“Hội chứng Trung Quốc” đang giết chết nhiều startup Việt

“Hội chứng Trung Quốc” đang giết chết nhiều startup Việt

Quang Huy 7:30 30/3/2017

80% startup Việt không có cơ hội kỷ niệm sinh nhật lần thứ 2 hay chỉ có 3% startup Việt thật sự thành công. Đó là những con số đáng để suy ngẫm. Nguyên nhân thì có nhiều, nhưng tựu chung là do startup Việt mới biết mình mà chưa thực sự hiểu người khi bước chân vào thị trường.

 

Mình thích thì mình làm thôi

Tại buổi tập huấn Những vấn đề cơ bản về khởi sự kinh doanh, ông Huỳnh Phước Nghĩa - Phó trưởng khoa Kinh doanh quốc tế (Trường Đại học Kinh Tế TPHCM) - đã lý giải về nguyên nhân khiến tỷ lệ thất bại khi khởi sự kinh doanh ở Việt Nam lên đến 95% là do xuất phát từ việc không sáng tạo được sản phẩm, dịch vụ mà thị trường đang cần.

 

Nhận định này nhận được sự tán đồng của các chuyên gia trong ngành khi mà hầu hết giới trẻ chưa thật sự hiểu biết cặn kẽ lĩnh vực mà họ định khởi nghiệp. Nhiều startup trẻ khi quyết định khởi nghiệp chỉ xuất phát từ suy nghĩ hết sức đơn giản cùng những hiểu biết kiểu như: “Nếu tôi bán cho dân Trung Quốc mỗi người một cái bàn chải đánh răng với giá 1 USD, thì doanh thu của tôi là hơn 1,3 tỷ USD”. Thế là quyết định khởi nghiệp mà chẳng cần tìm hiểu xem thị trường Trung Quốc đang cần bàn chải đánh răng loại nào? Startup của mình có đáp ứng được nhu cầu đó không? Có những đối thủ cạnh tranh nào đang khai thác thị trường này? Đây là kiểu suy nghĩ được cho là mắc phải “hội chứng Trung Quốc”. 

 

Do không có chiến lược rõ ràng, nên nhiều nhà khởi nghiệp trẻ Việt không vạch ra được đề án và kế hoạch sản xuất - kinh doanh khả thi đủ sức thuyết phục ngân hàng và nhà đầu tư bỏ vốn cho họ. Quy mô, hình thức liên kết, lợi ích mang lại cho khách hàng ra sao thì lại càng bế tắc. Khởi nghiệp bằng sự ngẫu hứng và đầy chủ quan thì chẳng có gì khó hiểu khi thất bại sớm ập đến.

 

Bên cạnh đó, không ít công ty khởi nghiệp chỉ biết cắm cúi làm mà không biết giới thiệu sản phẩm ra thị trường. Thậm chí, nhiều công ty đã có sản phẩm tốt, nhưng khi tiếp cận các quỹ đầu tư thì gặp khó khăn trong việc định giá, sổ sách kế toán, tài chính… khiến cho khả năng thành công bị giảm đi đáng kể.

 

Bởi theo ông Lê Hoàng Anh - Giám đốc điều hành Công ty Quản lý Quỹ Dragon Capital với 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đầu tư, việc đầu tiên mà các nhà đầu tư nhìn vào hồ sơ gọi vốn chính là hệ thống kế toán, kiểm toán, báo cáo tài chính của startup. Nếu báo cáo kiểm toán được thực hiện bởi công ty nước ngoài thì yên tâm, nhưng nếu đó là báo cáo thực hiện trong nước thì sẽ phải xem xét kỹ hơn. Điều đó có nghĩa các startup sẽ cạnh tranh hơn nếu có số liệu báo cáo được thực hiện bởi các đơn vị kiểm toán uy tín.

 

Hãy bắt đầu bằng thị trường tiền tiêu

Vậy để có thể lọt vào danh sách 3% thành công, các startup Việt nên  làm gì? Ông Huỳnh Phước Nghĩa cho rằng: Startup cần xác định “mô hình kinh doanh” là phải “gói thành câu chuyện”, thuyết phục người nghe, làm cho người khác đồng hành, ủng hộ. Bài học từ thực tế cho thấy những người khởi nghiệp thành công ngoài việc chọn lựa đúng sản phẩm, dịch vụ mà thị trường đang cần, thì không thể thiếu sự nhạy bén, sáng tạo, nghiên cứu kỹ lưỡng các thông tin liên quan đến khách hàng như: hành vi, thói quen và mức độ, tần suất sử dụng…

 

 

Như vậy, muốn thành công, nhà khởi nghiệp phải hiểu nhu cầu tiêu dùng của khách hàng như thế nào? Điều đó liên quan đến lần mua, tần suất mua hàng của người tiêu dùng? Xác định rõ đối tượng khách hàng, kiểu quan hệ xã hội của khách hàng ảnh hưởng đến chi tiêu hay không? Sản phẩm có đáp ứng nhu cầu của khách hàng hay không?

 

Bên cạnh đó, khi mới bắt đầu khởi nghiệp, kinh nghiệm về ngành nghề và nguồn lực chưa đủ giúp startup thành công. Đừng nhắm đến thị trường quá lớn, để rồi hết tiền trước khi kiểm soát được thị trường. Thay vào đó, nên nhắm đến thị trường tiền tiêu để xác lập vị thế trước khi mở rộng ra các thị trường mục tiêu. Tuy nhiên, các nhà khởi nghiệp cũng cần chú ý chọn thị trường mục tiêu phải đủ lớn để có dòng tiền dương, nhưng phải đủ nhỏ để startup có thể đứng vững, không thu hút thương hiệu lớn cũng như loại bỏ cạnh tranh với những đối thủ cũng muốn chen chân vào. Nói cách khác, thị trường tiền tiêu phải đảm bảo 3 yếu tố: Có thể đánh chiếm được, có thể giữ được (loại bỏ được các yếu tố cạnh tranh) và có thể mở rộng. Để khi muốn mở rộng sang thị trường tiếp theo, startup không cần thay đổi quá nhiều mô hình kinh doanh ban đầu.

 

Xem thêm:

Startup Việt: Những nguy cơ tiềm ẩn nhìn từ các con số

Startup Việt: Trăm hoa đua, nhưng chỉ vài hoa nở

Bài học đắt giá từ những start up thất bại tại Việt Nam

Những rào cản ngăn bước tiến của Start-up Việt

Startup Việt chạy sang Singapore: Vì đâu nên nỗi?

Startup Việt: Muốn thành công phải 3L+2T

Startup Việt: Muốn phát triển cần thay đổi


Quang Huy

Từ Khóa :