Khi trẻ con được quyền làm… trẻ con

Khi trẻ con được quyền làm… trẻ con

Hương Nguyên 5:30 5/4/2017

Trẻ em Hà Lan được UNICEF đánh giá là những thiên thần hạnh phúc nhất thế giới, trong khi đó, trẻ em Mỹ được sinh sống ở đất nước có nền kinh tế nhất nhì thế giới, thậm chí không được đứng ở vị trí 25 trong bảng xếp hạng. Vì sao lại vậy?

Hai đứa trẻ chập chững biết đi đang đuổi nhau ở một khu rừng nhiệt đới trong khi mẹ của chúng đang mải trò chuyện trên một ghế băng gần đó. Một nhóm trẻ lớn hơn đang chạy dọc đường đạp xe. Các cô gái hăng say nô đùa với chú khỉ con trên bãi cỏ. Không xa, các bé trai mải miết với trò lướt ván... Quanh đó, không có trẻ nhỏ nào ở tuổi đi học đi cùng với người lớn. Đây không phải là bộ phim, mà là những khoảnh khắc vui vẻ ở công viên Vondelpark (Amsterdam) vào mỗi buổi chiều thứ tư hàng tuần.

Năm 2013, UNICEF đã đánh giá trẻ nhỏ Hà Lan là những đứa trẻ hạnh phúc nhất thế giới. Theo các nhà nghiên cứu, các bé dẫn đầu trong việc đối xử tốt với bạn bè khi so sánh với 29 nước công nghiệp phát triển nhất thế giới. Mỹ xếp thứ 26, chỉ hơn Lithuania, Latvia và Romania - ba nước nghèo nhất trong danh sách khảo sát. Vậy, vì sao những đứa trẻ Hà Lan hạnh phúc đến vậy? Chúng có một tuổi thơ rất tự do, nhiều trò chơi và ít chịu căng thẳng về vấn đề học tập.

Học không căng thẳng

Giáo dục con cái là một trong những yếu tố quan trọng, cơ bản nhất, được coi là con đường tốt và nhanh nhất dẫn đến thành công và đảm bảo một tương lai hạnh phúc. Chính vì vậy, hầu hết các bậc cha mẹ đều mong muốn con mình được giáo dục tốt nhất. Vậy là, họ đua nhau chạy trường, chạy lớp để có thể giúp con cái có một môi trường học tập tốt. Họ luôn suy nghĩ, nếu đứa bé không được vào một trường mẫu giáo tốt sẽ khó được nhận vào một trường tiểu học tốt, tương lai sẽ bị ảnh hưởng… Ngay từ khi biết cắp sách tới trường, cha mẹ đã muốn đưa con vào các trường chọn thậm chí chấp nhận xa nhà, hứng chịu hàng loạt quy định nghiêm khắc.

Trong khi đó, thời thơ ấu của trẻ nhỏ Hà Lan không bị căng thẳng bởi những con số tính toán hay bắt học đọc, cũng không phải hì hục luyện viết chữ đẹp. Mục tiêu của giáo dục nước này là con đường giúp trẻ trải nghiệm nhiều niềm vui và phát triển bản thân.

Ảnh minh họa

Những trường học ở khu đông dân cư sử dụng sổ xố để lựa chọn học sinh chứ không phải là các kỳ thi đầu vào, cạnh tranh khốc liệt hay những đợt phỏng vấn căng thẳng. Trẻ nhỏ Hà Lan có thể đến trường mẫu giáo khi bốn tuổi hoặc ít hơn, nhưng tới tận năm 6 tuổi chúng mới tiếp cận các bộ môn tập đọc, tập viết và tính toán. Nếu các em quan tâm và thích thú thì chúng sẽ được cung cấp thêm tài liệu để khám phá. Điều quan trọng là trẻ không phải chịu nhiều áp lực, không bị yêu cầu bởi các tiêu chuẩn “vở sạch chữ đẹp”.

Hầu hết trẻ nhỏ rời khỏi trường tiểu học sẽ không có bài tập về nhà. Nhiều cuộc nghiên cứu đã cho thấy, bài tập về nhà cho trẻ chỉ làm lãng phí thời gian và không có ích trong việc nâng cao khả năng học tập. Chơi cũng là một quá trình học tập và vui chơi ở đây được coi trọng hơn học tập.

Viện Sức khoẻ Trẻ em và Phát triển Con người Hoa Kỳ cũng từng khẳng định: “Đọc là một kỹ năng quan trọng, cần thiết cho một cuộc sống hạnh phúc, thành công và sáng tạo. Một đứa trẻ đọc giỏi là một em bé tự tin và có lòng tự trọng cao”. Vì vậy, không nhất thiết bắt trẻ biết đọc quá sớm, đọc sách cần được coi là thú vui chứ không phải là sự ép buộc nhàm chán.

Trẻ Hà Lan được trải nghiệm nhiều niềm vui

Chương trình học điển hình ở các trường là các em được vui chơi, lắng nghe các câu truyện, nghệ thuật, làm đồ thủ công và âm nhạc, không có sự tham gia của giáo viên với những bảng chữ cái hay các con số. Điều quan trọng là giúp trẻ cảm nhận được những gì chúng thích chơi nhất và tăng khả năng tương tác với trẻ khác.

Ví như Rina, 3 tuổi, học trường Julius, thường đến lớp mẫu giáo 4 lần/tuần. Mỗi lớp học có tối đa là 6 trẻ, được giám sát bởi 2 giáo viên. Rina khá nhút nhát và thường không trò chuyện nhiều với bạn bè xung quanh. Cô bé đang cần phát triển khả năng ngôn ngữ chủ yếu thông qua các trò chơi. Ngoài ra, sự can thiệp từ các bậc cha mẹ đối với quá trình giáo dục của con cái cũng rất quan trọng.

Ottilie, một bà mẹ Hà Lan sống ở San Francisco, cho biết: “Cả hai đứa con của tôi đều bắt đầu đọc sách từ khi chúng 7 tuổi. Trường đã có ý định muốn dạy chúng từ năm 6 tuổi nhưng tôi từ chối. Tôi muốn muộn hơn vì nó được cho là bình thường ở Hà Lan, không phải tất cả trẻ em đều sẵn sàng tập đọc từ năm 5 hoặc 6 tuổi. Khi chúng lên 7 tuổi, cả hai đều được học đọc và tiến bộ nhanh chóng. Tôi tin chắc rằng, trẻ em - trừ các bé bị chứng khó đọc hoặc gặp đề khác về học tập - sẽ rất nhanh chóng biết đọc khi chúng đã sẵn sàng”.

“Chỉ 6 là đủ”

Học sinh Hà Lan sẽ tham gia vào các chương trình giáo dục khác nhau: học nghề/ chuyên sâu/ Đại học. Các em cần đạt được điểm trung bình là 6 trên thang điểm 10 để tốt nghiệp Trung học, cao đẳng hoặc bất kỳ chương trình giáo dục nào đó, phần lớn đều đạt được 6 hoặc 7. Trong một nghiên cứu mới, chỉ có 18% sinh viên Hà Lan đạt được điểm 8.

Một sinh viên từng nói trên Salon: “Tôi muốn đạt điểm 6 và không muốn 7 để hứng chịu nhiều căng thẳng hơn”. Quan điểm giáo dục Hà Lan: nếu sinh viên đạt điểm đậu, họ được coi là đủ ưu tú để có thể nhận được vào một trường đại học. Vì vậy, không có sự leo thang trong cuộc đua cạnh tranh để đạt được điểm cao nhất mới có thể vào học đại học. Cuộc đua cạnh tranh điểm được giảm sẽ giúp trẻ bình tĩnh, không bị ám ảnh bởi thi cử, tự tin sáng tạo và phát triển bản thân.

Xem thêm:

Trẻ mẫu giáo Phần Lan được học đọc chỉ khi cảm thấy hứng thú

Khi con trẻ “sợ”… học

Học nhiều trước khi vào cấp 1 lãng phí thời gian và tiền bạc

Trẻ em cần phải hòa mình với thiên nhiên nhiều hơn


Hương Nguyên

Theo Salon

Từ Khóa :