Hầu đồng - cảm hứng của triển lãm sơn mài “Giá thánh”


Hầu đồng - cảm hứng của triển lãm sơn mài “Giá thánh”

Diệu Hương 15:24 10/3/2017

Triển lãm tranh sơn mài “Giá thánh” của họa sĩ Trần Tuấn Long đã khai mạc vào chiều ngày 8/3 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học – Ba Đình – Hà Nội). Đây là triển lãm hội họa đầu tiên làm về tín ngưỡng Đạo Mẫu, sau khi được UNESCO vinh danh là di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt”.

Bị mê hoặc bởi những khoảnh khắc đầy ảo diệu của những giá hầu đồng từ khi còn là chàng sinh viên mới tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật năm 1995, bỏ ra hơn 20 năm để theo đuổi niềm đam mê, cuối cùng người họa sĩ nặng lòng với nghệ thuật hầu đồng cũng đã thực hiện được một triển lãm về tín ngưỡng hầu đồng của riêng mình.
 
Sau hơn 20 năm đam mê và theo đuổi việc vẽ Đạo Mẫu, cuối cùng Trần Tuấn Long cũng có triển lãm của riêng mình
 
Không được thừa nhận sớm như những bộ môn nghệ thuật khác như chèo, quan họ, hát xoan, cải lương…nhưng nghi thức hầu đồng của tín ngường thờ Mẫu Tam Phủđể lại nhiều ấn tượng trong lòng người và chứa đựng nhiều tư liệu quý báu và cổ kính nhất. Ngoài khía cạnh tâm linh, trong hầu đồng còn ẩn chứa nghệ thuật sắp đặt, âm nhạc, phục trang, nghệ thuật diễn xướng…tất cả hòa quyện lại với nhau, để đến khi các thanh đồng lần lượt hóa thân thành các vai khác nhau, người ta lại thấy ở đó sự ảo diệu, lung linh và đầy cuốn hút chỉ có tín ngưỡng dân gian độc đáo này.
 
 
 
Nghệ thuật sắp đặt, màu sắc, phục trang và yếu tố tâm linh được thể hiện rất chân thực trong những bức tranh
 
Khi thanh đồng hóa thân thành các Ông Hoàng, Bà Chúa, cảm nhận những quyền năng vô hình, thể hiện nó qua những điệu múa, qua âm nhạc, sự sặc sỡ hiếm có trong trang phục…những điều đó đều xuất phát từ sự thăng hoa tự nhiên nhất của con người, khi yếu tố tâm linh hòa vào với vẻ đẹp của nghệ thuật.
 
 
Vẻ đẹp của nghệ thuật hào quyện với yếu tố tâm linh tạo nên những tác phẩm chân thực đến ngạc nhiên
 
Là họa sĩ chuyên sáng tác trên những chất liệu cổ truyền, Trần Tuấn Long đã tạo ra 26 tác phẩm sơn mài khổ lớn bằng tất cả niềm đam mê và tình yêu mình dành cho những giá đồng. Mỗi bức tranh lại tái hiện một hoạt động, một phong thái khác nhau của thanh đồng khi nhập giá.
 
Mỗibức tranh lại tiến hiện một phong thái khác nhau của những thanh đồng khi nhập giá
 
Anh Thanh (khán giả) cho biết: “Trước giờ mình vẫn nghĩ những tác phẩm tranh sơn mài thường rất khô cứng, nhưng khi đến đây xem tranh mình đã thực sự bất ngờ. Họa sĩ đã tạo ra những đường nét rất mềm mại và uyển chuyển, từ trang phục cho đến cái hồn cốt của những thanh đồng trong những khoảnh khắc khác nhau”.
 
 
Từ trang phục đến hồn cốt của những thanh đồng đều được họa sĩ Trần Tuấn Long thể hiện bằng những đường nét mềm mại, uyển chuyển
 
Cùng quan điểm, bác Hòa (Tây Hồ) chia sẻ: “Tôi là một người rất yêu thích tín ngưỡng hầu đồng và cũng đã đi theo hầu rất nhiều lần. Khi đến đây xem tranh tôi có thể thấy người họa sĩ đã khắc họa một cách chân thực từng thần thái, sắc diện khuôn mặt, từ đó người xem có thể tưởng tượng ra từng không gian tâm linh, khoảng thời gian và không khí nơi đó”.
 
 
 
Từng sắc diện khuôn mặt, khoang cảnh đều được nắm bắt rất tinh tế và chi tiết để tái hiện lại trong tranh
 
Chất sơn ta khi được xử lý theo kỹ thuật truyền thống sẽ đem đến cho tác phẩm một vẻ đẹp huyền ảo của sơn son thếp vàng. Trong khi đó, cách vẽ nhân vật chính và những họa tiết bổ trợ lại theo hai trường phái khác nhau. Khi các thanh đồng được sáng tạo theo trường phái cực thực, tạo nên những sắc thái, khuôn mặt có thần và sống động như thật thì các họa tiết lại theo đuổi dòng siêu thực với thần, quỷ, tiên đồng, thánh…
 
Thanh đồng được thể hiện theo trường phái cực thực…
 
 
                                         …họa tiết bổ trợ lại theo trường phái siêu thực     
  
Xem hết 26 bức tranh, người xem đều sẽ có chung một cảm nhận, đó là sự hiện diện của ngọn lửa bừng sức nóng. Đó là sự nhiệt huyết, đam mê nhiệt thành với tín ngưỡng và cũng là ngọn lửa truyền cảm hứng, thu hút người xem vào thế giới của những giá đồng đầy huyền bí và đa sắc diện.
 
 
 
Ngọn lửa hiện diện trong tranh là ngọn lửa của niềm đam mê với tín ngưỡng dân gian và là ngọn lửa truyền cảm hứng
 
Triển lãm sẽ được mở cửa từ ngày 8/3 đến ngày 15/3 thu hút cộng đồng những người yêu tranh, đam mê với tín ngưỡng dân gian và nghệ thuật hầu đồng đầy độc đáo. Từ đây mọi người sẽ hiểu thêm về một loại hình tín ngưỡng dân gian lâu đời và được gìn giữ theo cách thật “trong sáng” chứ không nên bị lệch lạc theo suy nghĩ “mê tín dị đoan”.
 

Diệu Hương

Từ Khóa :