Homeschooling không đào tạo ra “ẩn sĩ”


Homeschooling không đào tạo ra “ẩn sĩ”

Thu Thủy 12:50 19/5/2017

So với việc phải đến trường học hằng ngày, học tại gia có nhiều ưu điểm không thể phủ nhận, bao gồm: cha mẹ dành được nhiều thời gian bên con khi dạy con học, tìm hiểu và khám phá thế giới cùng con, cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc... Trên thực tế, không khó để tìm thấy hàng trăm bài viết truyền cảm hứng về sự hữu ích của homeschooling - mô hình học tại nhà.

1. Thời gian học linh động

Lợi ích đầu tiên có thể nhận ra khi học tại gia là thời gian học tập rất linh hoạt, không gò ép. Gia đình bạn có thể đi du lịch quanh năm mà không sợ ảnh hưởng tới việc học của con. Bên cạnh đó, bạn cũng chủ động thời điểm cho con đến trường học nếu chúng thấy sẵn sàng.

Ở những quốc gia đã chấp nhận hình thức học tại gia, cha mẹ chẳng bao giờ phải đếm ngược thời gian: “Còn X ngày nữa là nghỉ hè kết thúc” hoặc những suy nghĩ tương tự (với niềm hân hoan hoặc lo lắng) rằng việc đi chơi, đi du lịch quá thời gian nghỉ mà trường học cho phép sẽ ảnh hưởng tới lịch học của con. Bởi thế, khi quyết định cho con học tại nhà, cha mẹ chẳng bao giờ phải chạy theo lịch của nhà trường.

2. Con được chủ động chọn môn và thời gian học

Đây là điểm khác biệt lớn nhất giữa học tại nhà và học ở trường. Với hình thức này, trẻ sẽ học tập hiệu quả, vui vẻ hơn vì chúng được quyền học những thứ chúng thích.

Tự chủ trong học tập cũng giúp trẻ tránh xa được những áp lực học đường, nhất là với những trẻ tiếp thu chậm, chúng sẽ không phải chịu đựng những căng thẳng khi cảm thấy bài tập quá tải, chương trình học trên lớp quá nhanh và chúng luôn phải chạy theo tiến độ của lớp học.

Thay vào đó, cha mẹ mới là những người phải “đi theo” tiến độ học tập của con. Cũng nhờ đó, cha mẹ có thể nắm rõ thời gian, khối lượng kiến thức con đã học và có những biện pháp kịp thời để thúc đẩy, khuyến khích con học tập.

3. Có quyền lập thời khóa biểu riêng

Khi lựa chọn học tại nhà, cả gia đình bạn sẽ không bị ràng buộc theo chương trình giảng dạy trên trường với thời khóa biểu cố định. Ví dụ, môn A phải học trong bao nhiêu tiết, vào những ngày giờ cố định nào, một ngày phải học mấy tiết, thời gian mỗi tiết học là bao lâu...

Để trẻ tự lên thời khóa biểu và học theo ý muốn sẽ mang lại cho trẻ nhiều hứng thú học tập hơn. Nếu thấy con bạn đặc biệt quan tâm tới một điều gì đó sau khi xem một bộ phim hoặc đọc một cuốn sách, như về tự nhiên, khoa học, thế giới động vật, bạn có thể tìm hiểu và chỉ dạy cho con về điều đó. Biết đâu trong quá trình đó, nhiều điều thú vị khác sẽ đến và con bạn càng nhận được nhiều cảm hứng học tập hơn.

Không phải đứa trẻ nào cũng có một khung giờ “chuẩn” để học tập, tiếp thu lý tưởng. Có trẻ “học vào” nhất là buổi sáng, trẻ khác lại tiếp thu tốt hơn trong khung giờ từ 3 giờ chiều đến 6 giờ tối, có đứa lại là buổi tối, thậm chí đêm muộn, khi xung quanh yên tĩnh... Do đó, để con tự lập thời khóa biểu cũng là cách để cho lựa chọn cách học phù hợp với bản thân, tăng trách nhiệm cao khi học, vì đó là điều con lựa chọn, không ai ép buộc con, nên không có lý do gì con lại không cố gắng làm tốt... Có được sự hợp tác của trẻ, tinh thần, trách nhiệm của chúng trong việc học, cha mẹ có thể dễ dàng thỏa thuận, đề ra mục tiêu cho các bài học.

Ken Robinson - tác giả cuốn sách Creative Schools: The Grassroots Revolution That's Transforming Education (tạm dịch: “Trường học sáng tạo: Cuộc cách mạng cơ sở thay đổi Giáo dục”) - nhấn mạnh: “Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc nhất với những hoài bão, tài năng, sự lo âu, sợ hãi, niềm đam mê và khát vọng riêng.”

Điểm mạnh của homeschooling là tập trung vào từng cá nhân và được thiết kế theo khả năng riêng của từng cá nhân, giúp phát huy tối đa chất lượng học tập. Ông Robinson cũng cho rằng, không có hình thức giáo dục nào thúc đẩy sự phát triển của trẻ hơn hình thức homeschooling.

Một điểm nữa, khi học ở nhà, con bạn sẽ không phải ngồi làm nhiều bài kiểm tra vô ích.

4. Lợi ích của việc học 1-1

Ảnh minh họa

Dạy và học 1 thầy - 1 trò, 1 cha/mẹ - 1 con (thậm chí là 1-2, 1-3 nếu bạn có nhiều con) sẽ hiệu quả hơn so với việc dạy và học ở một lớp học đông đúc. Một số trẻ theo học tại gia nói rằng, chúng đã có những tháng ngày đáng giá và việc học chỉ gói gọn trong vòng 2 giờ. Thời gian còn lại trong ngày, chúng có thể làm những gì chúng muốn: khám phá thiên nhiên xung quanh, chơi thể thao, tìm hiểu thêm về lĩnh vực chúng thấy hứng thú, tham gia các hạt động xã hội, hoặc giao lưu, kết bạn...

5. Học tại gia, trẻ vẫn có thể giao tiếp xã hội

Không ít người lo ngại học tại nhà sẽ hạn chế khả năng giao tiếp, mở rộng mối quan hệ của em vì chúng không được sống trong môi trường có các bạn đồng trang lứa. Tuy nhiên, lo ngại này là thừa thãi. Trẻ em học tại nhà cũng có thể chơi bóng đá, làm bài tập nhóm như mọi học sinh ở trường học và kết giao bạn bè. Trường học không phải nơi duy nhất có thể kết bạn.

Theo Bussiness Insider, khảo sát của Pew chỉ ra rằng, 55% thanh thiếu niên thường liên lạc với bạn bè qua Internet, nói chuyện trực tuyến hoặc mạng truyền thông xã hội. Và 45% thanh thiếu niên gặp và biết nhau qua các hoạt động ngoại khóa, thể thao, hoặc cùng chung sở thích.

Như ở Mỹ, hình thức homeschooling được vận dụng khá linh hoạt và cởi mở. Có thể là cha mẹ tự dạy con ở nhà, theo kiểu 1-1 hoặc tạo lập nên các nhóm học tại nhà với sự tham gia của nhiều gia đình. Về mặt tổ chức, kết cấu lớp học, mô hình này hơi giống với trường học truyền thống, nhưng vẫn đảm bảo được những đặc tính riêng của homeschooling: sự tự chủ, chủ động của trẻ em tham gia lớp học, linh hoạt về mặt thời gian, địa điểm học... Cha mẹ ở các gia đình sẽ thay phiên nhau đứng lớp, hoặc thuê người có chuyên môn về dạy cho những đứa con của mình. Trẻ có thể được chia nhóm theo độ tuổi gần nhau để học Mỹ thuật và Thể dục.

Trong các lớp học ngoại khóa, trẻ sẽ được dạy bởi những người có chuyên môn, và các cha/mẹ sẽ là người kiểm soát chặt chẽ chất lượng buổi học. Do đó, dù theo học homeschooling, cha mẹ cũng không cần lo lắng trẻ sẽ bị cô lập, tách biệt với thế giới xung quanh.

6. Tăng tính tương tác giữa cha mẹ - con cái

Thông thường, khi gặp một vấn đề không hiểu, trẻ sẽ không ngần ngại khi hỏi cha mẹ, khác hẳn với trạng thái chúng hay cảm thấy khi ở lớp học: ngại giơ tay phát biểu ý kiến, hỏi bài...

Thông qua sự tương tác trong quá trình học tại gia, sợi dây kết nối giữa bố mẹ và con cái càng thêm bền chặt. Ở một mặt nào đó, trẻ sẽ thấy rằng, việc học không hề nhàm chán mà rất thú vị.

Ngoài giờ học, cha mẹ có thể cùng con chia sẻ những điều thú vị khác trong cuộc sống hoặc cùng tìm hiểu, học tập những điều mới mẻ như những người bạn khác tuổi.

7. Tăng sự tự tin cho con

Nếu con bạn đang gặp khó và phải “vật lộn” với một môn học nào đó, nếu con có những “kỹ năng không đồng đều” thì khi học ở nhà, cha mẹ có thể củng cố kiến thức cho con qua quá trình song hành trong việc dạy - học. Từ đó giúp tăng sự tự tin của con.

8. Linh động chọn hình thức học

Nếu bạn đang dạy con học tại già, sau đó, thấy rằng hình thức học này không còn phù hợp với con thì bạn cũng có thể giống như nhiều bậc phụ huynh khác, là gửi con tới trường học. Tại Anh, một số bậc phụ huynh cho con học tại gia vì thấy ở tuỏi đó, gửi con tới trường là quá sớm. Cha mẹ Anh tự dạy con học ở nhà đến khi con đạt trình độ trung học rồi mới gửi chúng tới trường học.

9. Cha mẹ có mạng lưới trợ giúp từ cộng đồng

Những gia đình lựa chọn hình thức homeschooling cho con có thể tìm được sự trợ giúp từ những ông bố, bà mẹ cũng đang cho con học tại gia. Họ hình thành nên các nhóm tại cộng đồng dân cư, thậm chí cả trên mạng xã hội như Facebook. Tại một số nơi ở nước Anh, các nhóm cha mẹ dạy con học tại nhà hoạt động khá hiệu quả bằng cách chia sẻ các kỹ năng dạy con học và cung cấp nhiều thông tin liên quan khác.

10. Nuôi dưỡng năng khiếu cho con

Khi trở thành người trực tiếp đồng hành với con trên con đường học tập, cha mẹ sẽ biết thế mạnh, điểm yếu, các môn sở trường... của con. Nếu con có năng khiếu đặc biệt về lĩnh vực nào đó như: âm nhạc, hội họa, toán học... cha mẹ có thể dễ dàng tạo điều kiện để con tập trung phát triển, phát huy năng khiếu, thế mạnh đó.

Ở nhà, trẻ có thể học được nhiều thứ chúng thấy thú vị, hay ho hơn ngoài kiến thức. Có thể là được mẹ dạy cách làm bánh socola cupcake, thịt xông khói..., hoặc bố dạy sửa máy in... Nhờ đó mà trẻ sẽ có được kỹ năng làm những việc lặt vặt.

Một số phụ huynh cũng cho rằng, lựa chọn homeschooling, họ có thể bảo vệ con khỏi những điều tiêu cực mà con có thể gặp phải ở ngoài phạm vi gia đình: bắt nạt trong trường học, bạo lực học đường, gian lận điểm số...

Bussiness Insider cho biết, theo thống kê của Bộ Giáo dục Mỹ vào năm 2016, so với khoảng 10 năm trước đó, tỷ lệ trẻ em học tại nhà đã tăng lên 61,8%. Một bộ phận cha mẹ Mỹ cho rằng, homeschooling - giáo dục tại nhà - là phương pháp học thích hợp, hiệu quả nhất cho con cái ở thế kỷ 21.

11. Hình thức học tập được đánh giá cao

Trái ngược với quan niệm thông thường rằng, homeschooling tạo ra những người xa lánh xã hội, mất kết nối với cộng đồng, rối loạn nhân cách và chống đối xã hội hoặc chỉ dành cho người có nhu cầu đặc biệt; trên thực tế hình thức học tại gia không đi ngược lại sự phát triển của xã hội mà còn được cho rằng mang lại thành tích học tập cao nhất, dễ dàng điều chỉnh để phù hợp nhất với từng cá nhân. Theo nhiều nghiên cứu sư phạm, có thể coi homeschooling là phương pháp giáo dục trẻ em phù hợp và hiệu quả nhất trong thế kỷ 21.

Một nghiên cứu từ năm 2009 của Mỹ cho rằng, những trẻ học tại nhà có điểm số trung bình là 86/100 điểm. Kết quả này hoàn toàn không phụ thuộc vào kinh tế gia đình, số lượng môn học và mức độ điều chỉnh của nhà nước. Nghiên cứu này cũng cho thấy rằng trẻ em học tại nhà được nhận vào các trường đại học nhiều hơn và quá trình học tập đều tốt hơn.


Thu Thủy

Tổng hợp