Giật mình khi ngân hàng ăn bẫm



Giật mình khi ngân hàng ăn bẫm

Quang Huy tổng hợp 17:36 4/2/2012

Tiếp theo thông tin về lợi nhuận “khủng” hơn 8.000 tỷ đồng cùng mức thu nhập bình quân 20,27 triệu đồng/tháng của Vietinbank, dư luận xã hội lại xôn xao về mức lợi nhuận gần 6.000 tỷ đồng cùng mức thu nhập bình quân cao ngất ngưởng 22,4 triệu đồng/tháng mà Vietcombank công bố. Phải chăng cảnh báo về lợi nhuận của doanh nghiệp đang chảy vào nhà băng mà nhiều cơ quan thông tấn, báo chí đưa ra vào cuối năm 2011 hoàn toàn có cơ sở.

Nhìn bức tranh kinh tế quốc nội năm 2011 khiến nhiều người không khỏi giật mình khi hầu hết doanh nghiệp đều thua lỗ. Nhưng tại sao nhiều ông lớn trong ngành ngân hàng, nhất là một số ngân hàng thương mại quốc doanh lại lãi lớn đến vậy. Không ít kỷ lục được xác lập như: lãi suất cho vay thuộc top đầu thế giới, tỷ lệ lãi biên “khủng” 5,4% chỉ có duy nhất ở Việt Nam... đóng vai trò như thế nào trong việc tạo ra những con số khủng về lợi nhuận đang gây phản cảm trong dư luận xã hội, nhất là các doanh nghiệp đang lâm vào hoàn cảnh khó khăn, tạo ra sự “khập khiễng” trong chiến lược phát triển toàn diện của Đảng và Nhà nước, nới rộng mức chệnh lệnh về thu nhập giữa các giai tầng xã hội. Và phải chăng xã hội nên “cổ vũ” cho những “thành quả” ra đời từ những chủ trương, chính sách đã ban hành được các ngân hàng “vận dụng khéo léo” trong hoàn cảnh 97-98% nguồn vốn kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam là đi vay mà chủ yếu từ ngân hàng. 
 
Tuy nhiên nhìn vào phản ứng của giới đầu tư trên thị trường chứng khoán thì đó chẳng phải là con số đáng vui mừng. Thoạt trông con số tuyệt đối về lợi nhuận có vẻ rất cao, nhưng khi so sánh với quy mô tài sản (ROA) và vốn tự có (ROE) của ngân hàng thì chưa hẳn quá cao. Thêm nữa, dù có mức lợi nhuận cao, nhưng xem ra các cổ đông ngân hàng và nhà đầu tư vẫn tỏ ra chưa hài lòng. Bằng chứng là giá cổ phiếu của các ngân hàng trên thị trường chứng khoán chưa phải quá hấp dẫn so với cổ phiếu các nhóm ngành khác như vài năm trước. Điều đó chứng tỏ thước đo mà nhà đầu tư đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng không chỉ có lợi nhuận mà còn là rủi ro. Nếu có người tin rằng lợi nhuận của ngân hàng cao bất thường trong điều kiện doanh nghiệp đang khốn đốn, thì họ sẽ bán cổ phiếu doanh nghiệp hoặc/và đem tài sản hiện có để mua cổ phiếu ngân hàng. Nhưng thực tế đã không có làn sóng như vậy khi các ngân hàng công bố báo cáo tài chính. Chắc hẳn các nhà đầu tư đủ tỉnh táo để nhận ra rằng lợi nhuận của ngân hàng không phải “của trời cho” mà phản ánh những rủi ro mà ngân hàng đang phải đối mặt, nhất là rủi ro về chính sách có thể phá vỡ chiến lược và kế hoạch kinh doanh của các ngân hàng bất cứ lúc nào.
 
Trong khi đó, kinh nghiệm từ các nước có nền kinh tế phát triển cũng chỉ ra rằng: Muốn ổn định và phát triển kinh tế theo hướng bền vững phải có thể chế pháp lý phù hợp và nghiêm minh, công khai được triển khai trên tất cả ngành nghề kinh doanh. Tránh sự độc quyền của bất cứ ngành nghề nào, đặc biệt là tài chính ngân hàng. Nếu sự lệnh pha quá lớn giữa lợi nhuận dương của ngân hàng với lợi nhuận âm của doanh nghiệp khiến nhiều doanh nghiệp chết yểu, thì vô hình chung sự "lãi lớn ấy” sẽ gây bất ổn cho nền kinh tế vĩ mô để rồi chính sự lãi thật hay giả ấy cũng sụp đổ trong tương lai.

Quang Huy tổng hợp

Từ Khóa :