Đi tìm bí quyết của những người có trái tim khỏe nhất thế giới



Đi tìm bí quyết của những người có trái tim khỏe nhất thế giới

Phương Linh 6:28 29/7/2019

Làng Tsimane nằm sâu trong rừng nhiệt đới Amazon, đã được nhiều nhà nghiên cứu xác nhận là nơi người dân trong vùng sở hữu trái tim khỏe mạnh nhất thế giới, một danh hiệu mà trước đó được nắm giữ bởi những phụ nữ Nhật Bản. Vậy đâu là bí quyết của họ?

 

Bác sĩ Sanjay Gupta là phóng viên y tế, bác sĩ phẫu thuật thần kinh, từng đoạt nhiều giải thưởng Emmy cho kênh CNN. Ngoài ra, ông cũng là người dẫn chương trình trong “Chasing Life with Dr Sanjay Gupta” của trang này. Ông có nhiều bài báo, bài viết thú vị liên quan đến sức khỏe thông qua những chuyến “thám hiểm” của mình.

Mùa hè năm trước, bác sĩ Sanjay Gupta đã quyết định du lịch tới Bolivia, một trong những quốc gia nghèo nhất ở Nam Mỹ để tìm hiểu về vấn đề làm thế nào để có được trái tim khỏe mạnh và ngăn ngừa bệnh tim.

Đến Tsimane không hề dễ dàng. Sau khi bay tới La Paz, thành phố có thủ đô cao nhất thế giới với độ cao gần 12.000 feet so với mực nước biển, cả đoàn lên một chiếc máy bay nhỏ đến Rurrenabaque, thị trấn ở vùng đất thấp miền bắc Bolivia dọc sông Beni. Sau đó, họ lái những chiếc xe tải nhỏ vào rừng, nhảy lên những chiếc xuồng và tìm đường xuống những con sông, dòng suối của Amazon.

Bác sĩ Sanjay Gupta trên đường vào làng Tsimane

 

Đoàn thám hiểm biết được rằng những người Tsmiane sống trong các cụm gia đình nhỏ gồm 60 người hoặc hơn dọc theo bờ sông. Khi mặt trời bắt đầu lặn, mọi người đã tìm thấy một trong những ngôi làng tại đây. Dù đã đi du lịch tới hơn 100 quốc gia trên thế giới, nhưng bác sĩ Sanjay Gupta vẫn cảm thấy vô cùng phấn khích khi tìm thấy nơi này. Ông nhận thấy Tsmiane có sự khác biệt so với bất kỳ nơi nào trên thế giới mà ông đã gặp trước đó.

Buổi tối hôm ấy, đoàn thám hiểm dựng lều giữa ngôi làng và bắt đầu cuộc sống như người Tsimane. Những túp lều xung quanh họ không có điện hay bất cứ đồ dùng tiện nghi hiện đại nào. Một ngày nọ, vị bác sĩ rút iPad ra, chạm và vuốt qua màn hình. Một số người Tsimane đứng đó, mở to mắt ra nhìn vị bác sĩ giống như ông là một thầy phù thủy.

Bác sĩ Gupta cùng những phụ nữ trong làng đi tìm mồi câu rồi ra sông câu cá, vào rừng săn bắn với các ông bố. Xong việc, ông chơi bóng đá với bọn trẻ. Mục tiêu của vị bác sĩ trong chuyến đi lần này là tìm hiểu bí mật của những người có trái tim khỏe mạnh nhất thế giới, tiếp cận điều này bằng cách tập trung vào ba yếu tố: Chế độ ăn uống, hoạt động, thời gian nghỉ ngơi.

 

Theo chế độ ăn kiêng hiện hành, vị bác sĩ tin là những người dân trong làng Tsimane đã thực hiện một chế độ ăn “Paleo” với 65% lượng calo đến từ thịt động vật. Ăn kiêng theo kiểu Paleo là cách ăn uống nhiều thịt tự nhiên (động vật tự nhiên, không nuôi công nghiệp, nếu nuôi phải được nuôi bằng cỏ chứ không phải nuôi bằng ngô) và rau quả tươi.

Thay vào đó, Gupta lại thấy mọi sự diễn ra gần như ngược lại. Người Tsimane tiếp nhận phần lớn calo từ các carbs. Những loại thực phẩm như chuối, sắn, gạo, ngô chiếm 70% khẩu phần ăn của họ. Chế độ ăn kiêng kiểu “Paleo” thực sự không cần thiết ở Amazon vì thực phẩm nông trại an toàn hơn với họ, đặc biệt là trong những mùa săn bắn nghèo nàn, khó khăn.

Thực phẩm ở đây không được chế biến hoặc tinh chế. Các carbs đến từ thực phẩm hoàn toàn tự nhiên. Đây là nguyên liệu chính trong các món ăn của người Tsimane, những người có trái tim khỏe mạnh. Các carbs này có khoảng 15% chất béo và 15% protein. Chế độ ăn uống này cung cấp lượng chất xơ gấp đôi so với chế độ ăn kiêng theo tiêu chuẩn Mỹ, thông tin dựa trên một bài báo từ tạp chí y khoa Lancet.

 

Ngoài ra, chế độ ăn uống của người Tsimane  có nhiều vi chất dinh dưỡng, ví dụ như selen, kali, magie đến từ các nguồn thực phẩm trang trại.

Qua nhiều thời gian trao đổi, trò chuyện với người Tsimane, bác sĩ Gupta biết rằng họ cũng từng nhịn ăn, nhưng điều này không liên quan gì đến việc ăn kiêng mà chỉ vì nguồn thực phẩm đôi khi khá khan hiếm.

 

Từ lúc thức dậy, người Tsimane hầu như chỉ đứng hoặc đi bộ chứ không ngồi. Một lần nữa, các giả định về một xã hội săn bắn hái lượm có thể khiến bạn hình dung ra một nhóm người có cung tên, chạy và theo dõi con mồi trong quá trình săn bắt. Người đi săn thường dùng nhiều thời gian theo dõi con mồi. Họ đi theo con mồi nhiều giờ đồng hồ và không chạy vượt qua chúng. Thói quen đó vẫn ngấm sâu trong máu người Tsimane, họ đứng, đi bộ và di chuyển suốt ngày, chứ ít chịu ngồi yên một chỗ.

Trồng trọt và chăn nuôi là công việc truyền thống, được làm bởi phụ nữ và trẻ em. Họ làm việc cả ngày. Trung bình, những người Tsimane đi 17.000 bước chân mỗi ngày. Thực tế, những người có trái tim khỏe mạnh nhất trên thế giới luôn hoạt động không ngừng, nhưng mức độ hoạt động của họ tương đối vừa phải chứ không mạnh mẽ. Họ hầu như không bao giờ ngồi.

 

Bác sĩ Gupta đã nhìn thấy cách những người Tsimane nghỉ ngơi. Ngay khi mặt trời lặn vào buổi tối muộn, mọi người vui vẻ chui vào túp lều của mình. Chỉ trong khoảng nửa giờ, bác sĩ đã nghe thấy tiếng thở sâu và những tiếng ngáy vang khắp trại. Hóa ra, nếu bạn không cầm trên tay bất cứ thiết bị công nghệ hiện đại nào, bạn luôn có xu hướng đi ngủ sớm và có giấc ngủ thật sâu. Khoảng chín giờ sau, khi lũ gà trống gáy ầm ĩ, người trong các lều lục đục thức dậy, bắt đầu một ngày mới với những công việc trồng trọt, săn bắn, hái lượm, chơi bóng đá…

 

Kết cấu xã hội của Tsimane rất mạnh mẽ. Họ cười nói luôn miệng, trò chuyện và chia sẻ cùng nhau. Người Tsmimane hiếm khi cô đơn. Những tiếng cười mỗi ngày giúp họ chống lại bệnh tim.

Một yếu tố độc đáo khác có thể giúp cho người Tsimane khỏe khoắn: ký sinh trùng.

Gần như những người sống ở đây đều nhiễm một số loại ký sinh trùng như giun móc, giun đũa, hoặc giardia, theo con số thống kê của Lancet. Điều đó có nghĩa là trong phần lớn cuộc đời của người Tsimane, họ phải sống chung với những loại kí sinh trùng này.

Nghe có vẻ khiếp sợ, nhưng đó là cách hoàn toàn bình thường khi con người và kí sinh trùng phụ thuộc nhau suốt cả cuộc đời. Rất nhiều bệnh mãn tính, gồm cả tim mạch của người thành phố thường trở nên tệ hơn bởi hệ thống miễn dịch yếu. Rất có thể các kí sinh trùng trong cơ thể người Tsimane đã giúp điều chỉnh hệ thống miễn dịch và bảo vệ trái tim của họ.

 

Việc làm sạch cơ thể quá mức của người hiện đại, người thành phố thực ra đã gây hại và ảnh hưởng lên sức khỏe nhiều hơn những gì họ tưởng. Thực tế, những người có trái tim khỏe mạnh nhất thế giới thường “kém vệ sinh” hơn và không sợ bị bẩn.

Nếu bạn tìm kiếm thông tin về tuổi thọ của người Tsimane, bạn sẽ thấy rằng họ sống ngắn hơn nhiều so với những người sống ở Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nguyên nhân cái chết của họ là do những chấn thương, bị động vật và rắn tấn công, nhiễm trùng trong lúc sinh nở. Cho tới ngày họ chết, người Tsimane vốn vẫn rất khỏe mạnh.

 

Trong khi bệnh tim đã giết chết hàng trăm ngàn người Mỹ mỗi năm và tiêu tốn gần một tỷ USD mỗi ngày, cuộc sống của người Tsimane đã nhắc nhở chúng ta: Tiền bạc không mua được sức khỏe và lối sống đơn giản. Điều đó phụ thuộc vào ý thức của bạn. Bạn có thể thay đổi lối sống để có được sức khỏe, thứ mà chẳng thể nào mua được bằng tiền.


Phương Linh