Skip to main content

Thăm cung vua trên cao nguyên đá

Thăm cung vua trên cao nguyên đá

Quãng 100 năm trước, nơi người Mông (Hà Giang) sinh sống, có dòng họ Vương mà đứng đầu là "Vua Mèo" - Vương Chính Đức đã xưng vương thống lĩnh toàn bộ vùng cao nguyên rộng lớn này. Để khẳng định uy quyền của mình, ông đã cho xây dựng một dinh thự riêng. Trải bao mưa nắng đến nay nó vẫn tồn tại và trở thành một di tích lịch sử, văn hóa đáng để dừng chân thưởng lãm giữa cao nguyên đá... Nhưng hồn thiêng giờ đã nhạt, chỉ vương vấn chút oai xưa.

Cách thị xã Hà Giang 125km, ở độ cao 1.600m so với mực nước biển Nhà Vương thuộc xóm Sà Phìn A, xã Xà Phìn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Nằm im lìm trong thung lũng Sà Phìn, bao bọc bởi núi đá dưới những hàng cây Sa Mộc cao vút. Pháo đài của "Vua Mèo" Vương Chính Đức hiện ra trong lảng bảng sương mù của cao nguyên đá Đồng Văn (Hà Giang). Vượt qua cổng trời Quản Bạ, đi qua núi đôi tròn trịa như bầu vú thiếu nữ xuân thì!  Nơi quanh năm bao phủ bởi mây và sương mù, nơi một thời ông Vua Mèo đóng cổng để xưng vương, đường xe sẽ đưa bạn men theo đường 4C uốn lượn như dải khăn dài mỏng manh vắt qua các dãy núi hình cánh cung lên rồi xuống. Cảm giác chênh vênh, chếnh choáng khi khi nhìn quanh cửa kính xe ôtô là khung cảnh hùng vĩ của núi đá tai mèo tầng tầng lớp lớp của miền đá Đồng Văn, rồi chợt dinh đá hiện ra sừng sững.
 
 
 

 
Tương truyền, để chuẩn bị xây dựng ngôi nhà, Vương Chính Đức đã đích thân sang Tàu tìm thầy địa lý về chọn đất. Sau khi khảo sát khắp vùng cao nguyên đá, thầy địa lý đã chọn thung lũng Sà Phìn, vì giữa thung lũng nổi lên một khu đất hình mai rùa, được ví như là gò “thần Kim Quy”, phía trước là hai quả núi hình mâm xôi, tượng trưng cho cuộc sống đầy đủ, ấm no. Sau nhà là một dãy núi đá tựa lưng về trời Bắc, sừng sững như bức tường thành vòng cung ôm lấy dinh thự mà thầy địa lý phán rằng để con cháu đời sau sẽ vinh hiển, gia tộc vững bền.
 
 
 
 

Được biết rằng, sau khi chọn được mảnh đất ưng ý, năm 1920 dinh thự họ Vương bắt đầu được xây dựng. Hầu hết thợ xây dựng được gọi từ những hội thợ  là người Hồi vùng Vân Nam (Trung Quốc) và những tốp thợ khéo léo nhất, thu nhặt trong các bản người Mông. Có lẽ lúc xưa, hàng ngàn dân thợ ngày đêm, nắng mưa gió lạnh đã lăn lóc khắp các nẻo núi đá quanh vùng để xẻ đá, chặt gỗ làm nhà. Mất 8 năm và tốn khoảng 150.000 đồng bạc trắng nhà Vương mới hoàn thành.
 
 
 
 
Dinh thự họ Vương được thiết kế theo lối kiến trúc Hoa Nam vùng Mông “tộc” độc đáo có giá trị nghệ thuật, với những đường cong, nét lượn, trạm trổ tinh xảo. Được tạo dựng bằng nguyên liệu đá xanh, gỗ thông, gỗ pơ-mu, ngói đất nung già được chạm trổ công phu hình rồng, phượng, dơi, tượng trưng cho sự quyền quý và hưng thịnh. Tường xây bằng đá, trong ốp ván, cột kèo gỗ, sàn lát gỗ, mái ngói máng, có hàng hiên lợp ngói ống trang trí hoa văn chữ Thọ.
 
 
 
Tổng thể dinh thự họ Vương rộng khoảng 1.200m2 mặt bằng kiến trúc. Xung quanh là tường bao bằng chất liệu đá xanh, dày 60 - 80cm, cao khảng 2,5 - 3m. Toàn bộ khu dinh gồm khoảng 13 hạng mục chính như: tiền dinh, trung dinh, hậu dinh, lô cốt, bể nước, chuồng ngựa…
 
Hai bên đường vào có hàng cây Sa mộc hiên ngang như đội gác. Tường rào đá đã rêu xanh cây mọc lòa xòa. Biệt thự qua bao nắng mưa, bão gió, có chỗ đã bị thời gian mài mòn, hoang phế nhưng về cơ bản vẫn giữ được hình xưa dáng cũ nhà chính quay ra cổng, còn những ngôi nhà khác xây dọc hai bên song song và vuông góc với nhau. Ở giữa có một con đường lát bằng đá xanh dẫn vào dinh thự họ Vương. Các bậc đá xẻ dẫn vào nhà được gọt đẽo theo những hình thù đặc sắc.
 
 
 
 
Những gian nhà trong được chia làm nhiều phòng nhỏ, phòng chính sau hậu viên được dành cho Vương Chính Đức, trong phòng của Ông Vương còn có một kho chứa thuốc phiện lớn. Hai bên cánh làphòng cho ba người vợ của ông cùng các con trai, con gái. Ngoài ra còn có các phòng cho người hầu, lính gác.Tại đây vẫn còn lưu giữ được tấm hoành phi do vua Nguyễn trao tặng ghi bốn chữ “Biên chinh khả phong”.
Ngắm chiếc chum nước đặt ngay góc sânmới thấy hết sự cầu kỳ quyền uy của Mèo xưa thế nào! Chỉ một cái lu nước, mà khoét nguyên cả khối đá xanh thật kỳ công. Những cây cột cái được trạm trổ hình mai rùa và hai hàng vẩy rồng từ dưới chân lên đỉnh, cùng với các cột con được khắc ở chân hình rơi phú quý. Mái nhà cong cong như cánh bay của rồng.
 
 

Đến thăm dinh “Vua Mèo” thấy ngôi nhà như đã nằm im theo bụi thời gian, sau nhiều biến cố. Chỉ còn lại những nét “hùm” trầm mặc của thủa vương quyền xưa lặng lẽ nhìn du khách qua lại. Một cung điện thu mìnhnằm giữa miền đá ngút ngàn trước thời cuộc. Giờ đây cũng chỉ còn như một chứng tích lịch sử, đi cùng cuộc sống của dân bản hôm nay quanh bức tường rêu dinh thự. Hãy đến cao nguyên đá để sống lại trăm năm xưa cũ miền cao nguyên.