Homeschooling dành cho ai?


Homeschooling dành cho ai?

18:25 16/5/2017

Homeschooling (mô hình học tại nhà) được cho là phương án giáo dục linh hoạt và đa dạng nhất hiện nay. Tính đa dạng của homeschooling tùy thuộc vào sự đa dạng của những người lựa chọn phương pháp học tập, giáo dục này. Tuy vậy, trên thế giới không phải ai cũng thích hoặc có nhu cầu theo đuổi mô hình học tại nhà, cho dù mọi người đều có quyền lựa chọn, tiếp cận. Vậy, homeschooling phù hợp nhất với đối tượng nào?

Ảnh: ABC News

 

Thế nào là homeschooling?

Homeschooling (mô hình học tại nhà) đã trở nên quen thuộc và phổ biến ở nhiều quốc gia phát triển như: Pháp, Mỹ, Anh, Úc, Canada... Với homeschooling, cha mẹ lựa chọn giáo dục cho con tại nhà thay vì gửi con đến các trường công lập hoặc dân lập.

Lý do các gia đình lựa chọn homeschooling rất đa dạng: không hài lòng với những lựa chọn giáo dục sẵn có, niềm tin tôn giáo (với người Mỹ) hoặc triết lý giáo dục khác nhau. Thậm chí, không ít người cho rằng: Trẻ em không thể tiến bộ khi theo học mô hình đào tạo truyền thống.

Phong trào homeschooling bắt đầu phát triển từ những năm 1970, khi một số tác giả và nhà nghiên cứu nổi tiếng của Mỹ như John Holt, Dorothy và Raymond Moore bắt đầu viết về cải cách giáo dục. Họ đề xuất giáo dục tại nhà là phương án thay thế giáo dục truyền thống đã lạc hậu, cũ kỹ.

 

Lý do các gia đình Mỹ lựa chọn homeschooling rất đa dạng. Ảnh: Homeschool Base

 

Tại hầu hết ở các bang trên nước Mỹ, cha mẹ không cần trình độ sư phạm mới có thể dạy con học tại nhà. Những người có con nhỏ chưa từng đến trường có thể bắt đầu chương trình học tại nhà khi đến tuổi đi học. Vào thời điểm này, cha mẹ sẽ bắt đầu tuân thủ các yêu cầu ở bang, địa phương nơi họ sống về quá trình homeschooling của con.

Quá trình này hơi khác so với những cha mẹ có con đang học ở trường rồi sau đó quyết định cho con nghỉ học để học tại nhà. Đầu tiên, họ phải viết bức thư cho hiệu trưởng nhà trường hoặc người quản lý ở địa phương. Trong thư, họ có thể trình bày về mục đích cho đứa trẻ thôi đến trường để học tại nhà. Sau khi thông báo, cha mẹ tiếp tục làm theo hướng dẫn cụ thể của địa phương.

Theo Viện Nghiên cứu Giáo dục Gia đình quốc gia Hoa Kỳ, hiện có hơn 2 triệu trẻ em Mỹ đang học tại nhà, với tỷ lệ gia tăng nhanh chóng 7-15%/năm. Hiện tại, Homeschooling hợp pháp tại 50 bang của Mỹ và nhiều nước khác.

Cách thức tham gia, tổ chức học tại nhà cũng rất đa dạng, phong phú. Một số gia đình thiết lập môi trường học tại nhà cho con giống trường học truyền thống, nghĩa là trẻ sẽ được học các môn học đang dạy tại trường. Một số gia đình có cách tiếp cận ngược lại, thời gian biểu và kế hoạch học tập của trẻ được xác định dựa trên sở thích và sự sẵn sàng của chúng.

Phần lớn những đứa trẻ học tại nhà được học các môn theo sở thích, ngoài ra còn có một vài môn học cơ bản trong cấu trúc giảng dạy của các trường công lập. Cách thức này cho phép bố mẹ lựa chọn các lớp học và tài liệu học tập đáp ứng nhu cầu con của họ. Có thể là xây dựng nhóm học tập của những đứa trẻ học tại gia, học bơi, tham gia vào trường học tự chủ (charter school), chương trình học độc lập, học nghề, hoạt động tình nguyện... Giáo dục tại nhà tự do và linh hoạt là vì thế.

Tại Mỹ, trường học tự chủ là kiểu trường công lập được phép tự chủ về chương trình học và không bị áp đặt bởi các quy định chung của bang. Nhà trường cần đề ra một số sáng kiến sư phạm riêng, có tiêu chí đào tạo riêng được Bang thông qua. Năm 1991, Bang Minesota đã thông qua luật trường tự chủ đầu tiên. Đến năm 2005, 40 Bang tại Mỹ đã thông qua luật này.

 

Những cơ chế quản lý, giám sát và đánh giá chất lượng dạy học tại nhà ở Mỹ cũng được xây dựng cụ thể. Học sinh học tại nhà được thừa nhận bình đẳng như học sinh đến trường. Thậm chí, những cơ quan quản lý giáo dục Mỹ còn tổ chức thanh tra việc học tại nhà của học sinh để đánh giá học sinh có được tiếp cận mọi kỹ năng cần thiết hay không.

Quy định pháp luật về homeschooling ở Mỹ thay đổi theo từng khu vực. Một số hoặc số ít tiểu bang không có yêu cầu, thì số khác đòi hỏi phải có sự xem xét của cấp bộ trưởng hoặc thực hiện các bài kiểm tra tiêu chuẩn trong khoảng thời gian nhất định. Ví dụ ở Texas, họ không xem homeschooling như là cách học của trường tư (trái với trường công) nên không được tính điểm tích lũy.

Đối tượng theo học homeschooling

Ở nhiều quốc gia, mọi đứa trẻ, mọi gia đình có quyền lựa chọn hình thức học tập phù hợp, trong đó có mô hình học tại nhà. Tuy nhiên không phải đứa trẻ nào cũng thích thú hoặc phù hợp với loại hình giáo dục này.

 

 

Tại Mỹ, hầu hết trẻ học tại gia thường bị coi là lập dị hoặc cuồng tín. Trong khi xuất phát điểm chúng là những đứa trẻ có bố mẹ hoàn toàn bình thường. Nhưng họ lại quyết định lựa chọn hình thức học tập homeschooling vì cho là phù hợp với chúng. Đồng thời, bố mẹ cũng là người giữ trọng trách, nhiệm vụ dạy dỗ chúng học. Những đứa trẻ học tại gia có ở khắp mọi nơi và đến từ mọi tầng lớp trong xã hội. Có thể, những đứa trẻ học tại gia cũng giống như bạn.

 

 

Tuy rằng: Theo lý thuyết homeschooling là dành cho mọi đối tượng, nhưng những người theo đuổi mô hình homeschooling thường là người đặc biệt.

Theo giảng viên, nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Giáo dục Khoa học (Trường Đại học Missouri (Mỹ) Nguyễn Thành Hải, các đối tượng hay lựa chọn homeschooling thường là học sinh năng khiếu theo đuổi các năng lực nổi trội như thể thao, nghệ thuật, khoa học; học sinh thông minh vượt cấp; học sinh có vấn đề về sức khỏe thể lực và trí lực. Những gia đình mà bố mẹ hay phải đi công tác xa, liên tục di chuyên như: nhà ngoại giao, nhà hoạt động môi trường, xã hội... cũng hay lựa chọn homeschooling cho con. Các phụ huynh có cảm hứng giáo dục vượt trội cũng có xu hướng lựa chọn hình thức giáo dục này.

 

Phần 2: Homeschooling: vẫn còn góc tối