Gọi vốn cộng đồng - Nơi ý tưởng và nguồn vốn gặp nhau


Gọi vốn cộng đồng - Nơi ý tưởng và nguồn vốn gặp nhau

FundStart 19:15 10/1/2015

5,1 tỷ đô la là số tiền gây quỹ từ các trang trực tuyến trên thế giới trong năm 2013 (theo Massolution). Ngành công nghiệp mới mẻ này đã phát triển mau lẹ đặc biệt trong 5 năm qua, tạo nên nguồn quỹ khổng lồ cho mọi hoạt động, từ quyên góp cho các dự án nghệ thuật cá nhân tới tài trợ vốn cho những tay mơ mới bắt đầu sự nghiệp.

Gọi vốn cộng đồng (Crowdfunding) là gì?

Crowdfunding không phải là một khái niệm mới trên thế giới mà nó đã tồn tại từ hơn 10 năm nay. Năm 1997, người hâm mộ của ban nhạc rock Marillon(Mỹ) đã phát động một chiến dịch quyên góp qua internet để tài trợ cho chuyến lưu diễn của thần tượng. Kết quả là 60.000 đô la đã được đóng góp. Sau này, chính ban nhạc đã tiếp tục sử dụng mô hình huy động vốn để đầu tư cho quá trình phát hành các album mới của họ.

Hiểu ngắn gọn, Crowdfunding là hình thức tài trợ cho một dự án hoặc liên doanh bằng cách tăng cường sự đóng góp tiền từ một số lượng lớn người dân, thường thông qua internet. Trong đó, 3 nhân tố tạo nên mô hình này là: người khởi xướng dự án và/hoặc dự án được tài trợ; các cá nhân hoặc nhóm người ủng hộ ý tưởng này và một “môi trường” (platform) mang các bên đến với nhau để khởi động ý tưởng.

Các lĩnh vực có thể gây vốn cộng đồng?

Không chừa một lĩnh vực nào, miễn là dự án có tính khả thi và được cộng đồng đón nhận! Dạo một vòng các trang web hoạt động trong lĩnh vực Crowdfunding trên thế giới như KickStarter, IndieGoGo, GoFundMe, CircleUp,.. ta có thể thấy vô vàn loại hình và lĩnh vực mà các dự án mời gọi gây quỹ: từ phim ảnh, ca kịch, chương trình từ thiện, dự án dân sinh, game đến nghiên cứu khoa học, bất động sản, start-up,… Thậm chí, việc một sinh viên muốn tham gia tình nguyện tại một quốc gia khác nhưng không đủ tiền trả tiền vé máy bay cũng có thể kêu gọi quỹ trên các trang web về crowdfunding.

Những dự án gọi vốn cộng đồng thành công gần đây có thể kể đến như: trong năm 2013, nhà văn Rob Thomas đã gây được 5,7 triệu đô la từ 91.585 người ủng hộ để thực hiện một phiên bản cho bộ phim Veronica Mars vốn đã không còn tồn tại. HayCoolest Cooler – dự án phát triển các tính năng bổ sung cho máy xay sinh tố như loa bluetooth chống thấm nước và đèn LED – đã kêu gọi được nguồn quỹ lên tới hơn 13 triệu đô la từ hơn 62 ngàn người.

Chiếc máy Coolest Cooler

Những loại hình Crowdfunding phổ biến hiện nay

Trong những năm trước, đa số nguồn quỹ cộng đồng được thực hiện như việc đóng góp (tiền ủng hộ) mà sau khi dự án hoàn thành, người đóng góp sẽ nhận được những món quà lưu niệm (thường là sản phẩm thực tế khi nó ra đời) hoặc không nhận gì cả (với những dự án mang mục đích từ thiện chẳng hạn). Tuy nhiên, ngành công nghiệp Crowdfunding gần đây đã được thay đổi luật chơi nhờ tổng thống Obama kí duyệt nghị định JOBSAct – quy định gỡ bỏ rất nhiều cản trở liên quan đến việc cho phép một công ty gây quỹ trong cộng đồng – vào năm 2012. Nhờ vậy, tại Mỹ, việc đầu tư, kêu gọi vốn chủ sở hữu được luật pháp công nhận khi thực hiện thông qua Crowdfunding.

Hiện nay, gây quỹ cộng đồng có thể được chia thành 2 loại hình: Gây quỹ cộng đồng thông thường và Gọi vốn đầu tư cộng đồng. Gây quỹ cộng đồng thông thường là hình thức trong đó cá nhân hoặc một tổ chức “rao bán trước” một sản phẩm hoặc dịch vụ sắp được triển khai mà không phát sinh nợ hoặc hy sinh vốn chủ sở hữu hay cổ phần. Hình thức này được sử dụng rộng rãi từ làm phim, phát triển phần mềm miễn phí, sáng chế, nghiên cứu khoa học hay các dự án cộng đồng – từ thiện. Trong khi đó, gọi vốn đầu tư cộng đồng là hình thức những người ủng hộ nhận cổ phần của một công ty, thường là trong giai đoạn đầu để đổi lấy phần tiền đã cam kết đóng góp. Sự thành công của công ty được xác định bởi tính khả thi của dự án được tới đâu. Và hình thức này thường được các cá nhân khởi nghiệp thực hiện.

Tại Việt Nam, trong năm 2014, Long Thần Tướng dược coi là dự án xuất bản truyện tranh từ nguồn gây quỹ cộng đồng khá thành công.  Đặt mục tiêu 300 triệu đồng trong 2 tháng kêu gọi, trong ngày đầu tiên dự án đã thu về 30 triệu đồng, tức 10% tuy nhiên số tiền ủng hộ ở giai đoạn giữa tụt dần xuống và chỉ đạt được 269 triệu đồng. Rất may sau đó, trước khi hạn kết còn 5 ngày dự án đã bứt phá với 35 triệu đồng để vượt mốc đề ra. Hiện tập 1 Long Thần Tướng đã hoàn thành mà không cần nguồn vốn từ các NXB, công ty sách hay một tổ chức tài trợ
 

FundStart

Từ Khóa :