Giáo dục nhồi nhét, học sinh sẽ “hóa rồng”?



Giáo dục nhồi nhét, học sinh sẽ “hóa rồng”?

Toàn Phong 17:0 4/4/2013

Kỳ thi tốt nghiệp và thi đại học sắp đến gần. Thầy cô, phụ huynh và nhất là học sinh lại cùng lao vào “chảo lửa” ôn luyện kiến thức điên đảo. Với 7 kỳ thi trong vòng 3, 4 tháng, liệu vượt qua ngần ấy cửa “vũ môn”, với cách học “nhồi nhét”, chạy nước rút như hiện nay, các thí sinh của chúng ta sẽ “hóa rồng” hay “hóa rồ”.

Trước kỳ thi tốt nghiệp, học sinh và giáo viên được một phen “tá hỏa” khi có tin đồn trong 6 môn thi tốt nghiệp thì có 3 môn phụ là thể dục, giáo dục công dân và công nghệ. Sự “sợ hãi” khi nghe tên 3 môn phụ của học sinh được đánh giá là do học lệch. Thế nhưng sâu xa hơn của tin đồn này có lẽ cũng do tâm lý quá mệt mỏi với áp lực của những môn thi, nên nếu có mặt 3 môn phụ này trong kỳ thi tốt nghiệp, có khi lại phần nào giảm bớt sức ép cho thí sinh.
 
Nhưng trong giai đoạn quay cuồng trong guồng xoáy của học và thi, chẳng ai “sáng suốt” nổi để coi đó như một sự giảm tải hữu hiệu cho thí sinh nếu “tin đồn” thành sự thật. Hơn nữa, với những môn phụ trên, học sinh sẽ cân bằng hơn, bởi không chỉ vùi đầu vào học mà còn phải thực hành, tập luyện thể lực (thể dục) và có kiến thức về xã hội (giáo dục công dân), cũng như đã có sẵn định hướng nghề nghiệp trong tương lai (công nghệ) nếu không thi đại học. Cho dù, giáo trình các môn phụ trên chưa được như kỳ vọng với tiêu chí nhưng phần nào cũng giúp các thí sinh không phải “ong thủ” nhồi nhét những địa, lý, sử, sinh, hóa, ngoại ngữ, văn toán, mà chỉ mới nghe đã thấy sự thiên lệch toàn kiến thức… lý thuyết.
 
 
Chưa kể, ngay sau khi công bố các môn thi tốt nghiệp, cả thầy và trò cùng lao vào ôn luyện nước rút để đạt tỷ lệ tốt nghiệp cao và để không phụ lòng bố mẹ khiến học sinh lúc nào cũng căng thẳng. Theo báo Lao động nhận xét: Với những học sinh khá giỏi, việc thi tốt nghiệp là chuyện trong tầm tay. Thế nhưng, các em học sinh này vẫn phải ôn luyện tại trường để “đẹp lòng” thầy cô, còn muốn “cán đích” kỳ thi tuyển sinh ĐH-CĐ, các em lại phải tất tả chạy đến các lò luyện thi để học thêm, ngoài thời gian ôn luyện tại trường, nhất là với những học sinh thi môn năng khiếu. Vì vậy, lịch học của nhiều em trong giai đoạn này kín đặc, một ngày đi học tới 13-14 tiếng, chưa kể thời gian tự ôn thêm tại nhà.
 
Thế nên, vào lúc cao điểm, không ít trường hợp học sinh mắc bệnh trầm cảm nặng do không chịu nổi những sức ép trên. Anh Thu, một học sinh trường Marie Curie, là một trường hợp: cứ vào phòng thi là ngất, bất kể đã được bố mẹ thầy cô giúp đỡ ổn định tinh thần. Áp lực học hành, cộng với kỳ vọng của bố mẹ là phải kiếm được học bổng đi du học Mỹ đã khiến cô bé “sợ học” từ trong tiềm thức. Đến khi gia đình phát hiện ra và đưa vào khám tại viện Bạch Mai thì bác sĩ chuẩn đoán bệnh trầm cảm đã ở giai đoạn nặng.
 
Còn Huy Tuấn, một học sinh sáng giá tại một trường THPT danh tiếng tại Hà Nội, đã nắm chắc suất học bổng đi du học nước ngoài, giờ chỉ còn ôn luyện cho qua kỳ thi tốt nghiệp. Vậy mà, một buổi sáng, khi mẹ vào phòng gọi, vì ngạc nhiên không hiểu sao hôm nay em lại dậy muộn thì…Tuấn đã “ra đi mãi mãi”. Nguyên nhân được chẩn đoán là do em bị mắc bệnh tim, nhưng mọi biểu hiện đều bị gia đình bỏ qua với những kỳ vọng quá lớn.
 
 
Nhà vật lý thiên tài Albert Einstein đã từng cho rằng: “Giáo dục nhồi nhét tất yếu dẫn tới sự nông cạn và vô văn hoá”. Bởi sự nhồi nhét, mà nhất là nhồi nhét kiến thức, cũng giống như dòng nước chảy quá mạnh, cuốn phăng mọi thứ trên đường đi và khó đọng lại được điều gì. Lâu dần, sẽ tạo ra tâm lý “ăn xổi, ở thì” và giết chết dần những sáng tạo, đồng thời phá vỡ quá trình hình thành căn bản về tư duy, suy nghĩ cũng như nhân cách của thế hệ trẻ.

Đừng để hệ lụy tất yếu của giáo dục Việt trong suốt mấy chục năm qua lại tiếp tục “làm khổ” các em học sinh thời nay. Các thầy cô và các bậc phụ huynh dù có kỳ vọng nhiều đến đâu chăng nữa, cũng nên đặt mình vào vị trí học sinh và con cái mình. Bởi trong cuộc sống nếu được giáo dục có gốc căn bản, có lý thuyết, có thực hành, có tư duy thì cánh cửa đại học không phải là lối thoát duy nhất cho tương lai của các em.
 
Cuộc thi nào cũng phải có người đỗ, người trượt mới phản ánh đúng thực tế và quy luật tự nhiên, khi cứ cố chạy theo thành tích, nhồi nhét kiến thức quá sức với mọi đối tượng, liệu các em qua được những cuộc vượt “vũ môn” này xong có “hóa rồng”. Hình như thực tế ít khi như vậy.
Theo TS. tâm lý Đinh Phương Duy nhận định: “Cha mẹ và thầy cô nhiều khi vẫn quen với lối giáo dục áp đặt mà họ đã được thụ hưởng để rồi rập khuôn những điều đó lên các em. Ở trường thầy cô phạt, về nhà bố mẹ mắng, áp lực và sự bức bối, cộng thêm nỗi sợ hãi sẽ khiến các em khó vững vàng, dễ rơi vào tình cảnh không lối thoát, không tìm được ai hiểu, thông cảm và chia sẻ với mình, từ đó dẫn đến những ý nghĩ tiêu cực, làm cho các em bị tổn thương và mất niềm tin.
 
Thực trạng giáo dục này còn được các Táo báo cáo lên Thiên Đình vào dịp cuối năm ngoái, không hiểu đến hết năm Quý Tị này giáo dục nhồi nhét có còn khiến học sinh "trong lớp ngồi đánh răng" hay không?

Toàn Phong

Từ Khóa :