“Khoác chiếc áo” hiện đại lên nghệ thuật Henna cổ xưa ​



“Khoác chiếc áo” hiện đại lên nghệ thuật Henna cổ xưa ​

Phương Linh 8:0 24/1/2021

Hình xăm Henna có lịch sử kéo dài hàng thiên niên kỷ khắp Trung Đông, Bắc Phi và Nam Á. Những hình xăm từng xuất hiện ngập tràn trong các nghi lễ và văn hóa truyền thống tại khu vực này. Thuốc nhuộm tự nhiên dùng xăm Henna đã tạo ra những hình xăm nghệ thuật phức tạp trên cơ thể trong những lễ hội và lễ kỉ niệm tôn giáo, như đám cưới chẳng hạn. Giờ đây, nhà thiết kế Azra Khamissa, Dubai đang thực hiện sứ mệnh “lột xác” hiện đại cho phong tục cổ xưa này.

Là người tiên phong trong phong trào tạo ra những thiết kế tối giản nhưng nổi bật, Khamissa đã có 100.000 người theo dõi trên Instagram. Những ý tưởng sáng tạo của cô đã khiến cho nhiều thương hiệu nổi tiếng muốn hợp tác, như Gucci và Fendi.

Mục đích hiện nay của nhà thiết kế là tạo ra những hình mẫu Henna phù hợp với xu hướng thời trang, đồng thời đưa ra những sản phẩm Henna bán lẻ thông qua các nhà phân phối mỹ phẩm lớn. Khamissa muốn trông thấy các Henna được sử dụng mọi lúc, mọi nơi, không chỉ trong những dịp đặc biệt.

Nghệ thuật cổ xưa

Henna được chế từ lá cây. Ade Solihat, giảng viên và nhà nghiên cứu Ả Rập học tại Đại học Indonesia cho biết nguồn gốc xuất xứ của Henna như một sản phẩm mỹ phẩm, nhưng rồi nó đã được sử dụng trong suốt hàng nghìn năm cho mục đích thẩm mỹ.

Các thiết kế của Khamissa bao gồm các đường vẽ đơn giản của khuôn mặt, hoa, phong cảnh. Phong cách đơn giản, nổi bật của cô đã thu hút hơn 100.000 người theo dõi trên Instagram

Trong suốt thời thơ ấu của Khamissa, Henna thường được sử dụng trong các lễ kỷ niệm của gia đình như lễ Eid (ngày lễ quan trọng của những người theo Hồi giáo), nhưng khi cô ấy lớn hơn và phát triển ý thức về phong cách riêng, Khamissa rất “sợ” những dịp mà mình phải tô điểm cho bản thân bằng những thiết kế hoa mỹ.

Thái độ của Khamissa đối với Henna bắt đầu thay đổi trong đám cưới của một người bạn vào năm 2017. Để chuẩn bị cho buổi lễ, cô đã thử nghiệm bằng cách trang trí giữa lòng bàn tay của mình hình vẽ một con quay (một thiết kế gọi là Rubeya, tiếng Ả Rập) và tô màu đầu ngón tay mình (Rawayeb, tiếng Ả Rập). Khamissa cho biết: Thông thường, chỉ có những “bà ngoại” mới vẽ thiết kế này, nhưng những hình vẽ khá đơn giản và táo bạo của nó đã thu hút tôi.

Hình vẽ con quay trong lòng bàn tay, và những ngón tay nhuộm mùa

Một tuần sau đó, Khamissa tham dự buổi chụp ảnh cho thương hiệu túi xách cùng tên của mình, nơi nhiếp ảnh gia đã chụp được đôi bàn tay đầy hình vẽ Henna của cô. Khi Khamissa nhìn thấy những hình ảnh này, cô bắt đầu nhìn thấy Henna trong “một ánh sáng khác”. Sau đó, nữ nghệ sĩ bắt đầu sự nghiệp của mình với tư cách là một nghệ sĩ vẽ Henna.

Cô cho biết: “Tôi tiếp tục khám phá các thiết kế truyền thống khác nhau và sau đó bắt đầu tạo thêm dấu ấn riêng của mình trong những thiết kế này”.

Mỗi hình Henna cần khoảng 4 giờ chờ khô, và có thể tồn tại trong khoảng từ 10 -14 ngày

Khamissa tự tay thử nghiệm các thiết kế mới. Khi không còn chỗ trống trên cơ thể để vẽ, em gái và bà của cô tình nguyện chung tay. Tất nhiên, bà của cô không phải lúc nào cũng là người hâm mộ những cách giải thích hiện đại về hình vẽ Henna từ cháu gái, nhưng sau đó bà cũng có những phản ứng tích cực. Từ đó, Khamissa biết rằng cô đã là người chiến thắng. Cô chia sẻ: Bất cứ điều gì bà thích trong những hình vẽ mới của tôi, tôi biết rằng đó là một thành công lớn, bởi đó là cuộc gặp gỡ bất ngờ giữa truyền thống với hiện đại, nhưng bà đã chấp nhận điều này.

Tối giản và hiện đại

Trong những hình vẽ của mình, Khamissa diễn giải lại các mẫu hoa trang trí truyền thống công phu dưới dạng các hình hoa đơn lẻ, giản dị, đồng thời thay thế  các hình mandala phức tạp bằng các dạng hình học đơn giản khác. Một số thiết kế thể hiện sự tôn kính với các họa tiết truyền thống của Bắc Phi và Ả Rập, trong khi những thiết kế khác lại là những sáng tạo độc đáo của riêng cô như phong cảnh sa mạc trừu tượng, cờ và những dòng chữ lấy từ cảm hứng chính trị, hình ảnh thiên nhiên, phong cảnh…

Khamissa cho biết các hình Henna chỉ lưu trên da tạm thời, chỉ khoảng 2 tuần. Điều này cho phép nhà thiết kế tạo ra nhiều thử nghiệm “điên rồ” hơn, như họa tiết da báo trên toàn thân. Đối với những ai không muốn có hình xăm phun mực vĩnh viễn, Henna đáp ứng được nhu cầu tạo ra các hình trang trí tạm thời. Henna mang tới sự linh hoạt và “làm cho văn hóa xăm mình trở nên toàn diện hơn”, Khamissa chia sẻ.

Khamissa hy vọng thiết kế của cô sẽ khiến mọi người thấy rằng Henna có thể là một phụ kiện làm đẹp bình thường hàng ngày, như đồ trang điểm và làm móng tay

Khamissa không đơn độc trong việc tiếp cận Henna hiện đại. Nghệ sĩ Henna tại UAE, Amreen Wahid đã vẽ những thiết kế hoa tinh tế mang cảm giác đương đại. Ngoài ra, nhiều Blogger làm đẹp cũng sử dụng Henna để tạo ra những đám da giống như… bị cháy nắng và những hình trang trí đẹp mắt.

Jagua là một loại thuốc nhuộm màu xanh đen, được làm từ nước ép của quả thốt nốt ở vùng Amazon. Khamissa sử dụng màu nhuộm tự nhiên này cho một số thiết kế của mình, khiến nó trông giống “hình xăm” hơn là thuốc nhuộm henna màu cam nâu truyền thống

Solihat, chuyên gia nghiên cứu Ả rập cho biết Henna không còn bị ràng buộc với ý nghĩa tượng trưng và thiêng liêng. Các phương pháp tiếp cận hiện đại đã giúp nó “vượt qua biên giới, sắc tộc và danh tính”. Solihat nói thêm rằng Henna hiện khá phổ biến trong những đất nước không có di sản lịch sử về Henna, đặc biệt là trong thế hệ trẻ thành thị.

Cửa hàng làm đẹp Henna

Khamissa không chỉ muốn thiết kế các mẫu Henna theo phong cách hiện đại, mà cô còn muốn quảng bá nguyên liệu làm Henna, khiến nó trở nên phổ biến và dễ tìm mua hơn.

Henna thường được sử dụng trong lễ cưới của người Hồi giáo và người theo đạo Hindu. Những thiết kế hở lưng của Khamissa thu hút những cô dâu muốn có vẻ ngoài hiện đại hơn nhưng vẫn gắn kết với truyền thống

Khamissa cho biết: thường thì bột lá móng tươi hoặc nguyên liệu thô để làm ra Henna chỉ bán ở các cửa hàng chuyên dụng. Hiện trên thị trường đang có một khoảng trống cho những nguyên liệu này. Bạn không thể tìm thấy Henna trong các Sephora hay Boots (chuỗi cửa hàng mỹ phẩm, thời trang nổi tiếng), hoặc trong các hiệu thuốc lớn, các siêu thị, cửa hàng làm đẹp… thì giờ đây, tôi muốn làm sao để các nguyên liệu này dễ tiếp cận với khách hàng hơn.

Khamissa cho biết, cô lấy cảm hứng cho các hình xăm từ thiên nhiên, bao gồm cả cảnh quan sa mạc xung quanh Dubai

Nhưng thực tế có một rào cản lớn: Bột Henna chỉ có hạn sử dụng trong vài ngày. Hầu hết các loại bột nhão Henna bán sẵn đều chứa chất bảo quản và một số có chứa PPD (paraphenylenediamine), một số loại thuốc nhuộm tổng hợp có thể gây ra các phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

Theo Khamissa, một giải pháp cho vấn đề thời hạn sử dụng sẽ là tủ đông lạnh mini. Nhiệt độ tủ có thể giữ cho bột Henna tươi trong vòng 6 tháng. Cô đang xem xét thiết kể tủ đông của riêng mình để mở rộng quy mô và bán Henna trong các cửa hàng mỹ phẩm.

Những cung đường được mô phỏng trên các hình Henna của Khamissa

Trong thời gian chờ đợi, Khamissa đã bắt đầu kinh doanh những bộ Henna không độc hại. Các hãng chuyên gia Henna khác, như Dubai Henna đã thành lập các nền tảng trực tuyến, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng của người tiêu dùng đối với Henna.

Khamissa hy vọng bằng cách làm ra những Henna chất lượng cao, dễ tiếp cận hơn, nhiều phụ nữ sẽ được truyền cảm hứng sáng tạo với nghệ thuật cơ thể trong việc tạo ra nhiều hình trang trí mỗi ngày. Cô cho biết: Henna giống như việc bạn làm móng tay, làm tóc, trang điểm cho vẻ ngoài. Vẽ thêm Henna chỉ giúp bạn trông đẹp và quyến rũ thêm.


Phương Linh

Theo CNN