Hành động nhỏ, góp ích lớn trong bảo vệ môi trường, ngăn biến đổi khí hậu


Hành động nhỏ, góp ích lớn trong bảo vệ môi trường, ngăn biến đổi khí hậu

Thu Thủy 6:5 7/7/2017

Loài người đã và đang phải gánh chịu những hậu quả nghiêm trọng của biến đổi khí hậu. Bộ Khoa học Trái đất Ấn Độ cho biết: Trong 4 năm qua có ít nhất 4.620 người đã thiệt mạng do sóng nhiệt, gây ra bởi biến đổi khí hậu. WHO cảnh báo nhiều dịch bệnh nguy hiểm đang lây lan ở nhiều nơi trên thế giới. Các loại bệnh nhiệt đới đã xuất hiện ở khu vực trước kia có khí hậu lạnh... Con người chỉ còn khoảng 250 tháng nữa để hành động vì qua thời gian này, Trái Đất sẽ bước vào giai đoạn không thể cứu vãn.

Nói “Không” với chai/lọ, đồ nhựa, đặc biệt là nhựa dùng 1 lần

So với đồ thủy tinh, sứ, đồ nhựa được ưa chuộng hơn vì nhẹ, bền, tiện lợi, giá thành rẻ và có nhiều mẫu mã bắt mắt. Đồ nhựa một lần càng thuận tiện hơn, nên được sử dụng trong nhiều dịp: picnic, dã ngoại, liên hoan...

Trong khi đó, ai cũng biết đồ nhựa, nhất là nhựa dùng một lần có hại cho sức khỏe và môi trường. Nhưng vì sự tiện lợi mà nó mang lại, nhiều người vẫn “nhắm mắt làm ngơ”, thoải mái dùng đồ nhựa. Chưa kể đến những đồ nhựa được sử dụng tràn lan như hiện nay (bát, dao, dĩa, hộp, cốc...), mỗi năm con người đã tiêu thụ khoảng 50 tỉ chai nước. Mỗi chai nhựa này cần khoảng 1.000 năm mới có thể phân hủy hoàn toàn.

Ngay cả khi đồ nhựa được tái chế và tái sử dụng, nó cũng ẩn chứa mối họa tiềm tàng với sức khỏe con người. Các chất dẻo phân hủy sẽ giải phóng chất hóa học Bisphenol A (BPA) và thôi nhiễm nó vào đồ ăn. BPA là tác nhân gây ra các vấn đề về hành vi, khả năng sinh sản ở người, làm giảm khả năng miễn dịch khiến các bé gái dậy thì sớm cũng như gây ra nhiều bệnh khác: tiểu đường, béo phì, ung thư vú, ung thư...

Quá trình sản xuất đồ nhựa cũng gây lãng phí các tài nguyên khác của Trái Đất. Lượng nước cần dùng để sản xuất ra chai nhựa gấp 3 lần số dung tích nước mà chai đó có thể chứa. Sau khi chai được sản xuất, nước này không thể sử dụng được cho mục đích khác, gây lãng phí rất lớn.

Ngoài ra cần có 17 triệu thùng dầu để làm nhiên liệu phục vụ quá trình sản xuất chai nhựa đựng nước mỗi năm cộng thêm khoảng 50 triệu thùng dầu được sử dụng để chuyên chở và vận chuyển đến người tiêu dùng. Đó là lượng nhiên liệu đủ lớn cho một triệu chiếc xe vận hành trong năm.

Hiện có rất nhiều nước đã hạn chế và ban hành lệnh cấm sử dụng, sản xuất đồ nhựa dùng một lần như: Pháp, Mỹ, Canada, Đài Loan... Giới chức Đài Loan còn khuyên người dân mang bát đĩa khi đi ăn quán để giảm mức độ sử dụng đồ nhựa. Họ còn ban hành lệnh cấm vứt đồ nhựa sử dụng một lần ra môi trường. Ông Hau Lung-bin - Giám đốc Ủy ban Bảo vệ Môi trường Đài Loan - cho biết: “Chúng ta phải bỏ thói quen vứt đồ dùng sau mỗi lần sử dụng. Có thể bạn sẽ không thoải mái, nhưng điều đó giúp làm sạch môi trường”.

Hạn chế dùng màng bọc thực phẩm

Màng bọc thực phẩm cũng làm từ nhựa, nilon, nhưng nguy hại hơn nhiều. Bởi màng bọc thực phẩm không thể tái chế hay tái sử dụng mà chỉ có thể dùng một lần rồi vứt bỏ, nên sẽ góp phần làm nhiều thêm lượng rác thải độc hại ra môi trường.

Chúng ta có thể thay đổi thói quen dùng màng bọc thực phẩm bằng cách dùng lồng bàn hoặc đựng trong hộp thủy tinh rồi bảo quản trong tủ lạnh.

Không sử dụng túi nilon

Ước tính mỗi năm Trái Đất phải dung nạp thêm 500-1000 tỷ túi nilon do con người vứt bỏ sau khi sử dụng. Quá trình sản xuất túi nilon cần sử dụng nguyên liệu hóa thạch là dầu mỏ và khí đốt cùng các phụ gia khác: chất hóa dẻo, kim loại nặng, phẩm màu... những chất cực nguy hiểm đến môi trường sống và sức khỏe của con người. Túi nilon đã gây hại ngay từ khâu sản xuất vì tạo ra nhiều khí CO2, làm tăng hiệu ứng nhà kính, khí thải nhà kính, thúc đẩy biến đổi khí hậu toàn cầu.

Túi nilon được ví như những cái bẫy tử thần với các sinh vật sống trên trái đất, không chỉ sinh vật biển, động vật trên cạn, cây trồng mà còn với con người. Dù thời gian phân hủy rất lâu, nhưng túi nilon, đồ nhựa cũng không thể phân hủy hoàn toàn. Chúng sẽ trở thanh những mảnh vi nhựa được động vật vô tình tiêu thụ, rồi theo chuỗi thức ăn trở lại cơ thể của con người. Khi đốt cháy, túi nilon cũng thải ra các độc chất tương tự chất độc màu da cam. 

Chúng ta có thể giảm, ngăn chặn những thiệt hại, tác động xấu của túi nilon gây ra bằng cách ngưng sử dụng chúng và thay thế bằng túi vải, túi cói, túi giấy, túi lá hoặc làm bằng những vật liệu sinh học... có thể sử dụng nhiều lần.

Không dùng mỹ phẩm chứa hạt vi nhựa

Hầu hết hạt vi nhựa nhỏ xíu (đường kính dưới 1mm) có trong mỹ phẩm và các sản phẩm vệ sinh cá nhân như: sữa rửa mặt, sữa tắm, sữa tẩy tế bào chết, kem đánh răng... thường được quảng cáo giúp massage da, tẩy tế bào chết và làm sạch mảng bám thực ra là những mảnh cực nhỏ của nhựa.

Những hạt vi nhựa sau khi sử dụng theo các đường ống xả, trôi ra sông, hồ, ao, biển... mà không xử lý được. Thậm chí ở những nước tiên tiến, có hệ thống xử lý nước thải hiện đại cũng bỏ qua những hạt vi nhựa này vì chúng quá nhỏ.

Hạt vi nhựa trôi nổi trên đại dương có thể hấp thụ và tập hợp những chất thải độc hại từ biển, nên được ví như những viên thuốc độc tí hon. Chúng có thể theo chuỗi thức ăn đi vào cơ thể con người, ảnh hưởng đến hệ nội tiết, phổi, hệ miễn dịch, có nguy cơ gây ung thư.

Không thả bóng bay

70% bóng bay khi được thả lên trời sẽ bị rơi hoặc theo các dòng nước đổ ra đại dương. Tại đây, bóng bay sẽ trở thành những cái bẫy nguy hiểm, đe dọa tính mạng các sinh vật biển. Vì thế, thả bóng bay không phải hành động vô hại như nhiều người quan niệm.

Theo thống kê của Hội Nghiên cứu Sinh vật biển bị mắc cạn ở Mỹ (Marine Mammal Stranding Center), mỗi năm có hơn 100.000 sinh vật biển bị chết vì ăn nhầm phải nhựa. Trong đó, khoảng 5.000 sinh vật biển chết do ăn nhầm phải bóng bay. Không những thế, sợi dây buộc bóng cũng là cái “thòng lọng” đối với nhiều loài sinh vật như chim biển, cá, rùa biển.

Sử dụng sản phẩm nguồn gốc thiên nhiên

Các loại hóa chất có trong thuốc tẩy rửa, sữa tắm, đồ vệ sinh cá nhân, thuốc bảo vệ thực vật… là nguyên nhân gia tăng bệnh Parkinson, ung thư và các bệnh liên quan đến não cho con người. Bởi thế, hãy thay thế sữa tắm, xà bông, nước tẩy rửa bằng những đồ dùng tương ứng có nguồn gốc từ thiên nhiên, sử dụng thiên địch để kiểm soát sâu bệnh... sẽ giúp bảo vệ môi trường sống và sức khỏe của con người tốt hơn.

Thêm nữa, các chai lọ đựng sữa tắm, chất tẩy rửa đều được làm bằng nhựa, rất có hại cho môi trường. Giảm thiểu sử dụng những sản phẩm đó, tìm đến những đồ dùng lành tính, chiết xuất từ thiên nhiên là những việc chúng ta có thể làm để góp phần cứu Trái Đất khỏi biến đổi khí hậu.

Rút các phích khỏi ổ cắm điện khi không sử dụng, tiết kiệm điện

Tiết kiệm điện giúp tiết kiệm năng lượng, giảm khí thải nhà kính, bảo vệ môi trường và chống biến đổi khí hậu. Bên cạnh việc tắt các thiết bị điện, chúng ta nên rút các phích cắm khỏi ổ điện khi không sử dụng. Vì khi được cắm vào ổ, các phích cắm vẫn lấy điện từ hệ thống, làm tiêu hao lượng lớn điện năng.


Thu Thủy

Tổng hợp