Giảm lãi suất cho vay: Càng chậm càng nguy kịch



Giảm lãi suất cho vay: Càng chậm càng nguy kịch

Việt Thắng 22:30 30/3/2013

Lãi suất cho vay chỉ có thể được tự động kéo giảm một khi các ngân hàng thương mại cảm nhận về mối nguy hiểm sống còn đang cận kề.

Bao giờ lãi suất cho vay sẽ hạ như mong muốn?
 
Sau đợt giảm trần lãi suất huy động 0,5% của Ngân hàng nhà nước - một sự kiện không có gì bất ngờ và có thể còn làm cho khối doanh nghiệp khát vốn hơi thất vọng, bầu không khí tín dụng lại trở về phong thái ung dung cùng trì đọng vốn có của nó.
 
Tất cả vẫn chìm trong chờ đợi. Nhưng chờ đợi cái gì và đến khi nào?
 
Những ẩn số cuối cùng của bài toán chỉ còn là lãi suất cho vay và cơ chế bơm tiền.
 
Những cuộc họp của lãnh đạo Ngân hàng nhà nước ở Đồng Nai và Hà Nội vào cuối tháng 3/2013 cũng chưa phát đi một tín hiệu nào có tính cam kết, dù vào năm ngoái tín hiệu này có vẻ được khẳng định hơn nhiều.
 
Vào lần này, thống đốc Nguyễn Văn Bình chỉ nói ngắn gọn: sẽ cố gắng kéo lãi suất cho vay về 10%.
 
Thiếu tự tin
 
Khác nhiều với năm 2012 và khác hẳn với năm 2011, 
Một khi đã không xử lý nghiêm được chuyện vượt trần lãi suất huy động, làm sao có thể chỉ đạo được các ngân hàng giảm lãi suất cho vay?
khẩu khí của ông Nguyễn Văn Bình không còn thật tự tin khi đề cập đến “quyết tâm” giảm lãi suất. Rõ ràng, đã có một sự thay đổi đáng kể nào đó mà khiến cho tương quan giữa Ngân hàng nhà nước với các ngân hàng thương mại trở nên khập khiễng hơn.
 
Lần đầu tiên công khai chỉ đạo hoạt động của giới ngân hàng vào tháng 9/2011, tân Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã trở thành một dấu ấn trong con mắt báo chí. Nhóm ngân hàng G12 - được xem như hạt nhân vào thời điểm đó - đã giữ thái độ phục tùng cơ quan cấp trên hơn là thói quen chểnh mảng như hiện thời.
 
Cũng vào năm 2011, Ngân hàng nhà nước còn “dám” ra chỉ thị về việc sẽ xử lý kỷ luật những ngân hàng thương mại nào dám huy động vượt trần lãi suất 14%. Trong thực tế, đã có vài trường hợp như HDBank bị xử lý, thậm chí còn bị dọa sẽ ghép vào hành vi có yếu tố hình sự.
 
Tuy nhiên chưa hết năm 2011, tình thế bắt đầu khác nhiều. Cuộc đua lãi suất huy động của hầu hết các ngân hàng thương mại đã đẩy cao làn sóng khát vốn và cũng làm cho lãi suất liên ngân hàng có thời điểm vọt đến gần 30%. Tương tự, lãi suất huy động cũng không dưới 20%. Tuy nhiên, tất cả hoạt động đó diễn ra một cách gần như “minh bạch” mà chẳng phải chịu một quyết định xử lý nào từ phía Ngân hàng nhà nước.
 
Một khi đã không xử lý nghiêm được chuyện vượt trần lãi suất huy động, làm sao có thể chỉ đạo được các ngân hàng giảm lãi suất cho vay?
 
Cứ như thế, trong suốt năm 2012, trong khi Ngân hàng nhà nước giữ thái độ im lặng từ tốn với vài ba lời hứa hẹn bâng quơ về giảm lãi suất, các ngân hàng thương mại lại tiếp tục giằng co trong não trạng ngổn ngang, giữa một đầu cân phải tiếp tục huy động vốn tiền gửi với lãi suất không cao không thấp, còn đầu kia vẫn phải cố duy trì mặt bằng lãi suất cho vay không thấp mà chỉ cao.
 
Càng chậm càng nguy kịch
 
Những vấn đề đang tồn tại hiện nay cũng không nằm ngoài lối mòn được khởi động từ năm trước. Cho dù cho tới nay mặt bằng lãi suất huy động đã được kéo giảm đến 6,5% so với đỉnh của nó là 14% vào năm 2011, nhưng thực tế mặt bằng lãi suất cho vay chỉ được kéo hạ vài ba phần trăm.
 
Bất động sản cũng được các ngân hàng chú ý bởi chính khối này đang phải ôm lượng tồn khó căn hộ quá lớn.
 
 
Cũng trong thực tế, lãi suất cho vay chỉ giảm đối với những ngành được ưu đãi đặc biệt như nông nghiệp, xuất khẩu, cơ khí. Ở một trường hợp khác, nhiều ngân hàng khá chăm bẵm vào chuyện khuyến dụ người tiêu dùng bằng cách giảm lãi suất cho vay đối với lĩnh vực này. Ngoài ra, bất động sản cũng được chú tâm đặc biệt, với sự diễn giải thuộc về các ngân hàng khi chính khối này đang phải ôm lượng tồn khó căn hộ quá lớn.
 
Gần như trái ngược, không thiếu minh họa về hiện 
Mặc dù có số thống kê cho biết 83% nợ vay cũ đã được đưa về mức lãi suất 13%, nhưng cho tới nay vẫn chẳng có manh mối nào về chuyện các ngân hàng thương mại đã xử lý đến đâu số nợ vay cũ để có thể chuyển sang cơ chế cho vay mới với lãi suất thấp hơn hẳn.
tượng nhiều ngành nghề khác do chậm thu hồi vốn nên không nhận được ưu ái nào từ ngân hàng.
 
Cũng vì thế, thái độ của Thống đốc Ngân hàng nhà nước gần đây chỉ mang tính “thuyết phục”, thay vì chỉ đạo cho các ngân hàng thương mại “phải giảm bằng được lãi suất cho vay”.
 
Hiển nhiên, người ta có thể hiểu quyền tự quyết đang nằm trong tay khối ngân hàng thương mại như BIDV, Viecombank, Agribank, Vietinbank, Eximbank…, chứ không phải thuộc về Ngân hàng nhà nước.
 
Sự lúng túng và có vẻ bất nhất của cơ quan Ngân hàng nhà nước càng lộ ra khi quan điểm của cơ quan này đối với việc bình ổn thị trường vàng đã ngày càng gây ra nhiều phản ứng từ dư luận và công luận.
 
Cho dù đã thêm một lần nữa giảm lãi suất tái cấp vốn cho ngân hàng thương mại, nhưng không vì thế mà Ngân hàng nhà nước dễ làm cho những người chịu ơn mình nhanh chóng giảm lãi suất cho vay về 10%.
 
Mặc dù có số thống kê cho biết 83% nợ vay cũ đã được đưa về mức lãi suất 13%, nhưng cho tới nay vẫn chẳng có manh mối nào về chuyện các ngân hàng thương mại đã xử lý đến đâu số nợ vay cũ để có thể chuyển sang cơ chế cho vay mới với lãi suất thấp hơn hẳn.
 
Nợ vay cũ lại chủ yếu thuộc về các doanh nghiệp bất động sản. Mà tình hình thị trường này từ mấy năm nay ra sao, bàn dân thiên hạ đều đã quá rành rẽ. Không những không thu được nợ vốn, ngân hàng cũng khó thu được lãi định kỳ, trong khi gần như toàn bộ các dự án nhà đất vẫn đang bất động.
 
Cũng bởi thế, bất chấp lời khuyến nghị cùng thái độ “năn nỉ” của người đứng đầu Ngân hàng nhà nước, có vẻ như lãi suất cho vay sẽ còn treo khá cao trong một thời gian nữa.
 
Gần đây, sau quyết định giảm 0,5% lãi suất huy động của Ngân hàng nhà nước, trên website của cơ quan này cũng xuất hiện một bài viết với nhận định “giảm lãi suất cho vay cần có độ trễ”.
 
Thực ra, nền kinh tế Việt Nam đã mòn mỏi chờ đợi cái được coi là “độ trễ” ấy đến gần ba năm qua.
 
Về thực chất, người ta rất khó có thể hy vọng lãi suất cho vay thực giảm, nếu ngân hàng với bản tính ích kỷ cố hữu của mình không muốn như thế.
 
Lãi suất cho vay chỉ có thể được tự động kéo giảm một khi các ngân hàng thương mại cảm nhận về mối nguy hiểm sống còn đang cận kề.
 
Nhưng hy vọng vẫn luôn là hy vọng. Thời gian đã trở nên quá gấp rút, và rất có thể cảm nhận về kết cục nguy kịch như thế sẽ xảy đến chỉ nội trong năm nay.
 

Việt Thắng

Từ Khóa :