Khi chính trị gia gánh “sao quả tạ”

Khi chính trị gia gánh “sao quả tạ”

Lục Kiếm 1 tuần trước

Nếu như bộ mặt hung hăng đã làm nên thương hiệu Donald Trump thời tranh cử thì nay nó lại trở thành điều khiến Washington “rầu rĩ”. Nếu sự trung dung giúp làm nên một ứng viên Tổng thống sáng giá thì các vụ điều tra “đi đêm” có thể khiến bức tranh chính trị càng bi càng hài càng kịch.

“Quả tạ” 1: “Ông nói gà, ông nói vịt”
 
Cố vấn An ninh Quốc gia H.R. McMaster đã gặp người đồng nghiệm Anh vào hôm 16/3 để thảo luận về những cáo buộc mới của chính quyền Donald Trump rằng: Chính phủ Anh đã giúp cựu Tổng thống Barack Obama nghe trộm điện thoại trong Tháp Trump hồi diễn ra chiến dịch tranh cử 2016.
 
Không rõ không khí cuộc họp diễn ra “thân mật” hay “nghiêm trọng”, và liệu Mỹ đã xin lỗi Anh hay chưa (một quan chức Mỹ nói có, Thư ký truyền thông Sean Spicer nói không). Nhưng McMaster đã khẳng định rằng: cáo buộc sẽ không còn được lặp lại.
 
Tuy nhiên, Donald Trump đã “phát lại” trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Đức Angela Merkel và nói “đùa” rằng: Ông và bà Merkel có điểm chung là đều bị ông Obama nghe lén. (Năm 2013, Người thổi còi Edward Snowden đã tiết lộ tài liệu trong đó nói rằng Mỹ nghe lén điện thoại của nhiều nhà lãnh đạo thế giới, trong đó có bà Merkel).
 
Merkel và Trump. Ảnh: AFP/Getty Images
 
Dễ hiểu là bà Merkel khá bối rối khi bị lôi vào cuộc chiến nội bộ nước Mỹ. Nhưng cũng dễ hiểu vì sao Donald Trump lại phát biểu như vậy đúng dịp gặp bà Merkel. Cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo mang hình ảnh tượng trưng cho hai luồng tư tưởng: chủ nghĩa quốc tế cánh tả mà bà Merkel bảo vệ đối lập với chủ nghĩa dân túy cánh hữu với sự trỗi dậy của Donald Trump.
 
Nhưng đó chưa phải điều duy nhất. Trump lại bắt đầu thể hiện bản tính của một trùm BĐS khi nhấn mạnh NATO phải trả nhiều tiền hơn, Mỹ thì ít hơn. Và rằng “nhập cư là một đặc ân, chứ không phải quyền lợi” - rõ ràng nhắm đến lập trường thân thiện với người tị nạn của Đức khiến những người thuộc phe cánh hữu như Trump không hài lòng.
 
Các đồng minh của Trump tự đặt mình trong liên minh chống lại chủ nghĩa quốc tế. Tuy nhiên, động thái mới của Trump nhằm vào Anh, một quốc gia cũng khá dân túy, cho thấy liên minh này không thực sự chặt chẽ. Cũng dễ hiểu, khi đã lựa chọn bo bo trong quan điểm chủ nghĩa dân túy, thì các liên minh không còn ý nghĩa mạnh mẽ như trước nữa.
 
“Quả tạ” 2: Trump… vi hiến?
 
Ảnh: AFP/Getty Images
 
Sắc lệnh sửa đổi về việc tạm thời cấm cư dân của một số quốc gia, đa số là Hồi giáo, được nhận visa Mỹ dự kiến có hiệu lực từ ngày 16/3. Tuy nhiên, ngày 15/3, nó đã bị chặn bởi thẩm phán liên bang Derrick K. Watson.
 
Đây thực sự là gáo nước lạnh dội xuống chính quyền Trump. Bởi đây là phán quyết đầu tiên thẳng thắn nói rằng: lệnh cấm là vi hiến.
 
Chính quyền Trump chắc chắn sẽ cố đưa lên tòa án cấp cao hơn để dỡ bỏ phán quyết này. Thẩm phán John Roberts được đề cử dưới thời Tổng thống Bush (cũng thuộc Đảng Cộng hòa). Do đó, nhiều ý kiến tin rằng Trump cuối cùng sẽ vượt ải. Tuy nhiên, việc một sắc lệnh nhiều lần bị cáo buộc vi hiến được thông qua sẽ tạo thành một tiền lệ xấu. Khi Tu chính thứ nhất của Hiến pháp Hoa Kỳ đã khẳng định về nhân quyền, đảm bảo quyền tự do ngôn luận và tôn giáo - tức bao gồm cả Hồi giáo.
 
“Quả tạ” 3: Hà Lan từ chối dân túy
 
Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte. Ảnh: Reuters
 
Các cử tri Hà Lan đã đánh bại cuộc nổi dậy của cánh hữu ở châu Âu vào hôm 15/3, khi đưa Thủ tướng Mark Rutte tái đắc cử và “từ chối” Geert Wilders - có tư tưởng chống nhập cư, đặc biệt người Hồi giáo.
 
Cuộc bỏ phiếu được xem như tia sáng hy vọng cho những người quan ngại về trào lưu dân túy, chỉ trong năm vừa qua đã đi qua nhiều nước như Anh, Thụy Điển, Ý, Pháp… Thủ tướng Mark Rutte phát biểu rằng: kết quả bầu cử đã loại bỏ quan điểm sai lầm của chủ nghĩa dân túy. Đáng chú ý là sự nổi lên của Đảng GreenLeft với vị thủ lĩnh 30 tuổi từng phát biểu rằng: chủ nghĩa dân túy đang “tiêu diệt” các giá trị khoan dung của Hà Lan.
 
Trong khi đó, Wilders thề sẽ trở lại và… lợi hại hơn xưa.
 
“Quả tạ” 4: Vậy là ba “hạt giống” đều dính “phốt”
 
François Fillon, ứng cử viên Tổng thống Pháp thuộc phe bảo thủ, đang bị điều tra vì lợi dụng công quỹ trả lương cho người nhà, dù họ không thực sự làm việc. Fillon từng tuyên bố sẽ bỏ cuộc nếu chính thức bị điều tra. Nhưng đến nay thì chưa thấy gì cả. Có lẽ ông đang đặt vào “truyền thống” của nước Pháp: cánh tả và cánh hữu thay phiên nhau nắm quyền (tức là nếu không có vấn đề gì xảy ra, sẽ đến “lượt” Fillon).
 
Nỗi xấu hổ của Fillon là cơ hội cho Marine Le Pen, nhưng bà này cũng dính đến bê bối công quỹ khác. Vậy thì cơ hội cho “hạt giống số ba” mang hình tượng trung dung Emmanuel Macron là rất cao.
 
Không may thay, Macron giờ cũng bị điều tra. Chính phủ đang xem xét cáo buộc: Bộ Kinh tế dưới thời Macron đã có sự thiên vị với một số công ty trong sự kiện Hội chợ Điện tử Tiêu dùng CES 2016.
 
Emmanuel Macron
 
Cuộc điều tra không thực sự nhằm vào Macron, nhưng dù ai trong ba ứng viên này thắng cử, nó cũng cho thấy một bộ mặt hài hước mới của nền chính trị “hôm nay” so với “hôm qua”: Tổng thống lên nắm quyền ít nhiều đều có nhọ, tương tự như Donald Trump lên nắm quyền với nghi án trốn thuế (nhưng bị đè bẹp nhanh chóng bằng dữ liệu lớn - big data). Đây sẽ là cơ hội để các lá phiếu hướng về những ứng viên khiêm tốn hơn.
 
Xem thêm
 
 

Lục Kiếm

Từ Khóa :