bao gồm công trình và bối cảnh của môi trường đô thị.
 
Lấy ví dụ, không gian quảng trường Nhà hát thành phố dường như bị thu nhỏ lại dưới khối tích đồ sộ của khách sạn Caravelle. Tính liên tục và đồng nhất về quy mô chiều cao của cảnh quan đường Đồng Khởi bị xâm hại bởi những công trình mới, đột xuất về tầng cao, khối tích…
 
Theo KTS Nguyễn Ngọc Dũng, việc không xem quy hoạch là di sản đã tạo ra nhiều những khu phố giả cổ cho phù hợp với tuyến di sản. Quanh trụ sở UBND thành phố, các công trình xưa cũ bị tháo dỡ khi được xây mới đã kèm theo yêu cầu giả cổ, cho phù hợp cảnh quan. Các loại di sản hàng giả này có các mô tip, gờ chỉ, cột, mặt tiền, mái vòm, mái đón, hoa văn tùy tiện.
 
Bi hài hơn, những công trình cao tầng quanh nhà thờ Đức Bà, nhà hát thành phố cũng được yêu cầu chóp mái cho giống và hài hòa. “Khách sạn Caravelle cao ngất nhưng cũng có chóp tạo vòm cho ta “hài hòa” với nhà hát, nhưng trên thực tế đã biến nhà hát thành phố trở thành “tổ mối” cạnh gã khổng lồ”, ông Dũng cho biết.
 
Các di tích ít ỏi còn lại cũng đang có nguy cơ bị xóa sổ. Trong Công viên Tao Đàn còn sót lại kiến trúc Cercle Sportif Saigonnais (hiện là Cung Văn hóa Lao Động TP.HCM). Di sản này đang bị đề nghị phá dỡ thay thế bằng cụm công trình hoành tráng hơn mặc dù trước đó lãnh đạo thành phố đã yêu cầu bảo tồn.
 
Theo KTS Phạm Phú Cường, nhiều công trình nằm trong danh sách bảo tồn cảnh quan kiến trúc lại đang bị lên kế hoạch tháo dỡ như cầu Sở Thú, cầu Ông Lãnh, khu nhà tại giao lộ đường Hai Bà Trưng - Lê Duẩn (quận 1)…
 
KTS Nguyễn Ngọc Dũng xót xa trước tình trạng cả một khu kiến trúc vô giá gồm các ngôi biệt thự ở quận 3 xây dựng trong khu đường sá vừa phải, ngăn nắp, ẩn mình trong cây xanh đang bị phá dỡ và chia cắt bởi các toà nhà cao tầng. Chẳng hạn tòa nhà Sindozime xây năm 1999, tòa nhà TTXVN trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, cao ốc 222 Điện Biên Phủ.
 
Ông Dũng bức xúc không biết ai sáng tác ra phương thức “hợp pháp hóa, cao tầng hóa trong khu vực”. Theo đó, các công trình được chia làm ba lớp cho mỗi ô đất, lớp trong cùng được xây cao tầng thoải mái theo dạng tháp, lớp ngoài thấp tầng cho phù hợp với đường nhỏ của Sài Gòn xưa. Theo ông, chính kiểu sắp xếp tháp và đế này trở thành “kim chỉ nam” phá bỏ cây xanh, biệt thự cổ, vỉa hè cổ.
 
“Vỉa hè là không gian công cộng quý giá còn sót lại nhưng vẫn chưa thấy một bản đồ vỉa hè nào của TP.HCM được đem ra phê duyệt, trưng bày lấy ý kiến người dân”, ông Dũng nói.
 

Từ Khóa :