Đồng đôla Mỹ trở lại với cuộc sống ở Cuba



Đồng đôla Mỹ trở lại với cuộc sống ở Cuba

Phương Linh 6:0 21/8/2020

Chính phủ Cuba đã buộc phải cho phép công dân nước này tiêu tiền đô la Mỹ tại các cửa hàng đặc biệt, chính thức hóa sự phân chia giữa những người “có” và “không có”.

Tại  Paseo del Prado, một đại lộ ở Havana, hàng chục người xếp hàng chờ đợi trước một cửa hàng cũ nát nhưng vừa được tân trang lại cho tới khi cánh cửa được nâng lên…

Alejandro Domínguez, 23 tuổi, giơ những hộp cà chua xắt nhỏ và những tảng thịt ra khoe. Anh đã mua được chúng bằng những đồngđô la Mỹ mà gia đình anh đã được các khách du lịch Mỹ “boa” khi họ tới nhà hàng của gia đình. Anh cho biết: “Đây là một cách hay để được sở hữu những sản phẩm đặc biệt mà không thể tìm mua ở nơi khác”.

Đồng đô la đã trở lại đất nước Cuba.

Lần đầu tiên kể từ khi Liên Xô sụp đổ, những người Cuba được tiếp cận với đồng bạc xanh đã có thể mua các sản phẩm chất lượng cao hơn trong các cửa hàng tiền tệ độc quyền.

Trong hai năm gần đây, Cuba đã ngày càng trở nên khó khăn hơn khi bị sụt giảm nguồn dầu giá rẻ do chính đồng minh Venezuela cung cấp. Đồng thời, các biện pháp trừng phạt cứng rắn của chính quyền Trump cũng khiến cho Cuba điêu đứng.

Nhưng cuộc khủng hoảng tiền mặt của hòn đảo này do đại dịch coronavirus gây ra đã khiến Cuba không kiếm được bất kỳ doanh thu nào từ du lịch trong suốt bốn tháng liên tiếp. Mọi thứ trở nên đặc biệt khó khăn.

Người dân đeo khẩu trang xếp hàng vào một cửa hàng tạp hóa chấp nhận đô la Mỹ ở Havana

Cuba phụ thuộc quá nhiều vào nhập khẩu, chiếm khoảng 80% lượng tiêu thụ của quốc gia này. Dù đã kiểm soát được phần lớn sự bùng dịch coronavirus, phong tỏa đã khiến hoạt động du lịch ở nước này bị đình trệ, thu nhập ngoại hối giảm, đồng nghĩa với việc Cuba có ít đô la Mỹ hơn để trả cho hàng nhập khẩu.

Oscar Fernández, giáo sư kinh tế tại Đại học Havano cho biết, người dân  đang ở ngã ba đường mà thực tế không có lối thoát nào khác. Chính phủ đang tìm kiếm các giải pháp thay thế để có thể tiếp tục mua thực phẩm và thuốc men.

Vì vậy, vào ngày 20/7, hòn đảo đang thiếu tiền mặt này đã mở ra 73 “cửa hàng sử dụng đồng đô la Mỹ”, bán đủ mọi thứ, từ pho mát đến máy khoan điện.

Lần cuối cùng Cuba mở các cửa hàng có thể trả bằng đô la Mỹ là vào năm 1993, vào thời điểm nền kinh tế nước này đang sa sút trong thời kỳ được gọi là “thời kỳ đặc biệt”. Sau đó đồng đô la Mỹ đã bị rút khỏi dòng lưu thông tiền tệ trong nước và được thay thế bằng CUC vào năm 2004.

Vào một sáng gần đây, thợ hàn Elio Nunez, 45 tuổi, đã mang những đồng đô la Mỹ nhận được từ người thân ở nước ngoài, xếp hàng bên ngoài một cửa hàng với hy vọng sẽ mua được xà phòng, cà phê, giăm bông hoặc bất cứ thứ gì có trong kho. Anh bày tỏ: “Đạt được sự bình đẳng tuyệt đối thật khó. Người này có thể mua được thứ gì đó, nhưng người khác lại không thể”.

Nhiều siêu thị không cho phép khách hàng thanh toán bằng tiền mặt mà thay vào đó, người dân Cuba phải gửi đồng bạc xanh vào tài khoản và thanh toán bằng thẻ ghi nợ tại cửa hàng.

Ông Morejón, một trong số những khách hàng tới siêu thị thanh toán thẻ cho biết: “Tôi đã mua nhiều hơn tiền trong tài khoản nên cần phải gửi thêm đô la Mỹ vào tài khoản của mình mới mua được tiếp”.

Ông Moreón tới xếp hàng từ sớm để được mua đồ bằng đô la

Phản ứng của Cuba với Covid-19 được coi là tạm thành công, nhưng những sự cố đi kèm đã kéo theo hàng loạt vấn đề lâu dài với nền kinh tế của hòn đảo.

Nông nghiệp trong nước đã thui chột. Phương tiện truyền thông nhà nước gần đây thông báo rằng quốc gia này đang sản xuất chỉ 160.000 tấn gạo trong năm nay, chưa bằng ¼ sản lượng tiêu thụ. Những con số này khiến Cuba thậm chí còn phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn lương thực nhập khẩu đúng thời điểm người dân ít có tiền mặt để mua hàng.

Một khách hàng khác, ông Fernander đã chỉ trích về biện pháp dùng tiền đô la Mỹ mới mua được nhiều mặt hàng đặc biệt. Ông cho rằng chắc chắn nhiều người trên đảo không có thu nhập thường xuyên bằng đồng tiền xanh, và họ cũng không có người thân ở nước ngoài.

Không phải người Cuba nào cũng có tiền đô la để mua đồ đặc biệt

Cũng trong dòng người mua sắm ở siêu thị, ông Roberto cho rằng nhà nước không đủ khả năng trả người dân bằng tiền đô la Mỹ, sao lại thu phí từ người dân bằng loại tiền này. Thật vô lý.

Số khác, như ông Morejon chẳng hạn, lại hoan nghênh việc sử dụng đồng đô la Mỹ để mua được những mặt hàng đặc biệt. Ông bày tỏ lòng tin rằng đồng ngoại tệ của ông sẽ góp phần vào việc tái cung cấp nhiều mặt hàng trong các siêu thị ở Cuba.

Tuy vậy, phần lớn người dân Cuba vẫn cảm thấy biện pháp này tạo ra nhiều sự bất bình đẳng hơn nữa giữa các tầng lớp xã hội. Nó làm tăng thêm sự hỗn loạn cho hệ thống tiền tệ vốn đã bị phá hủy ở Cuba. Việc mua đô la Mỹ ở các ngân hàng rất hạn chế và không phải lúc nào cũng có sẵn tiền để đổi. Hầu hết người dân Cuba chuyển sang mua đô la Mỹ tại chợ đen, nơi bán ra đắt hơn so với ở ngân hàng.

Chính phủ Cuba phủ nhận các cửa hàng mới là một phần của quá trình “đô la hóa” rộng hơn, tức là biến đồng đô la Mỹ thành loại tiền tệ chính thức như đã xảy ra ở Panama, Ecuador hoặc El Salvador.

Điều này chưa khẳng định được gì. Nhưng cứ nhìn vào những hàng dài người xếp hàng ngoài các ngân hàng và các cửa hàng chỉ bán đồ dùng hay thực phẩm cho khách sử dụng đồng đô la Mỹ là đủ biết tờ tiền xanh này đã nhanh chóng trở thành đơn vị tiền tệ đang được lựa chọn ở hòn đảo.


Phương Linh

Theo BBC và The Guardian

Từ Khóa : Covid-19