Gỡ rối cho cha mẹ có con bị người thân lạm dụng tình dục

Gỡ rối cho cha mẹ có con bị người thân lạm dụng tình dục

PV 1 tuần trước

Chắc chắn bậc làm cha mẹ sẽ thấy rất suy sụp, mất mát khi phá hiện hoặc nghi ngờ con mình bị người thân hay người trong chính gia đình xâm hại tình dục. Làm cách nào để cha mẹ có thể kiềm chế cảm xúc và tập trung thiết lập một môi trường an toàn cho con, để con không tự đổ lỗi, sống khép kín và mất niềm tin cuộc sống là điều rất quan trọng với mỗi người cha, người mẹ.

Ngay khi phát hiện ra sự việc hoặc vào giây phút đứa con chịu bộc bạc, thổ lổ, dũng cảm vạch trần sự thật mình bị xâm hại, cha/mẹ phải dùng lời nói và hành động gửi tới con những thông điệp sau:
 
- Cha/mẹ yêu con
- Những gì đã xảy ra không phải lỗi của con
- Cha/mẹ sẽ làm tất cả mọi thứ có thể để bảo vệ con an toàn
 
Cha mẹ cần phản ứng thế nào?
 
 
Trên đời, không có một phản ứng “đúng” hay chuẩn mực để áp dụng cho các bậc làm cha mẹ trong trường hợp biết con mình bị lạm dụng, xâm hại tình dục. Mỗi người đều sẽ có những cảm xúc khác nhau, chúng bùng nổ, đan xen khiến bạn không nghĩ được điều gì khác và sẽ ảnh hưởng lớn tới các khía cạnh trong cuộc sống của bạn. Và dù bạn có cảm thấy thế nào nếu vướng phải hoàn cảnh này, đó cũng là điều dễ hiểu, dễ cảm thông và bình thường vì nhiều người cũng cảm nhận được điều tương tự. Theo Mạng lưới chống cưỡng hiếp, lạm dụng tình dục và loạn luân của Mỹ (RAINN), các bậc phụ huynh khi gặp phải tình huống này thường có các phản ứng sau:
 
Phẫn nộ:
 
Đây là cảm xúc thường thấy của các bậc phụ huynh đối với kẻ đã gây ra tổn thương con mình. Cũng không ít cha mẹ còn nổi giận với con khi con thổ lộ mình bị xâm hại. Cha mẹ cần luôn nhớ rằng, sự việc xảy ra không phải lỗi của con. Trút những cảm xúc tiêu cực lên con lúc này không những càng khiến mọi việc trở nên tồi tệ hơn mà còn chứng tỏ cha mẹ đang cảm thấy bất lực vì không bảo vệ được con mình.
 
Lo lắng:
 
Cha mẹ sẽ lo lắng không biết nên phản ứng, đối xử với con thế nào cho “đúng” khi chuyện đã xảy ra, để không làm con thêm tổn thương, tủi hổ, tự trách và mất niềm tin vào cuộc sống. Đồng thời, mối lo lắng còn đến từ việc không biết tiếp tục các mối quan hệ khác như thế nào, đặc biệt khi thủ phạm xâm hại con là người thân trong gia đình, có quan hệ họ hàng với mình.
 
Sợ hãi:
 
Tùy theo hoàn cảnh gia đình, người làm cha mẹ có thể còn sợ hãi kẻ xâm hại sẽ tiếp tục tìm cách làm hại con mình một lần nữa. Hoặc phụ huynh còn lo sợ không biết chăm sóc gia đình mình thế nào khi kẻ thủ ác lại là người có mối liên hệ rất gần gũi, sống dưới một mái nhà.
 
Buồn rầu:
 
Không ai là không thấy buồn cho con, cho gia đình và cho chính mình khi gặp phải hoàn cảnh tương tự. Và khi con đã vạch trần sự thật bị xâm hại tình dục, thực tế này sẽ dẫn tới những thay đổi lớn trong cuộc sống của bạn.
 
Sốc:
 
Chẳng có ai từng nghĩ một ngày, chuyện đau lòng này sẽ xảy đến với mình, do chính những người thân, ruột thịt gây ra. Bởi thế, sốc có thể là cảm xúc đầu tiên khi chuyện đến tai bạn.
 
Tóm lại, không có một phản ứng “đúng” nào có thể trở thành lời khuyên để các bậc làm cha mẹ áp dụng trong trường hợp này. Tất cả mọi cảm xúc, phản ứng lại đều là điều bình thường. Hành động sáng suốt đầu tiên là cả cha/mẹ và con cần tìm đến một chuyên gia tâm lý giúp lý giải và chuyển hướng những cảm xúc, suy nghĩ tiêu cực từ sớm. Có thể sẽ cần thời gian ngắn, hoặc rất dài để có thể tạo ra những kết quả khả quan cho con và bạn, dù sự hỗ trợ đến từ những người có chuyên môn. Nhưng có một chuyên gia tâm lý bên cạnh để lắng nghe, phân tích và đưa ra những lời khuyên sẽ giúp bạn và gia đình phần nào dễ dàng vượt qua biến cố này hơn.  
 
Kiềm chế cảm xúc thế nào?
 
 
Lúc này, đứa con gặp chuyện không may đang rất cần và tin tưởng vào sự hỗ trợ của cha mẹ. Để làm chỗ dựa cho con, ưu tiên sự an toàn của con, cha mẹ cần phải mạnh mẽ và không được suy sụp. Nếu nhận thấy sự lung lay của cha mẹ, đứa trẻ sẽ cảm thấy đây là việc tồi tệ và nghĩ rằng không ai giúp được chúng. Tìm cách “điều hòa” cảm xúc và phản ứng với việc đứa con bị xâm hại tình dục là điều không dễ nhưng cha mẹ cần thể hiện hành động, lời nói để chuyến tới trẻ thông điệp: Việc này không làm cha mẹ bớt yêu thương con hơn và con vẫn xứng đáng có được hạnh phúc và tình yêu thương của những người vẫn luôn quý mến con.
 
- Đồng thời, bạn cần cân nhắc về việc trao đổi, nói chuyện trực tiếp với luật sư, người cố vấn. Có được sự tư vấn cá nhân, bạn sẽ biết cách tập trung vào mối quan tâm của mình, giúp con vượt qua khủng hoảng, tránh được những lo lắng thừa thãi về việc con bạn sẽ phản ứng thế nào với những suy nghĩ của cha mẹ hoặc nghĩ quá nhiều mà không giải quyết được vấn đề gì.
 
- Tìm kiếm một đội hỗ trợ: Đó có thể là gia đình, những người bạn bè đáng tin cậy hoặc là một đội ngũ hỗ trợ bạn chưa từng có mối liên hệ từ trước nhưng họ có kinh nghiệm và được huấn luyện, có thể giúp đỡ bạn về mặt chuyên môn.
 
- Đặt ra những giới hạn: Có thể phải cần một thời gian rất dài để bạn có thể giải tỏa những cảm xúc không hay trong mình. Nhưng ở giai đoạn đầu, bạn cũng không thể loại bỏ hoàn toàn mà không bị những cảm xúc khó chịu, bực dọc và hỗn độn này quấn lấy. Bạn có thể để những cảm xúc này tồn tại, nhưng hãy kiểm soát thời gian chúng được “làm phiền” mình. Hãy dành một phần thời gian để khiến mình thật bận rộn, không còn tâm trí nghĩ đến những chuyện liên quan đến xâm hại tình dục.
 
- Chăm sóc bản thân nhiều hơn để giữ vững tinh thần và cơ thể khỏe mạnh, tiếp tục chiến đấu giai đoạn biến cố, khó khăn này.
 
Nếu thủ phạm là người trong chính gia đình?
 
 
Ở góc độ người làm cha mẹ, thách thức lớn nhất và không ngờ nhất là phải đối diện với việc con bị tổn thương, xâm hại bởi người bạn biết và tin tưởng. Bạn sẽ trải qua một loại những cảm xúc đặc trưng trong tình huống này mà người khác không thể can thiệp. Không ai có quyền và có thể kiểm soát cảm xúc bạn đang có. Để dành ưu tiên đến sự an toàn của con, chính bạn phải tìm ra cách để kiềm chế những cảm xúc trong mình. Khi con bị người trong gia đình xâm hại, cha mẹ có thể phải chịu đựng hoặc trải qua những điều sau:
 
- Tỏ ra giận dữ với con vì sự đổ vỡ của gia đình, dù thủ phạm không phải con mà là người có quan hệ họ hàng, thậm chí là vợ/chồng của bạn.
-  Trút giận vào kẻ đã làm tổn thương con và phản bội lòng tin của bạn
- Cảm thấy tội lỗi vì đã không biết chuyện xảy ra và ngăn chặn điều đó. Hoặc thấy tội lỗi vì vẫn còn tình cảm với người đã làm tổn thương con.
- Nếu thủ phạm xâm hại con lại là một đứa con khác của bạn, chắc chắn bạn sẽ thấy rất mâu thuẫn trong việc làm thế nào để giúp đứa này trong khi vẫn cố gắng để bảo vệ đứa kia.
- Bạn mất lòng tin vào những quyết định của mình hoặc nghi ngờ, tự trách mình đã không phải ông bố, bà mẹ tốt.
- Mất lòng tin vào quyết định hoặc khả năng làm cha mẹ của mình.
- Gánh nặng tài chính, cuộc sống thường ngày có thể sẽ càng đè lên vai người phụ nữ khi thủ phạm lại là trụ cột gia đình và đã biến mất.
- Cảm giác mất mát, đau lòng và mất phương hướng khi bạn bắt đầu cắt “kết nối” với kẻ đã làm tổn thương con.
 
Cha mẹ có thể trông chờ gì từ con?
 
Tác động, hậu quả của tấn công và lạm dụng tình dục với mỗi người là khác nhau. Quá trình tự làm lành vết thương sau biến cố này có thể mất một thời gian dài. Và trong thời gian đó, trẻ (nạn nhân) thường xuyên cảm thấy thất vọng về cha mẹ vì đã không bảo vệ hoặc gây ra chuyện loạn luân với mình. Một số cách phản ứng của trẻ có thể sẽ khiến cha mẹ bị sốc và bất ngờ như:
 
- Trẻ tỏ ra giận dữ, oán trách vì bạn không bảo vệ được con.
- Lúc nào cũng oán giận vì bạn đã đuổi thủ phạm ra khỏi nhà chứ không phải tống hắn vào tù để lấy lại công bằng cho con
- Mất lòng tin với bạn, tin tưởng ai đó chứ không phải bạn
- Trẻ không nói chuyện, tâm sự gì với bạn; sống khép mình
- Hoặc nói rất nhiều về việc bị xâm hại, lạm dụng
 
Cha mẹ có thể báo cáo vụ việc với ai, tổ chức nào?
 
 
Theo RAINN (mạng lưới quốc gia chống cưỡng hiếp, lạm dụng tình dục và loạn luân của Mỹ), khi có trẻ em nào gặp nguy hiểm, cha mẹ hãy gọi ngay tới số điện thoại khẩn 911 hoặc gọi tới đường dây nóng của tổ chức Chống lạm dụng tình dục quốc gia 800.656.HOPE (4673) để tìm sự giúp đỡ từ những người có chuyên môn.
 
Gọi tới đường dây nóng của tổ chức giúp đỡ trẻ em bị xâm hại quốc gia theo số 800.4.A.CHILD(4454) vào bất kỳ thời điểm nào để được kết nối với những tình nguyện viên được huấn luyện có thể giúp đỡ bạn trong quá trình khai báo tội phạm.
 
Tại Việt Nam, các bậc phụ huynh sẽ gặp nhiều khó khăn hơn vì không biết báo cáo vụ việc và tìm kiếm sự giúp đỡ từ cơ quan nào dù theo thống kê có tới 15 cơ quan bảo vệ trẻ em.
 
Báo Giao thông dẫn lời bà Vân An (giám đốc Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng khoa học về giới, gia đình, phụ nữ và vị thành niên) cho biết: “Một trẻ em Việt Nam hiện có 15 cơ quan, tổ chức có chức năng bảo vệ, nhưng khi một đứa trẻ bị xâm hại chúng ta không biết gọi đến đâu, có kê gọi cũng không ai cứu giúp... Cá nhân tôi thấy điều đó thật mỉa mai, chúng ta cần 1-2 cơ quan thực sự làm. Đừng thờ ơ nhìn đứa trẻ lớn lên trong nỗi đau bị xâm hại”.
 
Theo báo cáo của Tổng cục Cảnh sát – Bộ Công an Việt Nam, mỗi năm có trên 1.000 trẻ em bị xâm hại tình dục, trong đó có gần 60% trẻ ở khoảng 12-15 tuổi, 13% mới chỉ dưới 6 tuổi. Cũng theo thống kê của Hội Bảo vệ quyền trẻ em Việt nam, phần lớn thủ phạm xâm hại tình dục trẻ em chủ yếu là người thân, hàng xóm, thậm chí là người ruột thịt.
 
Trao đổi trên báo Tuổi trẻ, nguyên phó Cục trưởng Cục Bảo vệ và chăm sóc trẻ em, Bộ Lao động và thương binh xã hội, bác sĩ Nguyễn Trọng An cho rằng: Quy định hiện hành đang có khoảng trống và chưa đầy đủ, khiến nhiều hành vi dâm ô trẻ em bị bỏ sót khi tính căn cứ xử lý tội phạm.
Thực ra ấu dâm không phải vấn đề xã hội mới bùng phát trong thời gian gần đây, chẳng qua do nhiều nguyên nhân khách quan mà trước giờ chúng ta biết quá ít về nó: trẻ bị lạm dụng nghĩ đó là chuyện riêng của bản thân, không dám nói cho bố mẹ biết, không nghĩ có người tin mình, thậm chí chưa đủ nhận thức để biết mình là nạn nhân của ấu dâm... Còn gia đình che giấu vì sợ mang tiếng, ảnh hưởng tới tương lai của con. Thêm vào đó, hình thức xử phạt chưa đủ tính răn đe cũng là nguyên nhân khiến những kẻ thực hiện hành vi đồi bại với trẻ em còn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật. 
 

PV

Từ Khóa :