Dự án “tô màu” từ Nam ra Bắc bằng tranh bích họa bừng sáng khu tập thể cũ



Dự án “tô màu” từ Nam ra Bắc bằng tranh bích họa bừng sáng khu tập thể cũ

Hoàng Hương 8:0 21/1/2018

Dự án Art Build Communities (ABC Project) vừa mang tới cho khu tập thể Học viện Phụ nữ Trung Ương (39 Pháo Đài Láng, Hà Nội) một làn gió mới. Những bức tường cũ kĩ, ẩm mốc có đến 30, 40 năm tuổi nay được khoác lên mình những bức tranh tươi sáng, đầy sức sống, mang hơi thở thiên nhiên… Đó chính là mục tiêu “tô màu” từ Nam ra Bắc của những họa sĩ trẻ người Sài Gòn.

Hình ảnh tàu điện đậm nét Hà Nội của những hoạ sĩ miền Nam

Điểm đặc biệt những bức tranh rất Hà Nội ấy lại được vẽ bởi từ bàn tay tài hoa của những hoạ sĩ trẻ từ Sài Gòn – những con người mà trước đây chưa một lần được tiếp xúc với văn hoá miền Bắc. Bởi vậy, với những chàng trai, cô gái trẻ ấy, lần vẽ tranh này không chỉ đánh dấu cột mốc đầu tiên của dự án tại Hà Nội, mà còn để lại trong họ rất nhiều ấn tượng.

Chủ nhiệm ABC Project – Nguyễn Thanh Tuyên đã rất nhiệt tình chia sẻ về quá trình lần đầu thực hiện dự án tại Hà Nội của nhóm hoạ sĩ miền Nam.

Bạn có thể chia sẻ đôi chút về ý tưởng của mình khi nung nấu, chuẩn bị cho lần đầu tiên thực hiện vẽ tranh khu tập thể tại Hà Nội?

Khi ra đến Hà Nội, những concept ý tưởng mà tôi và anh em trong nhóm vẽ ra lúc còn ở Sài Gòn bị loại bỏ hoàn toàn vì không phù hợp với không gian văn hoá ở đây. Do đó, chúng tôi phải lên ý tưởng lại từ đầu, phải tìm hiểu, hỏi han mọi người về văn hoá, thói quen, tập tục của miền Bắc và đặc biệt là của khu vực Láng. Lần đầu Bắc tiến, tôi có biết tàu điện, rau húng… là thế nào đâu. Bởi vậy khi thực hiện dự án, ý tưởng ban đầu so với hiện nay là khác nhau “một trời một vực”.

Về cơ bản, hiện nay khung concept chúng tôi thực hiện gồm 2 mảng chính.

Thứ nhất là về nữ quyền. Vì đây là khu tập thể của Học viện Phụ nữ Trung Ương nên tôi muốn nói nhiều về người phụ nữ, đó có thể là người phụ nữ trong tà áo dài, hay những chị, những mẹ bên luống rau húng Láng. Cổ tích hơn thì có bức vẽ về nàng tiên cá, hay công chúa tóc vàng khi mới tiếp xúc với thế giới bên ngoài…

Hình ảnh người phụ nữ Hà Nội là một trong hai concept chính của dự án lần này

Thứ hai là về bộ tứ linh: Long, Lân, Quy, Phượng. Tuy nhiên,nhóm chúng tôi cũng nhất trí là cần cụ thể và gần gũi hoá những hình ảnh đó, nên các nét vẽ luôn được tiết chế cẩn thận. Ví như Quy, chúng tôi không lấy nguyên bản mà biến tấu trở thành chú rùa biển ngộ nghĩnh, Phượng thì gần gũi hoá thành chim công, lân thì hoá hổ… để những bức vẽ trở nên hiền hậu, hài hoà và phù hợp với không gian thiên nhiên xanh mà cũng rất cổ tích.

 Nguyễn Thanh Tuyên – chủ nhiệm dự án ABC chia sẻ về lần đầu “Bắc tiến”

Có lý do đặc biệt gì khiến Tuyên lựa chọn khu tập thể Học viện Phụ nữ Trung Ương tại Pháo Đài Láng là điểm mốc đầu tiên của dự án tại Hà Nội?

Thực sự ban đầu cái tên mà tôi nghĩ đến không phải là Pháo Đài Láng. Nhưng trong quá trình khảo sát thực tế tại đây, tôi cảm nhận được sự mến khách, tình gắn kết xóm giềng và cái cốt cách đậm chất Hà Nội của người dân nơi đây. Bên cạnh đó, khu tập thể này cũng “đạt” được tiêu chí ưu tiên của dự án là “cũ, cổ” với những bức tường rêu ẩm mốc được xây dựng cách đây 30, 40 năm.

Lần đầu thực hiện dự án tại Hà Nội, nhóm có gặp phải những khó khăn gì không?

Khó khăn đáng nhớ nhất phải kể đến vấn đề thời tiết. Hầu như nhóm thực hiện dự án đều là người miền trong, chưa một lần được ra Hà Nội nên chúng tôi không tính trước được thời tiết ngoài này. Không giống như trong Nam, thời gian này ở Hà Nội mưa mau, mưa phùn liên tục và độ ẩm cũng rất cao nên màu vẽ khi lên tường cũng rất lâu khô. Có những hôm đang vẽ trời lại chuyển gió và mưa cái “ùm”, đành phải bỏ dở để chạy mưa. Lại như mấy hôm vừa rồi, trời vừa mưa vừa rét, anh em hoạ sĩ cóng tay chịu không nổi nên cũng đành nghỉ cả ngày, chỉ biết bảo nhau lên phòng đóng kín cửa cho ấm.

Thời tiết mưa ẩm đặc trưng của mùa Đông- Xuân Hà Nội là điều ấn tượng nhất với các hoạ sĩ trẻ

Thứ hai nữa là chúng tôi không hiểu nhiều về phong tục tập quán miền Bắc, đặc biệt là về Hà Nội, trong khi văn hoá ngoài này rất phong phú đa dạng. Vì vậy khâu lên tìm hiểu, lên ý tưởng, thiết kế bức hoạ tốn rất nhiều thời gian để đưa ra mẫu thiết kế cho đúng. Mới đầu khi thiết kế “Thuỷ cung”, cùng là vẽ chiếc thuyền, nhưng tôi lại đưa hình ảnh thuyền miền Nam vào. Đến khi thử nghiệm, dựng hình thì lại nhận được góp ý từ mọi người là khác hoàn toàn với thuyền miền Bắc. Khi đó mới ngộ ra được và phải tiếp tục sửa, dựng lại.

Thêm nữa là khi thực hiện dự án ngoài này, chúng tôi đều dính bệnh “mù đường”. Hồi mới đầu giai đoạn 1, nhiều anh em hoạ sĩ trong nhóm mất khá nhiều thời gian để tìm đường tìm ngõ vào khu tập thể. Mà buồn cười là toàn anh em “mù đường” nhưng vẫn cứ hỏi rồi chỉ đường loạn xạ cho nhau. Nên giai đoạn đầu cảm thấy mọi việc khác lộn xộn, chưa vào nề vào nếp.

Khi mới tiến hành dự án tại tập thể này, Tuyên và nhóm hoạ sĩ của mình gặp được những phản ứng như thế nào từ người dân trong khu?

Mới ban đầu, mọi người chưa hình dung và hiểu rõ đến dự án ABC cũng như là mục đích của nhóm, nhưng cũng rất tích cực thoải mái đóng góp ý kiến giúp nhóm thực hiện tốt hơn. Nhất là các bác trong khu thường xuyên quan tâm và hay chỉ ra những điểm nhóm chúng tôi thực hiện chưa phù hợp, như là: “Hình dáng thuyền này khác thế?, “Rau húng không trồng thế kia”…

Hình ảnh rau húng Láng qua ý tưởng, bàn tay của nhóm và sự góp ý của người dân trong khu tập thể

Tất nhiên cũng có những người chưa thực sự hiểu và “thông qua” dự án của chúng tôi, nhưng khi nhóm bắt tay vào thực hiện thì mọi người cũng rất thích và luôn khen đẹp. Đó là chưa kể các cô chú trong khu luôn thân thiện chào đón nhóm, cứ khi nào các hoạ sĩ nghỉ tay là lại được tiếp tế toàn hoa quả, bánh kẹo ăn cả ngày.

Sau khi hoàn thành việc vẽ tranh khu tập thể Học viện Phụ nữ Trung Ương tại Pháo Đài Láng, bạn và nhóm dự án của mình có những dự định tương lai nào?

Khi thực hiện những bức hoạ tường tại đây, nhóm tôi cảm nhận được sự yêu mến như gia đình mà người dân trong khu vực dành cho, sự gắn kết giữa những cư dân trong khu tập thể và quan trọng nhất là những thay đổi tích cực về không gian và sức sống mà dự án chúng tôi tạo được ở nơi này. Vì vậy trong tương lai sắp tới, chúng tôi hi vọng có thể nhân rộng sức ảnh hưởng của dự án tới nhiều khu tập thể cũ tại Hà Nội, và xa hơn nữa là trên mọi nẻo đường của đất nước mình.

Cảm ơn bạn vì những chia sẻ và chúc Tuyên cùng nhóm của mình hoàn thành được những dự định sắp tới!


Hoàng Hương