Khởi nghiệp thất bại: Cho kẻ khác vừa đánh trống vừa thổi còi



Khởi nghiệp thất bại: Cho kẻ khác vừa đánh trống vừa thổi còi

Lục Kiếm 9:59 4/9/2019

Tháng 5/2017, startup tìm kiếm di động Quixey ngừng hoạt động, sau khi “đốt” 130 triệu USD thu hút được từ các vòng gây quỹ với những tên tuổi lớn như Alibaba và Innovation Endeavors của Eric Schmidt. Tuy nhiên, điều không được báo cáo là vai trò quan trọng của Alibaba trong sự sụp đổ của công ty từng một thời rực rỡ này.

Ảnh minh họa: Axios

Quixey là công ty khởi nghiệp tập trung vào liên kết sâu với các ứng dụng và từ đó giúp người dùng có thể tìm kiếm dễ dàng các ứng dụng liên quan đến những hệ điều hành hoặc nền tảng web khác nhau, nơi tìm kiếm web truyền thống không hoạt động.

“Công nghệ của chúng tôi cho phép người dùng sử dụng các hoạt động bên trong ứng dụng và đưa họ trực tiếp tới nơi họ đang tìm kiếm”, người sáng lập Tomer Kagan cho biết. Và khi được hỏi: liệu công ty có chuyển sang thị trường nợ để tránh phải gọi vốn liên tục hay không, Kagan đã bày tỏ: “Thông thường thì người ta gây vốn bằng cả hai hình thức tài trợ vốn chủ sở hữu và tài trợ bằng khoản cho vay khi một công ty tìm cách mở rộng tài chính.”

Những rắc rối của startup tìm kiếm ứng dụng di động Quixey bắt đầu khi đại gia thương mại điện tử Trung Quốc lên sàn giao dịch chứng khoán vào mùa thu năm 2014, trong đợt IPO công nghệ lớn nhất mọi thời đại.

Chủ tịch Alibaba Jack Ma

Ảnh: VCB/Getty Images

Với Quixey, Alibaba đóng hai vai: vừa là nhà đầu tư cho công ty vừa là khách hàng (thông qua hợp đồng thương mại trị giá 100 triệu USD). Tháng 10/2013, Quixey thu hút được 50 triệu USD với mức định giá khoảng 130 triệu USD, dẫn đầu là Alibaba. Vài tháng sau, Quixey đã ký một hợp đồng thương mại trị giá 100 triệu USD với riêng Alibaba. Tháng 3/2015, Quixey thu hút thêm được 60 triệu USD trong vòng gọi vốn Series C-1 với mức định giá 540 triệu USD. Một lần nữa, Alibaba lại là nhà đầu tư hàng đầu, nâng tổng tiền rót vào startup là 80 triệu USD (Các cổ đông mới khác bao gồm Goldman Sachs và SoftBank).

Theo Axios, sau khi IPO, Alibaba đã thay đổi cấu trúc công ty và giao cho những người khác nhau chịu trách nhiệm về giao dịch với Quixey. Họ cũng đòi thêm các báo cáo giao hàng hàng tuần vào lộ trình hàng quý về hợp đồng thương mại, mà Quixey phàn nàn là gây rắc rối khó chịu. Và startup bắt đầu lo lắng Alibaba không tuân thủ thỏa thuận.

Ảnh: Axios

Đến tháng 4/2016, sự rạn nứt đã tăng lên. Việc Kagen phải nhường lại ghế CEO cho Mark Lazar cho thấy mâu thuẫn giữa hai bên đã đến mức không thể dung hòa. Sau đó, Quixey phàn nàn họ có khoảng 37 triệu USD “nợ xấu” nhưng Alibaba lại đổ cho các điều khoản của hợp đồng không được đáp ứng.

Và để dung hòa, Quixey đã có bước đi sai lầm khi quyết định làm thỏa thuận riêng với Alibaba: “Ông lớn” sẽ trả 10 triệu USD tiền mặt và cung cấp khoản vay 30 triệu USD có bảo đảm. Nhưng cũng chính điều này càng gia tăng tổn thất cho công ty khi nó cho phép Alibaba có quyền phủ quyết về đầu tư trong tương lai.

Báo chí đưa tin Alibaba đã thực hiện quyền phủ quyết đó khi Quixey thực hiện gọi vốn mới, dưới thời CEO John Foster thay thế cho Lazar, trị giá 10 triệu USD vào tháng 2/2017 với nhà đầu tư Atlantic Bridge Capital. Axios đưa tin rằng: Dù con số này là không đủ thanh toán khoản nợ với Alibaba sẽ đáo tháng vào tháng 11/2017, Quixey nghĩ rằng điều đó có thể cung cấp không gian để họ có thể tìm được khách hàng mới (khi đó đang đàm phán với Lenovo) hoặc tìm được nhà đầu tư mới, xoay chuyển cục diện. Niềm tin nội bộ là công nghệ bị trì hoãn cuối cùng đã sẵn sàng.

Ảnh minh họa: Lazaro Gamio/Axios

Tuy nhiên, thực tế đã cho thấy điều khác. Sự phủ quyết của Alibaba được cho là nguyên nhân khiến Quixey cố gắng tìm người mua lại và quyết định đóng cửa.

Khi ấy, Alibaba phát biểu: “Thật không may, sự phát triển của công ty không đáp ứng được kỳ vọng và hội đồng quản trị đã đưa ra quyết định chấm dứt hoạt động kinh doanh.”

Rõ ràng, Quixey đã vướng vào những cái bẫy mà các chuyên gia khởi nghiệp ở Thung lũng Silicon đã cảnh báo kể từ khi cơn sốt đầu tư đã chậm lại từ năm 2015.

Đầu tiên là việc tài trợ bằng nợ không giống như tài trợ vốn chủ sở hữu (góp vốn làm cổ đông). Giây phút mà Quixey đồng ý nhận khoản cho vay của Alibaba, đồng hồ đã bắt đầu tích tắc và cuối cùng cũng dừng lại ở vạch “tử”. Việc vay mới cũng khó khăn vì nhà cho vay lớn xếp hàng đầu tiên có quyền phủ quyết cho bất kỳ lần vay nào trong tương lai.

Người sáng lập Quixey Tomer Kagan

Ảnh: Vox

Thứ hai, người ta có câu “chọn bạn mà chơi”, và nó cũng đúng khi tìm chủ nợ và cả khách hàng. Bài học từ Quixey là minh chứng rõ nét cho thấy Thung lũng Silicon tự do đã đụng độ với các mô hình hoạt động kinh doanh kiểu Trung Quốc như thế nào.

Và điều đó đặc biệt nguy hiểm khi bạn là một công ty có định giá trên giấy là hàng trăm triệu đô mà “nhà đầu tư chiến lược” của bạn lại trị giá hàng trăm tỷ đô.


Lục Kiếm

Từ Khóa :