Hương vị đất trời hội tụ trong chén trà sen Tây Hồ



Hương vị đất trời hội tụ trong chén trà sen Tây Hồ

Thái Chi 8:18 17/7/2018

Cứ mỗi dịp tháng 6 tháng 7 về, khi trên các nẻo đường điểm tô màu hồng của sen là tôi lại nhớ về những ký ức thời thơ bé: khi lần đầu tiên nhâm nhi ngụm trà sen, rồi lại men theo chính những ký ức ấy, nối dài tình yêu với món đồ uống dân dã của bố, của tôi và những người bạn sau này có duyên kỳ ngộ với nhau từ những chén trà sen Tây Hồ.

Tôi không nhớ rõ lần đầu uống trà là khi nào, nhưng có một điều tôi có thể chắc chắn là thói quen uống trà có từ ngày tôi còn nhỏ, bằng tuổi con gái bé của tôi bây giờ.

Sen Hồ Tây có cánh và yếm hoa dày hơn hẳn sen vùng khác

Hồi đó, khi nhà có khách là thấy bố tất bật đi pha trà hay ăn cơm xong thế nào bố cũng pha một ấm trà uống cùng bà nội và chú. Mỗi lần như vậy tôi lại ngồi cạnh bố, cầm chén trà của bố ngửi mùi sen thoang thoảng, rồi nhấp một ngụm nhỏ. Giờ vẫn nhớ y nguyên hương vị của ngụm trà đầu tiên đó: “Ôi chao, sao mà chát thế!”. Thế là nuốt vội và nhăn mặt nói với bố: “Trà không ngon chút nào”. Bồ cười hiền bảo: “một lúc nữa con sẽ thấy khác”.

Thế mà đúng thật, khi vị chát tan đi là vị ngọt ùa đến, cái vị ngọt mà tôi chưa từng biết qua, không phải như đường nấu chè, không ngọt như bát canh sườn mẹ nấu, là vị ngọt đậm lúc đầu rồi lan nhẹ trong khoang miệng đến một lúc sau vẫn còn đọng lại. Cũng sau lần đầu đó, mỗi khi bố pha trà là lại hỏi con gái có uống không? Chén trà của tôi sẽ được thêm chút nước nóng cho nhạt đi vì bố sợ tôi mất ngủ. Và tôi trở thành bạn trà trong nhà của bố từ đó.

Nghệ nhân đang ướp trà sen xổi

Sau này lớn lên, đi học rồi đi làm, gặp không ít người có thói quen uống trà giống bố con tôi. Có người uống trà từ nhỏ, có người đến tuổi trung niên mới bắt đầu uống trà, có người chỉ uống trà mộc đơn giản hay có người cầu kỳ hơn thì quanh năm uống trà sen, trà hoa cúc… Mỗi con người, mỗi hoàn cảnh và tính cách nhưng đều có một sự yêu thích đặc biệt với món đồ uống dân dã mà đậm hương vị Hà thành này.

Lấy gạo sen cũng lắm công phu

Tôi có quen một đôi bạn, họ không chỉ yêu thích uống trà mà còn nhân tình yêu ấy lên bằng cách dành thời gian để tìm hiểu về các loại trà và cách ướp trà với nào hoa cúc rồi hoa sen. Phải chứng kiến cách họ ướp trà mới biết, để có tách trà ngon đậm hương hoa cần mất thời gian và nhiều tâm ý đến thế nào.

Ví như nhắc đến trà sen, nếu uống trà sen xổi, là trà được ướp bằng những bông sen tươi, bạn đã cảm thấy hương sen ngấm vào từng lá trà phôi ra nước thơm thế nào thì khi uống trà sen khô được ướp bằng gạo sen, bạn mới thấy để có chén trà sen đậm đà này người nghệ nhân phải dành bao nhiêu tình yêu và công sức.

Theo như chia sẻ của đôi bạn, cứ đến tháng 6 tháng 7 hàng năm, ngoài những mẻ trà sen xổi thì họ còn ướp cả trà sen khô. Loại sen dùng để ướp trà nhất định phải là sen Hồ Tây sẽ cho ra sản phẩm ngon hơn hẳn sen ở vùng khác, bởi cánh hoa và yếm hoa dày nên khi ướp trà sẽ ngấu hơn.

Nếu ướp sen xổi, dùng trà suối Giàng cổ thụ cho vào những bông sen tươi, còn khi ướp trà sen khô sẽ cần sự tỉ mỉ và nhiều công sức hơn. Đầu tiên là phải tách từng lớp cánh hoa sen, gỡ lấy phần gạo sen mới thấy cái thú của người ướp trà sao mà cầu kỳ đến thế. Sau đó dùng số gạo sen này để ướp với trà. Khi làm trà sen khô, nghệ nhân thường dùng bạch trà, chính là phần búp của trà cổ thụ. Để được hương thì cần đến hơn 1000 bông hoa sen cho 1kg bạch trà. Theo đó sẽ có 4 lần vào hương, nghĩa là ướp gạo sen với trà rồi sao trà và lặp lại 4 lần.

Chén trà sen khô vàng nhạt mang hương thơm nhẹ dịu

Nếu như chén trà sen xổi đậm hương sen đến ngào ngạt và cảm giác hơi nồng như cơn mưa rào ào đến rồi đi, thì trà sen khô chỉ mang hương sen nhẹ dịu, mà khi uống vị ngọt thơm sẽ quẩn quanh mãi trong khoang miệng, như những cơn mưa xuân dai dẳng thấm đẫm vào lòng đất. Trà có thể được ướp bằng nhiều cách và với nhiều loại hoa khác nhau nhưng có lẽ trà sen chỉ có thể tuyệt đến vậy với cách ướp của người nghệ nhân yêu trà Hà thành.

Mỗi tách trà là tâm ý, là tình yêu cũng là sự kết tinh của trà của hoa và của đất trời. Để mỗi khi nâng chén trà trên tay, nhắm mắt hít lấy hương thơm của trà của hoa rồi nhấp từng ngụm nhỏ, tôi càng hiểu vì sao bố tôi hay những người thích trà tôi từng gặp và cả đôi bạn trẻ yêu trà vì đâu mà dành tình cảm cho thứ đồ uống tinh tế, đậm hương này đến vậy.

 


Thái Chi