Doanh nghiệp tư nhân Việt thích ứng ra sao trong môi trường kinh tế đang biến đổi?



Doanh nghiệp tư nhân Việt thích ứng ra sao trong môi trường kinh tế đang biến đổi?

14:22 8/12/2017

Yếu kém về quản trị, khả năng định hướng khách hàng, hấp thụ công nghệ… đang là những thách thức đối với các doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trong quá trình phát triển, hội nhập.

Ông Phan Đức Hiếu - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương

Ngày 7/12, tại “Diễn đàn doanh nghiệp 2018 với chủ đề Thích ứng trong môi trường kinh tế đang biến đổi”, ông Phan Đức Hiếu - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung ương đã có những phát biểu đáng chú ý.

Ông Hiếu cho biết: "Tôi nhìn thấy doanh nghiệp đang có 2 cơ hội và 1 thách thức lớn. Cơ hội thứ nhất, thông điệp của Chính phủ rõ ràng là phát triển kinh tế tư nhân lấy nó làm động lực phát triển kinh tế, điều này thể hiện rất rõ trong các Nghị quyết. Nhưng cơ hội thứ 2 doanh nghiệp gián tiếp có được là tạo một môi trường kinh doanh giảm được thời gian, chi phí, doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi, dễ dàng hơn. Cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp tư nhân cũng sẽ tăng lên".

Thách thức lớn nhất là khi môi trường kinh doanh thuận lợi, sẽ thuận lợi cho doanh nghiệp, và gia tăng sức cạnh tranh nói chung. Nếu không thay đổi sẽ bị loại bỏ khỏi cuộc chơi.

Vậy doanh nghiệp Việt cần làm gì?

Thách thức nâng cao khả năng quản trị doanh nghiệp

Theo ông Hiếu, thực tế, nhiều doanh nghiệp Việt đang rất yếu trong khâu quản trị, nhiều vị giám đốc, chủ tịch hội đồng quản trị nhưng vẫn thực sự chưa hiểu rõ về quá trình quản trị doanh nghiệp.Việt Nam bắt đầu có những mầm mống khủng hoảng kinh doanh từ khủng hoảng quản trị doanh nghiệp như câu chuyện “lụa tơ tằm” vừa rồi, hay một doanh nghiệp lớn xảy ra cảnh “vợ không bán cà phê cho chồng”. Cuộc điều tra đánh giá các thẻ điểm quản trị trong 6 nước châu Á cho thấy Việt Nam đang ở mức thấp nhất. Nếu 100 điểm là mức tốt nhất, Việt Nam chỉ đạt mức 35,5 điểm – mức yếu.

Quản trị doanh nghiệp cho thấy, muốn kinh doanh, hội nhập kinh tế, các đối tác muốn lựa chọn một công ty làm đối tác lâu dài, dĩ nhiên sẽ nhìn vào quản trị. Điều này cũng đang là thách thức với nhiều doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp gia đình. Doanh nghiệp cần bắt đầu ở những nguyên tắc quản trị đơn giản nhất, thay vì cảm tính như hiện nay.

Thách thức tự phát triển nội lực

Chỉ số năng lực toàn cầu năm 20167-2018 do Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) công bố cho thấy, Việt Nam tăng 5 bậc so với năm ngoái, nhảy lên hạng 55 (trên tổng số 137 nền kinh tế). Tuy nhiên, phần lớn chỉ số đo lường kết quả này tăng hạng là thể chế chính sách. Còn lại, rất nhiều chỉ số đo lường ở cấp độ doanh nghiệp vẫn trong tình trạng kém khả quan. Muốn hội nhập thì doanh nghiệp cần tự so sánh khả năng xem bản thân đang đứng ở đâu.

Về định hướng khách hàng Việt Nam đang đứng ở vị trí 113/128 quốc gia. Quan trọng là nhu cầu của khách hàng, chứ không cần sản phẩm ngon, rẻ, đẹp.  Đây là những kỹ năng đang rất thiếu. Thực tế nhiều doanh nghiệp chỉ đang quan tâm tới quảng bá sản phẩm, chất lượng… nhưng họ lại quên đi việc cần biết nhất là khách hàng của họ đang muốn gì, cần sản phẩm như thế nào. Nhiều hội chợ thương mại, triển lãm, các gian hàng của những công ty khác nhau thường xuyên thể hiện sự yếu kém này đối với việc quảng bá sản phẩm tới khách hàng.

Về khả năng hấp thụ công nghệ của Việt Nam đang xếp thứ 93/128 quốc gia. Đây là chỉ số đánh giá về khả năng sử dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh để tạo ra các giá trị. Việc kém hấp thụ công nghệ khiến nhiều sản phẩm Việt giá thành sản xuất còn cao, chất lượng vẫn khó có thể cạnh tranh với sản phẩm cùng loại của nhiều quốc gia khác.

Chất lượng các nhà cung cấp: Số lượng cũng yếu, chất lượng cũng yếu. Điều quan trọng nhất kỹ năng Marketing của doanh nghiệp cũng khá nhiều. Các chỉ số này của các doanh nghiệp đều ở mức ngoài 100/128 quốc gia.

Phát minh sáng chế, xếp thứ 91/128 quốc gia. Khả năng sáng tạo các sản phẩm mới của Việt Nam đang kém xa các nước khác trên thế giới. Không tạo ra các sản phẩm mới khiến doanh nghiệp Việt kém cạnh tranh, không thể định hướng thị trường.

Việt Nam muốn gia nhập vị trí cao hơn trên thế giới thì không thể mãi mãi xin xỏ các doanh nghiệp nước ngoài liên kết. Điều quan trọng là cần tự phát triển nội lực của doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh để có chất lượng sản phẩm ngang tầm quốc tế và sòng phẳng cạnh tranh với các đối thủ.

Thông điệp ngắn gọn mà ông Hiếu muốn truyền tải tại diễn đàn: “Ngay từ bây giờ, nếu là doanh nghiệp phải quên đi thói quen kinh doanh cảm tính. Để cạnh tranh không thể có cách nào khác phải nâng cao năng lực của mình bằng hoặc hơn đối thủ. Đây là điều mà các doanh nghiệp tư nhân phải làm để tồn tại”.