Hoa gạo với vùng trời thương nhớ tháng 3


Hoa gạo với vùng trời thương nhớ tháng 3

Bảo Bình 19:10 8/3/2017

Tháng ba về cũng là thời điểm các loài hoa bung nở trong sắc trời lành lạnh cuối xuân. Chúng ta đôi khi vẫn mải miết đi tìm kiếm những bông hoa của một vùng trời kỷ niệm xưa cũ. Trên con đường ấy không thể thiếu cây gạo: Loài cây mà mùa hoa nở đều gắn liền với tháng 3.

Thơ về hoa gạo nhiều vô kể, nhưng có một điểm chung giữa các bài thơ đó là tâm tình luôn chứa chan trong mỗi câu thơ. Tại sao loài cây dân dã ấy lại có thể làm rạo rực trái tim và thổn thức tâm tình của nhiều người đến thế?
 
 
Truyền thuyết hoa Mộc Miên
 
Hoa Gạo còn được gọi với những tên gọi thật mỹ miều như hoa Pơ lang, hoa Mộc Miên. Cũng hiếm có loài hoa nào lại được dân gian truyền tụng truyền thuyết về chính nó nhằm phần nào lý giải vì sao hoa gạo lại khiến người ta thao thức đến thế!?
 
Câu chuyện kể về tình yêu của chàng trai nghèo với cô sơn nữ xinh đẹp. Vì mong muốn mang lại mưa nắng thuận hòa cho dân gian, chàng trai buộc phải ở trời để làm thần Mưa. Trước ngày ra đi, chàng buộc vào tay cô gái băng vải đỏ. Mỗi đầu có tua 5 cánh thay cho lời thề thuỷ chung. Kể từ đó, ngày nào cô cũng trèo lên cây nêu trông ngóng.
 
Một ngày tháng Ba, Ngọc Hoàng xuống hạ giới. Biết chuyện, ngài cho cô gái một điều ước. Nàng thưa: “Xin người biến cây nên thành loài hoa có rễ bám sâu, thân thẳng, ngọn cao để thần nhìn thấy anh ấy. Dải vải đỏ biến thành bông hoa để anh ấy nhận ra thần”. Thoả nguyện, cô gái gieo mình từ trên cao xuống. Nhìn những bông hoa đỏ nâng niu linh hồn người yêu, nước mắt thần Mưa rơi lã chã. Người ta gọi đó là hoa gạo, loài hoa đỏ rực như tình yêu nồng thắm.
 
Vậy là hoa gạo tượng trưng cho tình yêu nồng thắm của đôi trai gái. Chuyện nhớ, chuyện thương phải chăng là chất xúc tác mạnh mẽ để các nhà thơ viết lên những vần thơ về hoa gạo làm say đắm lòng người.
 
Tháng 3 về, em có biết không?
Hoa gạo nở, đỏ vùng trời thương nhớ
Mây trắng trôi, băng qua miền cách trở
Gió thì thầm, khẽ hát khúc tình ca
 
Tháng 3 về, những nỗi nhớ không tên
Mùa gạo đỏ, đường quanh co nắng sớm
Rét nàng Bân giữa ngày xuân bất chợt
Chạnh lòng mình chút trống vắng, cô liêu
Tháng 3 về, anh nghe mùa xuân thở
Búp trên cành đâm nở những chồi non
Vầng trăng con, khuyết tròn một nửa
Đợi chờ ai, mà sao cứ vơi đầy
Tháng 3 về, hỏi nắng có còn xanh?
Hoa bưởi rụng, qua những mùa thương nhớ
Khung cửa sổ, cuối phố có còn mở?
Bài "Hương thầm" ai khẽ hát ru ai?
(Phan Ngọc Giao)
 
THÁNG BA
Ta giật mình khi ta chợt nhận ra
Đã tháng ba đầy đường hoa gạo đỏ
Ta giật mình thấy tên em đâu đó
Trong những bài thơ ta chẳng viết tặng em ...

Tháng ba náu mình trong lất phất mưa xuân
Trong giá rét mùa đông còn sót lại
Những đốm lộc cuối mùa biếc mãi
Và mắt em trong như mắt trẻ thơ ...

Có phải tình yêu thường đến bất ngờ
Nên chiều nay một mình ta trên phố
Hoa gạo bừng lên xui má ai ửng đỏ
Sắc hoa lòng chợt nhắc tháng ba... (st)
 
Hẳn những người yêu giọng hát ca sĩ Trần Thu Hà không còn xa lạ với bài hát Hoa Gạo đã được cô thể thiện rất thành công. Nhưng ít người biết rằng: Bài hát đó được phổ nhạc từ những vần thơ đẹp mà buồn trong thơ của Phan Huyền Thư.
 
"Xa xôi trong tình người lã chã hoa gạo
Em nhập nhòe chạy trong mưa đêm
Anh lập lòe đi tìm hoa gạo
Thu về nhành hoa ven hồ lẫm thẫm sương
Tiếng mưa rơi rơi, đom đóm lập loè cháy lên lần cuối trời trôi

Lần cuối rồi, thôi nhé thu buồn
Ở lưng trời khát cháy xa mờ
Xa rồi lã chã hoa gạo
Xa thật rồi lã chã hoa
 
 
"Thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đề" 
 
Cây đa, cây gạo, cây đề là ba loài cây quen thuộc trong tâm thức văn hóa Việt. Hình ảnh cây gạo gắn bó với mái đình làng, với những ngôi chùa, bến phà, đồng quê mà hầu như ở làng quê Bắc Bộ nào cũng có.
 
Hoa gạo đâu chỉ thổn thức tình yêu mà còn khiến ta miên man trong những dòng hoài niệm về một trời tuổi thơ, về thời học sinh nhặt những bông hoa gạo xâu thành chuỗi, lấy quả làm con quay, về những ngày thơ bé quẩn quanh dưới gốc gạo mà quên cả nỗi sợ có “ma”. Tìm về ấu thơ nhất là trong tâm khảm của những người con xa quê, là tìm về miền xa xăm nơi có những mái đình làng vàng thắm, có nếp nhà đơn sơ, cánh đồng bát ngát, nơi có người ta thương, bạn ta mến, những người ta khó có thể gặp lại trong cuộc đời. Thật bình dị, cây gạo bỗng trở tành mối dây thân tình trong trái tim của người con xa quê nhớ về đất mẹ.
 
 
Đã có nhiều người đặt tên cho con gái là Mộc Miên với mong muốn người con gái ấy sẽ dịu dàng, thủy chung như loài hoa gạo đỏ thắm cả một vùng trời tháng 3. Những ngày này, ngồi trên thuyền xuôi theo dòng suối Yến mộng mơ hướng về chùa Hương, ngỡ ngàng chợt hoa gạo đã nở đỏ rực hai bên sườn vách núi. 
 

Bảo Bình

Từ Khóa :