Kết cấu của sự “hỗn loạn” và thông điệp từ trụ sở Facebook

Kết cấu của sự “hỗn loạn” và thông điệp từ trụ sở Facebook

Nguyễn Kim 8:19 27/8/2017

KTS Frank Gehry - người từng được giải Pritzker, tương đương với Nobel trong kiến trúc, năm 1989 - đã thiết kế rất nhiều trung tâm cho các tỷ phủ. Ông đã dành chút ưu ái cho Facebook khi nhận định có rất nhiều khách hàng của ông không có thẩm mỹ lắm… trừ Mark Zuckerberg. Dấu ấn của Gehry mà người ta nhớ nhất chính là các hình dáng hoa lá bằng kim loại tại bảo tàng Guggenheim ở Bilbao (Tây Ban Nha) hay trung tâm Louis-Vuitton ở Paris (Pháp).

Kiến trúc sư 88 tuổi này tất nhiên là trân trọng nhà sáng lập Facebook vì ông đã nhận xây dựng đến 3 công trình cho Mark Zuckerberg ở trụ sở ở Menlo Park, trong vịnh San Francisco, cách trung tâm của California 55km. Ông có vẻ như là người đầu tiên ngạc nhiên với thành công của Facebook, từ khi Mark Zuckerberg thành lập nó ở Harvard năm 2004, giờ đã trở nên mạng xã hội lớn nhất thế giới, với 2 tỷ người dùng thường xuyên, theo số liệu hồi tháng 6.

“Mark muốn mở rộng, cậu ấy cảm thấy chật chội trong cái lồng kính ở Menlo Park. Cậu ấy đã đến thăm quan văn phòng của tôi ở Los Angeles. Sau vài phút Mark nói: Tôi muốn những thứ giống y thế này cho Facebook, nhưng phải to hơn 15 lần.”

Tối hôm đó, gia đình Zuckerberg ăn tối cùng với nhà Gehry. Priscilla rất ấn tượng với bộ sưu tập nghệ thuật của Gehry. Trong bữa ăn, Mark đề nghị vị kiến trúc sư mở một tài khoản Facebook! “Tôi đã chấp nhận, nhưng phải thú nhận rằng tôi không sử dụng nó nhiều lắm” - Gehry chia sẻ.

Ở Menlo Park, 3 khu vực do Gehry thiết kế thì không có hình dáng hoa lá hay kim loại mà đều rất bằng phẳng. Một khu đã xây dựng xong còn 2 khu đang thi công.

“Đây là không gian to và mở nhất trên thế giới, với 2.500 nhân viên, trên một mặt bằng 40.000m2.” Chắc chắn khách thăm quan sẽ phải mất thời gian để tìm xem mình đang ở đâu nên cứ 20m trên nền nhà sẽ có bản đồ.

Theo truyền thuyết, thung lũng Silicon được sinh ra từ một garage, khoảng vài năm trước Chiến tranh Thế giới Thứ hai, khi mà William Hewlett và David Packard đã mày mò những sản phẩm tin học đầu tiên. Gần một thế kỷ sau, toà nhà MPK 20 của Facebook đã được thiết kế trông giống như một cái garage khổng lồ.

Gehry nghĩ ra ý tưởng cải tạo bãi đỗ xe dưới gầm MPK 20 thành một không gian mở lớn. “Facebook muốn một dự án không quá tốn kém và được thực hiện nhanh. Đây là giải pháp tốt nhất mà tôi có thể nghĩ ra. Tôi cũng nói với họ ý tưởng về một cái vườn trên mái, nhưng việc này khiến ngân sách bị tăng thêm 10% nên tôi đã khuyên Mark hỏi ý kiến nhân viên để chắc chắn việc họ sẽ sử dụng, kết quả là tất cả đều muốn có vườn.”

Mục tiêu của Mark và Facebook là “kết nối” con người và cộng đồng. MPK 20, khánh thành tháng 3/2015, cũng cùng một mục đích, dựa trên kiểu phối hợp. Không gian sinh hoạt chung, theo tất cả các nghĩa: không có gì hoành tráng cả, trừ việc nó có rất nhiều nơi để đi bộ, đi dạo và nói chuyện giữa các đồng nghiệp.

“Menlo Park là một công trình chống-Trump”, theo Niall Ferguson. “Nó tạo ra không gian theo chiều ngang, của những công ty về mạng xã hội, theo đúng kiểu California.”

“Sự tươi trẻ của những người này làm tôi thấy dễ chịu”, Frank Gehry nói. “Đổi mới, sáng tạo không sinh ra trong văn phòng. Nó sinh ra từ sự hỗn loạn, từ những điều bất ngờ.”

Gehry thích nói đến sự tò mò và khám phá. Thật sự là ông và đồng nghiệp đã tạo ra các nứt gãy, các bề mặt nổi để phá vỡ những đường thẳng trong không gian mở và tạo ra các tương tác. Chiều ngang của không gian ở đây chỉ là ảo giác hình ảnh, một hiệu ứng đặc biệt và không gian về Utopia. “Hình mẫu bằng phẳng là một hình mẫu có nhiều lớp bí mật” - theo nhà văn Alain Damasio.

Theo báo chí địa phương, Mark Zuckerberg sẽ dùng 30 triệu USD mua lại bốn khu vực xung quanh nhà để bảo vệ cuộc sống riêng.


Nguyễn Kim