Hao cơm với món ngon từ con lươn đồng miền Tây


Hao cơm với món ngon từ con lươn đồng miền Tây

Nhất Huỳnh 6:58 19/6/2017

Con lươn đồng là đặc sản quen thuộc của người miền Tây, là nguyên liệu của những món ăn ngon, hương vị độc đáo không lẫn vào đâu được. Với con lươn đồng, người dân miền sông nước chế biến nhiều món ăn từ giản đơn đến cầu kỳ như lươn xào xả ớt hay lươn um lá cách nước cốt dừa…

Ở xứ miệt vườn sông nước, để bắt lươn đồng bà con miền Tây thường đặt trúm. Lúc trước, trúm được làm bằng các ống tre dài hai đầu có gài nan tre. Nay để thuận tiện, người ta dùng ống nước bằng nhựa để thay thế cho tre cũng rất hiệu quả. Mồi nhử lươn là trùn đất hay ốc bươu vàng băm nhuyễn để dụ lươn háo ăn, đầu ống tre vót nhọn để khi lươn bò vào không ra được.

Đặt trúm bẫy lươn ở miền Tây

Muốn trúm bẫy được nhiều lươn, người có kinh nghiệm thường chọn những nơi có nhiều mương rãnh cây cỏ um tùm hay ruộng đồng xa xôi, hẻo lánh rồi đặt trúm dụ lươn. Thông thường, một đầu trúm sẽ được cắm xuống đất, đầu còn lại nghiêng khoảng 45 độ, khi con lươn ham mồi chui vào miệng trúm không thể chui ra thì vẫn đủ không khí để sống đến khi có người đến thăm trúm.

“Chiến lợi phẩm” là những con lươn vàng ươm

Lươn đồng dính bẫy đem về, người ta sẽ chọn những con nhỏ để làm món lươn xào sả ớt. Để làm sạch nhớt lươn thì dùng tro bếp chuốt lươn hoặc bỏ lươn vào nồi có nước muối và nước giấm rồi đậy kín nắp, lươn sẽ xót và giãy mạnh, lớp nhớt trên mình lươn được loại bỏ. Món lươn kho sả ớt có cách chế biến đơn giản nhất, lươn sau khi rửa sạch thì cắt thành từng khúc nhỏ để ráo nước, ướp gia vị vừa ăn.

Chọn những con lươn nhỏ, làm sạch, cắt khúc làm món lươn xào sả ớt

Ướp gia vị rồi cho lươn vào chảo xào cho thịt săn

Ở vùng thôn quê, sả và ớt có sẵn ngoài vườn, trong lúc “mần” lươn thì sai mấy đứa nhỏ chạy ra cắt vài nhánh sả, hái vài trái ớt đem vào. Tranh thủ thời gian chờ lươn thấm gia vị thì băm riêng sả và ớt cho nhuyễn, cho sả băm nhuyễn vào chảo dầu xào nóng. Khi mùi sả thơm phưng phức thì cho lươn vào xào săn lại rồi thêm nước mắm, bột ngọt.

Cho xả ớt vào chảo dầu xào nóng

Cho lươn vào xào cùng sả ớt

Tiếp tục xào khoảng 10 phút thì cho ớt băm nhuyễn vào, rồi đảo đều tay và tắt bếp. Đĩa lươn xào sả ớt nóng hổi được dọn lên ăn cơm cùng mấy trái dưa leo, ít rau thơm vậy mà ngon đến lạ lùng. Và một đũa cơm trắng thơm ngon, kèm một miếng lươn kho xả ớt, bạn sẽ cảm nhận được một hương vị dân dã mà vô cùng đặc biệt.

Lươn xào sả ớt đã hoàn thành

Ngoài lươn xào sả ớt thì người miền Tây cũng rất chuộng món lươn um lá cách chế biến khá cầu kỳ với nguyên liệu chủ yếu là lá cách, đậu phộng và một vài gia vị khác. Lá cách là một loại lá rất quen thuộc ở vùng sông nước, hầu như lá cách đều có thể kết hợp với rất nhiều món ăn dân dã của miền Tây.

Lá cách – loại lá quen thuộc ở miền Tây

Lá cách có mùi hăng hăng như lá lốt nhưng dễ chịu và thanh hơn, đặc biệt khi nấu cùng những sản vật ruộng đồng như cá, lươn... thì hòa quyện làm “bán” hết mùi tanh lại tăng thêm hương vị đậm đà của món ăn.

Lót lá cách dưới nồi, lươn nằm ở trên (Ảnh: Trí Phạm)

Thêm nước cốt dừa và ít sả xắt khúc vào (Ảnh: Trí Phạm)

Chén nước chấm lươn um lá cách (Ảnh: Trí Phạm)

Lươn để um lá cách phải chọn loại lươn đồng vàng ươm, to cỡ cườm tay người lớn thì mới ngon. Làm sạch nhớt, rửa sạch thì cứ để nguyên con đem ướp gia vị muối, đường, bột ngọt cùng với sả ớt, để khoảng nửa tiếng cho gia vị thẩm thấu vào từng thớ thịt lươn. Công đoạn nấu món lươn đồng um lá cách ngon “đúng điệu” rất quan trọng. Trước khi nấu, các bà nội trợ nhiều kinh nghiệm sẽ lót một lớp lá cách xuống đáy nồi, cho lươn vào thì phủ thêm một lớp lá cách cùng vài cọng sả cắt khúc vào. Cho nước cốt dừa vào nấu với lửa lớn khoảng 10 phút là lươn chín, đổ thêm một ít nước cốt dừa vào rồi nhấc nồi xuống.

Lươn um lá cách sắp hoàn thành (Ảnh: Trí Phạm)

Lươn um lá cách trông hấp dẫn vô cùng (Ảnh: Trí Phạm)

Dùng đũa gắp lá cách trải đều trên dĩa rồi cẩn thận gắp lươn đặt khoanh bên trên, cho nước um lươn vào xâm xấp đĩa rồi rắc đậu phộng rang giã nhuyễn vào. Hương vị nước cốt dừa hòa quyện với mùi lá cách cùng mùi thơm của thịt lươn phảng phất khiến người ta muốn dùng thử ngay lập tức.

Gắp miếng thịt lươn béo ngậy chấm vào nước mắm sả ớt cay cay pha chút nước cốt dừa beo béo từ từ lan tỏa trong khoang miệng để cảm nhận độ đậm đà khó quên của món ăn độc đáo này. Lươn um lá cách mà ăn cùng cơm thì hao phải biết, còn dùng làm mồi “đưa cay” trong những tiệc nhậu của dân miền Tây thì “xỉn” chẳng biết đường về.


Nhất Huỳnh