“Kẻ thù” của bệnh viêm mũi xoang



“Kẻ thù” của bệnh viêm mũi xoang

Thu Thủy 14:35 10/1/2018

Ngoài sự thay đổi thời tiết, khí lạnh của mùa đông thì khói thuốc lá, không khí ô nhiễm, bụi cũng được coi là những yếu tố kích thích khiến bệnh viêm mũi xoang phát tác nhanh và diễn tiến xấu hơn. Bác sĩ, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn (nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai) cho biết khói thuốc lá là yếu tố kích thích mạnh nhất với bệnh về mũi, xoang.

Khói thuốc lá - “kẻ thù” hàng đầu

Những nghiên cứu khoa học trước đây đều cho thấy, khói thuốc lá làm tăng nguy cơ bị bệnh viêm mũi xoang. Nghiên cứu được tiến hành tại Mỹ vào năm 2010 đã kết luận, có khoảng 40% trong tổng số 30 triệu trường hợp bị viêm xoang mãn tính ở người trưởng thành là do hút thuốc lá thụ động.

Bác sĩ Martin Tammemagi (Đại học Brock, Mỹ) cùng các cộng sự cho biết, tiếp xúc với khói thuốc lá từ khi còn nhỏ sẽ bị viêm xoang mãn tính khi trưởng thành. Theo bác sĩ này, nguy cơ viêm xoang mãn tính tăng gầp 3 lần khi tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá ở nơi làm việc và tăng gấp đôi khi tiếp xúc ở các buổi tiệc. Tiếp xúc với khói thuốc lá ở nhà và nơi công cộng đều làm tăng nguy cơ nhưng sự gia tăng không rõ ràng. Nhưng chắc chắn, tiếp xúc với khói thuốc lá tỷ lệ thuận với nguy cơ mắc bệnh viêm xoang.

Trong khói thuốc lá có hơn 7.000 chất hóa học: nicotine, Hidro xyanua, phooc-mon, Asen, benzen... trong đó có nhiều chất độc hại, với ít nhất 70 chất gây ung thư.

Bác sĩ, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn nhấn mạnh: “Khói thuốc lá là yếu tố kích thích cực nhanh, cực mạnh với người bị viêm mũi xoang. Ngoài 70 - 80 chất gây ung thư, khói thuốc lá còn chứa nhiều chất kích thích vô cùng nhạy với niêm mạc hô hấp từ mũi đến xoang. Người bị viêm mũi xoang mà hút thuốc lá là bệnh tái phát nhanh. Người hút thuốc thụ động cũng dễ bị khói thuốc gây kích thích, làm viêm mũi xoang tái phát trở lại.”.

Bác sĩ Đoàn khuyến cáo, cần tránh những nơi có khói thuốc lá, không hút thuốc ở nơi đông người, trong gia đình... để tránh gây ảnh hưởng tới những người xung quanh. Tốt nhất là nên từ bỏ hút thuốc lá.

Cũng theo bác sĩ Đoàn, dù không phải nguyên nhân nhưng khói bụi, nhiệt độ, độ ẩm, khói thuốc lá là những yếu tố kích thích, chỉ cần tiếp xúc là bệnh viêm mũi xoang tái phát và có thể nặng hơn.

Một số ảnh hưởng của thuốc lá với bệnh viêm xoang:

- Dẫn tới viêm xoang mãn tính: Nếu người bệnh viêm xoang mà hút thuốc lá, khói thuốc sẽ khiến bệnh tiến triển nặng hơn và trở thành viêm xoang mãn tính.

- Nếu bị viêm xoang mà không từ bỏ thói quen thuốc lá, khi phẫu thuật chữa viêm xoang thì có thể cho kết quả phẫu thuật không tốt.

- Hút thuốc lá có thể làm vị giác và khứu giác kém nhạy hơn.

Ngoài ra, hút thuốc lá cũng làm suy giảm hệ miễn dịch của cơ thể, dễ mắc bệnh, chữa lâu khỏi.

Không khí ô nhiễm

Ô nhiễm không khí, khói bụi, bụi mịn cũng là được xem là những yếu tố kích thích khiến bệnh viêm mũi xoang xuất hiện. Mũi, hệ hô hấp sẽ là bộ phận đầu tiên trên cơ thể chịu ảnh hưởng và ảnh hưởng nhiều nhất khi chất lượng không khí ngày càng xuống thấp.

Theo PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, mỗi người có thể hút 10.000 lít không khí trong vòng 24 giờ. Vì phải làm việc liên tục, không ngừng nghỉ, mũi có thể hít phải các vi khuẩn, virus gây bệnh. Sự viêm của niêm mạc mũi là phản ứng của mũi để chống lại các yếu tố dị nguyên khi xâm nhập. Khi niêm mạc mũi viêm thì gây ra các triệu chứng hắt hơi, chảy mũi, ngứa mũi, nghẹt mũi... càng khiến bệnh viêm mũi kéo dài.

Kết quả nghiên cứu được công bố tại Diễn đàn Kinh tế Thế giơi Davos, Việt Nam là 1 trong 10 nước có chất lượng không khí tệ nhất thế giới. Báo cáo chất lượng không khí ở Hà Nội và TP.HCM cho tổ chức Green ID thực hiện trong những năm gần đây đều cho thấy chất lượng không khí ở 2 thành phố lớn của Việt Nam vượt ngưỡng khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gấp nhiều lần. Trong đó, ô nhiễm bụi siêu mịn đang ngày càng gia tăng vì hoạt động công nghiệp, nhiệt điện than, giao thông, xe cộ và ảnh hưởng xuyên biên giới. Đây cũng là vấn đề nóng được nhiều người quan tâm khi tình tình ô nhiễm ngày càng đe dọa tới chất lượng sống.

Các chuyên gia cho rằng, ô nhiễm không khí kéo dài, mức độ ô nhiễm ngày càng gia tăng sẽ khiến các bệnh liên quan đến mũi dễ xuất hiện và khó kiểm soát.

Để phòng ngừa viêm xoang do ô nhiễm không khí, khói bụi, cần đeo khẩu trang khi ra đường, chọn loại khẩu trang có khả năng hạn chế bụi mịn PM2.5 và dùng khẩu trang đúng cách. Ngoài ra, cần có sự chung tay của cả xã hội để bảo vệ môi trường sống, không khí, giữ gìn cảnh quan môi trường xung quanh, giúp hạn chế nguy cơ bị viêm mũi xoang hoặc các bệnh về đường hô hấp.

Bệnh viêm mũi xoang kéo dài, tái phát nhiều lần còn do vi trùng, virus và cấu trúc đặc biệt của khoang mũi. Chỉ cần các xoang mũi viêm tắc một chút thì dịch đã tiết ra nhièu hơn, gây tắc, nghẹt mũi, ho. Nếu các nguồn gây dị ứng luôn được tiếp nhận thì bệnh sẽ càng dai dẳng.

Bác sĩ Đoàn cho biét viêm mũi dị ứng có hai loại: cấp tính dai dẳng và ngắt quãng. Mỗi loại có một đặc trưng riêng nhưng luôn có một nguồn dị nguyên gây bệnh như: phấn hoa, vi khuẩn, virus, bụi cỏ, nấm mốc, lông súc vật, bọ nhà... Nếu thường xuyên tiếp xúc, các nguồn tiếp xúc được “nhắc lại” nhiều thì tần suất bị viêm mũi càng nhiều.

Với mỗi trường hợp bị viêm mũi, viêm xoang sẽ có cách điều trị, đề phòng riêng, phù hợp với thể trạng, loại bệnh mắc phải và những bệnh liên quan khác. Một số nguyên tắc chung để đề phòng bệnh viêm mũi xoang là giữ mũi, họng ấm (đặc biệt trong mùa đông hoặc khi thời tiết thay đổi); sử dụng loại khẩu trang tốt, uy tín để loại bỏ không khí ô nhiễm, ngăn khí lạnh; Vệ sinh mũi xoang đúng cách, làm sạch hốc mũi.


Thu Thủy