Hàng loạt dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” với lý do muôn thuở “đói” vốn



Hàng loạt dự án nghìn tỷ “đắp chiếu” với lý do muôn thuở “đói” vốn

PV 7:43 20/9/2017

Đường sắt Cát Linh – Hà Đông “vỡ” kết hoạch chạy thử vào tháng 10/2017 vì thiếu vốn, không thể hoàn thiện các hạng mục cuối cùng. Với tình trạng các công trình nghìn tỷ “đắp chiếu” chờ vốn xảy ra như cơm bữa, tin này không khiến dư luận sửng sốt, ngạc nhiên là bao. Hiện tại còn nhiều dự án dở dang nằm “chờ” vốn, không hẹn ngày tái khởi động và đang xuống cấp cùng mưa nắng.

Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông

Cuối cùng thì đường sắt Cát Linh – Hà Đông vẫn trễ hẹn và không thể thực hiện kế hoạch chạy thử liên động toàn hệ thống vào đầu tháng 10 tới trước khi được đưa vào khai thác thương mại trong quý 2/2018. Nhiều chuyên gia dự đoán khả năng thời gian khai thác thương mại sẽ tiếp tục được dời lại, sau “lịch sử” nhiều lần chậm trễ.

Thời điểm này, mới có 95% giá trị xây lắp công trình đã hoàn thành. Hiện tại vẫn còn nhiều hạng mục đang thi công cầm chừng, ngổn ngang, dang dở như: các tòa nhà điều hành, nhà xưởng đều chưa hoàn thiện, công đoạn lắp đặt cửa, ốp lát đang làm dở...

Trong lần thị sát công trình này gần đây nhất, Thứ trưởng Nguyễn Ngọc Đông cũng yêu cầu Ban Quản lý dự án phải họp, rà soát nhân lực đang tham gia dự án và đề xuất thay thế những trường hợp nhân lực không đáp ứng được. Yêu cầu này cần được thực hiện trong tuần tới.

Trao đổi với báo giới, Thứ tưởng Giao thông Vận tải Nguyễn Ngọc Đông cũng cho biết nhiều hạng mục trong dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông đang làm dở nên khó có thể thực hiện chạy thử theo dự kiến. Phía tổng thầu cho biết nguyên nhân là thiếu vốn.

Hiện tại, dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông đang cần có khoản vay 250,62 triệu USD theo hiệp định bổ sung thêm vốn giữa Việt Nam và đối tác Trung Quốc để hoàn thiện dự án, chủ yếu là kinh phí mua các đoàn tàu. Tuy nhiên, số tiền này bị chậm do các thủ tục pháp lý từ các bộ ngành, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc.

Dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông dài 13km với 12 ga đi trên cao được chính thức khởi công năm 2011 với tổng số vốn đầu tư ban đầu là 552 triệu USD, trong đó vay của Trung Quốc 419 triệu USD, vốn đối ứng của chính phủ Việt Nam là 133 triệu USD. Nhưng từ khi thi công đến nay, dự án thường chậm tiến độ với nhiều nguyên nhân được đưa ra, trong đó có thiếu vốn. Tổng mức đầu tư dự án sau điều chỉnh là hơn 868 triệu USD (khoảng hơn 18.000 tỷ đồng), tăng 250 triệu USD so với ban đầu.

Đường sắt trên cao Nhổn – ga Hà Nội

Đến giữa tháng 3/2017, dự án đường sắt trên cao Nhổn – ga Hà Nội mới đạt khoảng 30% khối lượng thi công công trình. Cùng với dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông, dự án đường sắt đô thị Nhổn – ga Hà Nội dài 12,5km cũng chưa hẹn ngày hoàn thiện. Nhiều người cũng đang đoán già đoán non rằng thời gian khai thác thương mại dự kiến của dự án Nhổn – ga Hà Nội vào cuối năm 2018 cũng sẽ được lùi về một năm khác trong tương lai.

Đi kèm với việc chậm tiến độ là “khả năng” đội vốn khủng của dự án này. Sau điều chỉnh, vốn đầu tư cho dự án đã tăng 50%, từ 783 triệu euro (tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt năm 2009) lên thành 1.176 triệu euro, tương đương 32.919 tỷ dồng.

Báo Người lao động dẫn lời ông Nguyễn Thế Hùng (Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội) cho biết, dự án có thể hoàn thành vào cuối năm 2021, kéo dài thêm ít nhất 36 tháng so với tiến độ điều chỉnh. Tóm lại, nếu mọi chuyện thuận lợi theo ước tính và tuyến đường sắt đô thị này có thể hoàn thiện vào cuối năm 2021 thì dự án cũng sẽ “ngốn” mất 11 năm kể từ ngày được khởi công.

Trao đổi với báo Tuổi trẻ, đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân nhận định, sự biến động trong những dự án lớn có sự tham gia của các nhà tài trợ ODA, nhà thầu quốc tế không chỉ làm thâm hụt ngân sách quốc gia mà còn làm suy giảm niềm tin của nhân dân mà còn khiến uy tín quốc gia tổn hại.

Đại học Hoa Lư (Ninh Bình)

Với tổng nguồn vốn gần 1.400 tỷ đồng, sau 7 năm khởi công, Dự án Đại học Hoa Lư mở rộng của tỉnh Ninh Bình vẫn chưa thể hoàn thiện và hiện đang bỏ hoang. Lý do muôn thuở của những công trình tầm cỡ được đầu tư “khủng” là thiếu vốn, và dự án này cũng vậy.

Dự án trường Đại học Hoa Lư đầu tư từ nguồn ngân sách Trung ương và Chương trình mục tiêu quốc gia, được khởi công từ năm 2011, dự kiến đưa vào sử dụng đầu năm 2016. Nhưng sau 3 năm xây dựng, dự án bỗng chững lại. Những hạng mục đang thi công dang dở, mới xong phần thô như khối nhà cao hơn 10 tầng, khu ký túc xá cũng bị bỏ mặc ngoài mưa nắng, hiện nay đang bị rêu mốc “ăn” dần, cỏ dại bao trùm.

Chậm tiến độ, dự án đội vốn, những công trình dang dở không được bảo vệ... đang xuống cấp trầm trọng gây lãng phí cho ngân sách nhà nước. Hiện tại, dự án không khác nào đã chết vì chẳng được ai ngó ngàng tới, chỉ có trâu, bò hàng ngày vào khuôn viên trường ăn cỏ dại.

Chia sẻ trên báo Đại đoàn kết, một lãnh đạo trường cho biết, dự án chậm tiến độ do thiếu vốn. Mỗi năm, UBND tỉnh Ninh Bình chỉ cấp khoảng 10 tỷ đồng nên khi sử dụng hết số tiền được cấp thì phải tạm dừng chờ kỳ cấp vốn tiếp.

Quảng trường Đinh Tiên Hoàng (Ninh Bình)

Ảnh: VnExpress

Được khởi công từ năm 2009 với số vốn đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng bằng nguồn ngân sách nhà nước và một phần vốn kêu gọi xã hội hóa, quảng trường Đinh Tiên Hoàng nằm ở trung tâm thành phố Ninh Bình đến nay vẫn còn dang dở. Đây là công trình dành để chào mừng Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội.

Cụm công trình gồm quảng trường và tượng đài Đinh Tiên Hoàng Đế được xây dựng trên diện tích 34,23ha, được đánh giá là công trình trọng điểm có ý nghĩa lịch sử, văn hóa của tỉnh Ninh Bình.

Pho tượng Đinh Tiên Hoàng Đế là điểm nhấn của công trình này, được lắp đặt năm 2010 nhưng do đúc không đúng mẫu, gây nhiều tranh cãi nên chưa thể nghiệm thu. Dự kiến cụm công trình sẽ hoàn thành trong năm 2016 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành do “đói” vốn.

Nhiều công trình phụ trở ở quảng trường đang thi công dở phải tạm dừng trong một thời gian dài, dãi dầu mưa nắng và đang dần xuống cấp, rơi vào cảnh hoang phế. Nền đá lát quanh quảng trường bị bong tróc, nhiều viên đã vỡ nát. Có thời điểm quảng trường bị bỏ hoang để cỏ mọc dại, nhiều chỗ trong khuôn viên quảng trường có kim tiêm vứt ngổn ngang, lẫn trong cỏ đất.

Chia sẻ với báo VnExpress, Trưởng ban Quản lý dự án TP Ninh Bình cho biết, từ năm 2009 đến nay mới có khoảng 70% khối lượng công trình được hoàn thành. Trong đó mới chỉ thi công cơ bản một số hạng mục như quảng trường, tượng đài. Hiện tại quá trình thi công đang diễn ra cầm chừng vì còn chưa giải phóng xong mặt bằng, quá trình thi công phải điều chỉnh một số chi tiết so với thiết kế ban đầu, thiếu vốn... Đại diện chủ đầu tư chưa khẳng định thời điểm có thể hoàn thành dự án.

Cho phá sản 2 trong số 12 dự án nghìn tỷ yếu kém

Cách đây 2 tháng, Bộ Công thương đã cho phá sản 2 dự án trong số 12 dự án nghìn tỷ đang chờ được “giải cứu” là Ethanol Phú Thọ và Nhà máy đóng tàu Dung Quất. Hai dự án này thuộc Tập đoàn Dầu khí Quốc gia (PVN) và nằm trong số 5 dự án đang gặp khó khăn để “giải cứu”.

Với 3 dự án còn lại là dự án xăng sinh học Ethanol Dung Quất, dự án nhà máy nhiên liệu sinh học Bình Phước và dự án Xơ sợi Đình Vũ của Công ty Hóa dầu và Xơ sợi Dầu khí (PVTex), Bộ Công Thương cho rằng phải tái khởi động dự án rồi hợp tác với đối tác để thoái vốn, chuyển nhượng vốn.

Cuối tháng 3 vừa qua, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã làm việc với Bộ Công thương và lãnh đạo các tập đoàn về xử lý khắc phục các yếu kém ở 12 dự án. Dự kiến lộ trình xử lý là hết năm nay sẽ trình phương án khắc phục và đến năm 2020 sẽ hoàn thành xử lý xong 12 dự án này.

12 dự án nghìn tỷ kém hiệu quả bao gồm: Nhà máy sản xuất xơ sợi Đình Vũ; Dự án nhà máy bột giấy Phương Nam; Dự án nhà máy gang thép Thái Nguyên giai đoạn 2; Nhà máy nhiên liệu sinh học Bio-Ethanol Dung Quất; Nhà máy đạm Ninh Bình; Dự án đạm Hà Bắc; Dự án đạm DAP Lào Cai; Dự án DAP Hải Phòng; Dự án Ethanol Bình Phước; Dự án Ethanol Phú Thọ; Dự án nhà máy đóng tàu Dung Quất; Dự án liên doanh giữa đối tác mỏ Quý Sa và nhà máy gang thép Lào Cai.

Theo đó, vốn đầu tư ban đầu của 12 dự án trên là 43.673,63 tỷ đồng. Vì các dự án liên tục chậm tiến độ và “đói vốn” nên đã phải điều chỉnh tăng vốn đầu tư 45,65% so với vốn ban đầu, thành 63.610,96 tỷ đồng. Trong đó, vốn vay là chủ yếu (chiếm 74,6%), tương đương 47.451,24 tỷ đồng.

Tổng lỗ lũy kế tính đến cuối năm 2016 của 10 nhà máy lên tới 16.126,02 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả là 55.063,38 tỷ đồng, trong đó nợ phải trả ngân hàng VDB là 10.633,43 tỷ đồng và nợ phải trả nước ngoài có bảo lãnh của Chính phủ là 4.299,83 tỷ đồng.


PV

Tổng hợp