Dứt bỏ nỗi đau, nữ bác sĩ thiết kế vali điện cứu bà mẹ và trẻ em



Dứt bỏ nỗi đau, nữ bác sĩ thiết kế vali điện cứu bà mẹ và trẻ em

Lục Kiếm 0:5 9/4/2019

Laura Stachel là đồng sáng lập We Care Solar, chuyên sản xuất vali năng lượng mặt trời cung cấp ánh sáng cho các trung tâm y tế thường xuyên thiếu điện.

Laura Stachel - đồng sáng lập We Care Solar
 
Laura Stachel đã trải qua giai đoạn tồi tệ. Bà nằm trên đi-văng, đau đớn đến mức không thể ngồi ăn uống bình thường, chứ đừng nói đến việc tiếp tục làm bác sĩ sản khoa. “Tôi có cuộc sống vô cùng bận rộn, hàng dài bệnh nhân chờ đợi và thực hiện các ca sinh nở xuyên đêm”, Stachel, bị chẩn đoán mắc bệnh thoái hóa cột sống, cho hay. “Tôi từng rất năng nổ. Bỗng mọi thứ đột ngột dừng lại”. Đó là vào năm 2002.
 
Hiện nay, Stachel là đồng sáng lập We Care Solar, doanh nghiệp xã hội chuyên sản xuất vali chạy bằng năng lượng mặt trời cung cấp năng lượng cho các cơ sở y tế cho các bà mẹ ở châu Phi, châu Á và các khu vực khác trên thế giới thường xuyên rơi vào cảnh mất điện.
 
Tổ chức phi lợi nhuận của bà ra đời nhằm ngăn chặn sự mất mát của các bà mẹ - cũng như em bé - phải sinh nở trong điều kiện “không thể tưởng tượng nổi”. Đến nay, We Care Solar đã giúp thực hiện hàng triệu ca sinh nở, cứu sống vô số người và giành được nhiều giải thưởng cho sứ mệnh nhân đạo.
 
Thay đổi nghề nghiệp
Tất cả điều này có thể đã không xảy ra nếu Stachel tiếp tục làm bác sĩ khoa sản. Sau khi trải qua “cơn đau nhức dữ dội” khi thực hiện một ca sinh mổ, các bác sĩ nói với bà, khi đó ở tuổi 40, rằng cột sống của bà đã như của phụ nữ 70. Nó chèn ép dây thần kinh cánh tay. Bà phải thôi việc và bắt đầu thử vật lý trị liệu, châm cứu, xoa bóp, tất cả những gì có thể để phục hồi chức năng.
 
 
Sau khoảng một năm, Stachel đã có thể ngồi dậy, song trở lại với công việc cũ là điều không thể, khi cánh tay bà không còn linh hoạt như xưa. Thay vào đó, bà quyết định rẽ hướng khi đăng ký vào khoa Y tế công cộng trường California-Berkeley chuyên về chăm sóc sức khỏe bà mẹ. “Tôi không biết rằng vào thời điểm đó, 500 nghìn phụ nữ bị chết mỗi năm do các biến chứng của việc mang thai và sinh nở”, bà nói.
 
Khi theo học ở Berkeley năm 2008, bà được một nhà nhân chủng học mời tham gia dự án nghiên cứu các bệnh viện ở miền Bắc Nigeria để tìm hiểu lý do tại sao đất nước này có tỷ lệ tử vong thai phụ cao nhất thế giới. Nhìn chung, phụ nữ ở các quốc gia đang phát triển phải đối mặt với tỷ lệ tử vong cao hơn vì họ thường sinh con tại nhà. Khi các biến chứng phát sinh, họ có thể không nhận ra sớm vấn đề. Thậ chí, ngay cả khi nhận ra, họ có thể ở quá xa nơi có thể giúp đỡ. Quyết định tìm kiếm sự giúp đỡ y tế sớm là quan trọng. Nhưng ở Nigieria, phụ nữ thường không có quyền quyết định trong chuyện đó, mà là người chồng.
 
Ảnh: The Conversation
 
Dự án Berkeley ở Nigeria đã tiếp tục điều tra lý do tại sao rất nhiều phụ nữ mang thai ngay cả khi đến bệnh viện vẫn tử vong, với tỷ lệ lên đến 8/150 ca mỗi tháng.
 
Khi được chứng kiến điều kiện sinh nở ở đó, bà đã bị sốc. “Tôi không thể ngờ rằng một bệnh viện phục vụ cho cả thành phố 1,5 triệu dân lại không được cung cấp điện quá 12 giờ/ngày. Các nữ hộ sinh chỉ có thể cố gắng cứu mạng cho bệnh nhân bằng nến hoặc đèn dầu”. Thậm chí, bà còn chứng kiến nhiều trường hợp nhân viên y tế vừa đỡ đẻ, vừa ngậm điện thoại trong miệng để có nguồn sáng.
 
Một đêm đặc biệt đến giờ vẫn còn trong ký ức của Stachel. Đó là khi các nữ hộ sinh cố gắng cứu một phụ nữ mang thai bị chứng sản giật - tình trạng huyết áp cao gây ra co giật. Phổi thai phụ giật theo từng nhịp thở, trong khi thận ngừng hoạt động. “Sau đó, căn phòng tối thui”, Stachel thì thào nói. “Tôi nhận ra rằng nhiều phụ nữ chết trong im lặng, không ai kể lại câu chuyện của họ”.
 
Thiết kế giải pháp
Stachel đã tham khảo ý kiến ​​của chồng, Hal Aronson, nhà xã hội học môi trường, người có hứng thú với năng lượng tái tạo. Ông Hal Aronson đề nghị thiết kế hệ thống điện năng lượng mặt trời lớn để giúp đỡ các nhân viên bệnh viện. Chưa đầy 2 tuần sau khi trở về nhà từ Nigeria, Stachel tham gia cuộc thi tại Berkeley với giải thưởng lớn trị giá 12.500 USD để giải quyết vấn đề xã hội. “Chúng tôi cần tiền”, bà nói.
 
 
Họ không giành chiến thắng, nhưng một giám khảo cuộc thi đã ấn tượng giải pháp mà Stachel đưa ra. Ông gọi cho Stachel và hỏi bà cần bao nhiêu để thiết kế điện mặt trời cho bệnh viện. “Tôi lập tức nhân đôi số tiền thưởng cuộc thi vì tôi biết chừng đó là chưa đủ cho cả dự án.” Trong vòng 3 tuần, vị giám khảo ấy thu hút được 25.000 USD. “Rồi mọi thứ bắt đầu vào guồng”.
 
Hai vợ chồng đã thiết kế bộ trình diễn nhỏ nhét vừa vali để mang đến cho nhân viên bệnh viện ở Nigieria xem cách thức hệ thống lớn hoạt động như thế nào. Thật ngạc nhiên, các bác sĩ yêu cầu bộ dụng cụ nhỏ, chứ không phải là lớn. “Họ nói, ‘anh chị không hiểu, thứ này sẽ giúp chúng tôi cứu những mạng sống ngay lúc này’.” Vậy là, hai vợ chồng đã để lại bộ dụng cụ cho họ.
 
Gần một thập kỷ sau, bộ dụng cụ trình diễn mẫu ấy đã trở thành Solar Suitcase, thiết bị cầm tay được sử dụng để cung cấp ánh sáng, đã được giao đến hơn 3.500 trung tâm y tế trên toàn thế giới. Mỗi chiếc vali màu vàng sáng đi kèm với các tấm pin mặt trời, pin lithium, đèn LED, bộ sạc điện thoại và siêu âm Doppler. We Care Solar hợp tác với các đối tác để cài đặt hệ thống và đào tạo nhân viên chăm sóc sức khỏe về cách sử dụng và sửa chữa nó.
 
Quản lý sức khỏe
Dù có vấn đề về sức khỏe, nhưng Stachel vẫn nỗ lực mở rộng quy mô We Care Solar. Hiện tại, We Care Solar có đội ngũ nhân viên 12 người và ngân sách hàng năm 5 triệu USD. Ban đầu, bà nhờ bạn bè lắp ráp vali ở sân sau nhà. Là một bác sĩ, bà có ít kinh nghiệm trong việc quản lý doanh nghiệp, chứ đừng nói đến việc xây dựng tổ chức phi lợi nhuận nhằm cải thiện cơ sở vật chất cho các trung tâm y tế tại hơn 30 quốc gia trên thế giới.
 
Ảnh: BBC
 
Giống như nhiều doanh nhân, bà cũng học cách kiếm tiền và cũng trải nghiệm những lần thất bại. Năm 2010, sau bảy lần bị từ chối, bà mới có được khoản tài trợ 725 nghìn USD từ Quỹ MacArthur để phát triển Solar Suitcase ở dạng lớn hơn. Bà đã sử dụng tiền tài trợ để thuê kỹ sư và hợp tác với nhà máy để sản xuất vali. Tài trợ đến từ sự đóng góp cá nhân, các tổ chức từ thiện và các doanh nghiệp.
 
Trong khi đó, bà vẫn phải chiến đấu với căn bệnh thoái hóa cột sống. “Tôi có cách ngồi rất kỳ lạ trên máy bay” - bà hay ngồi cuộn tròn như thai nhi trong bụng mẹ. Nhưng công việc giúp bà chiến đấu với căn bệnh. We Care Solar được vinh danh trên tờ New York Times. Stachel được đưa vào danh sách Hero 2013 của CNN và xuất hiện trên nhiều tạp chí, đài truyền hình.
 
“Tôi cảm thấy mình là người may mắn nhất thế giới”, bà nói. “Phụ nữ không nên chết khi đang tạo ra cuộc sống mới. We Care Solar đang thay đổi điều đó.”

Lục Kiếm