Để thiên nhiên không bị… bê tông hóa



Để thiên nhiên không bị… bê tông hóa

Phương Linh 12:27 10/10/2019

Mấy ngày nay, ngôi nhà trên Mã Pí lèng trở thành tâm điểm của dư luận với những tranh cãi trái chiều. Thực chất, vấn đề trăn trở ở đây là làm du lịch thế nào để không phá hoại cảnh quan thiên nhiên vốn có, còn cứ bê tông hóa, xây dựng ồ ạt, hoặc cấm tiệt để dân sống trên “mỏ vàng” mà vẫn chết đói thì dễ quá. Vậy các cảnh quan đẹp trên thế giới có bị biến dạng khi vẫn trở thành điểm du lịch ưa thích?

Thiên nhiên vốn dĩ hoang sơ, hùng vĩ. Có những vùng núi cheo leo, kì vĩ với những vách đá dựng đứng vốn không thể trở thành những điểm du lịch phổ thông bởi con đường tới đó ghập ghềnh, hiểm trở. Có những hang động sâu thẳm, mịt mùng, đầy rẫy những hiểm nguy. Có những dòng sông xanh mướt, trong vắt nhưng chỉ có số ít những người bản địa hoặc các phượt thủ mới dám bơi hoặc đi thuyền trên sông bởi muốn tới được dòng sông ấy phải băng qua một khúc rừng rậm với vô số côn trùng, rắn rết, thú dữ…

Thế nhưng, ngành du lịch phát triển đã biến nhiều khu vực hoang sơ trên thế giới thành những địa điểm tham quan thu hút khách. Một số địa điểm hoang vu đã được xây dựng khách sạn, nhà nghỉ có nước ngọt, có đèn điện, nhà vệ sinh…

Một số địa điểm khác cũng được xây dựng làng mạc, đền chùa, nhà thờ với những thiết kế độc đáo, lạ mắt.

Ngoài ra, một số công trình được xây dựng trên các vách núi cheo leo đã thu hút  được nhiều du khách tới thăm. Thế nhưng, sự can thiệp của con người vào thiên nhiên liệu có khiến cho thiên nhiên bị biến dạng?

Những công trình kiến trúc trên núi

Kiến trúc trên núi là những công trình được xây dựng trên núi, bao gồm những kiểu nhà với vật liệu táo bạo.Những ngôi nhà này buộc phải có giá trị thẩm mỹ, kết cấu chắc chắn, chịu được môi trường núi non hiểm trở, hòa được với cảnh sắc, môi trường quanh nó.

Trên thế giới có nhiều “ngôi nhà” trên núi được xây dựng cho các mục đích cá nhân, tâm linh, du lịch…

Các kiến trúc trên núi, nếu không hòa hợp được với cảnh quan thiên nhiên sẽ trở nên thừa thãi, lố bịch và phản cảm. Nhiều công trình xây dựng trên những vách núi cheo leo cần phải bám sát một số quy tắc nhất định. Nếu không, công trình đó có thể “băm nát” cảnh quan thiên nhiên xung quanh.

 

Một số công trình kiến trúc trên núi biết cách tận dụng thiên nhiên bằng việc mở rộng không gian sống của căn nhà ra phía ngoài. Các khách sạn trên núi có bể bơi ngoài trời, có phòng khách ngoài trời, có sân thượng, mái hiên rộng rãi với thiên nhiên bao phủ.Những kiến trúc trên núi tận dụng luôn cả cây cối xung quanh, những tảng đá và nhiều kiểu địa hình khác để kết hợp trong khuôn viên của mình chứ không chặt phá hoặc dỡ bỏ.

Nội thất trong những căn nhà này thường khá mộc mạc, đôi khi còn là đồ cũ, được thiết kế trang nhã. Chi tiết này sẽ mang lại cho ngôi nhà sự đơn giản nhưng sang trọng. Những kiến trúc trên núi nên được xây dựng phù hợp với địa hình, cảnh quan hiện tại.Các hình thức xây dựng phức tạp, cần nhiều nguyên vật liệu thường không được chọn lựa.Thông thường, những công trình này không cần trang trí quá lộng lẫy, càng đơn giản càng tốt.

Để phù hợp với cảnh quan, nhà trên núi thường là nhà gỗ. Một số nguyên vật liệu khác có thể bao gồm sỏi đá tự nhiên, kính… Chất liệu tường kính giúp tận dụng không gian, mang ánh sáng thiên nhiên vào phòng mà không tốn điện năng.

Chúng ta có thể nhìn thấy một công trình kiến trúc trên núi khá nổi tiếng là tu viện Paro Taktsang ở Bhutan. Đây là một chốn tâm linh kỳ bí, linh thiêng, tọa lạc trên một vách núi cao hơn 3000 mét so với mặt nước biển.Để lên tới tu viện, du khách phải đi bộ đường núi khoảng hai giờ đồng hồ.Dù được tu sửa nhiều lần nhưng kiến trúc cũ của tu viện vẫn được bảo tồn.Bạn hãy để ý vị trí của tu viện. Nó nằm trên vách núi cheo leo, dựa mình vào núi chứ không chênh vênh trên đỉnh núi.  Sách cổ từ thời vua Athur nước Anh có viết: Bạn không nên xây dựng trực tiếp bất cứ thứ gì trên đỉnh đồi hay đỉnh núi. Nếu bạn xây dựng trên đỉnh ngọn đồi, bạn sẽ làm mất ngọn đồi đó. Nếu bạn xây dựng tại một ví trí  nào đó bên cạnh đỉnh đồi, bạn vừa giữ lại được quả đồi, vừa có được một công trình nổi bật cho riêng mình. Ngọn đồi, ngọn núi ôm lấy công trình của bạn, biến công trình ấy thành một phần tự nhiên của cảnh quan chung…

 

Kiến ​​trúc sư người Mỹ Frank Lloyd Wright (1867-1959) đã từng tạo ra một thuật ngữ “kiến trúc hữu cơ” để mô tả phương pháp tiếp cận hòa hợp giữa các công trình xây dựng với cảnh quan xung quanh, biến thiên nhiên và các công trình quanh nó thành một thể thống nhất, hài hòa. Tới nay, những kiến trúc sư hiện đại trên thế giới cũng áp dụng khái niệm “kiến trúc hữu cơ” trong những công trình xây dựng của mình, điển hình là nhà hát Opera Sydney của kiến trúc sư Đan Mạch Jørn Utzon và Sân bay quốc tế Dulles với mái nhà dốc giống như đôi cánh của kiến ​​trúc sư Phần Lan Eero Saarinen.

Xu hướng du lịch xanh và cách các nhà đầu tư muốn “chạm” vào thiên nhiên nhưng  không làm phá vỡ cảnh quan

Trên thế giới có rất nhiều điểm đến mà các nhà đầu tư du lịch đã tuyên bố họ sẽ cố gắng hết sức để giảm thiếu dấu chân của mình trong các công trình.Nhiều nhà đầu tư đang tìm cách đưa sự bền vững lên các cấp độ mới.

Trước kia, Kunfunadhoovốn là một hòn đảo hoang vắng cho tới khi khu nghỉ dưỡng Soneva Fushi, Maldives xuất hiện. Đây là công trình tiên phong cho xu hướng du lịch nghỉ dưỡng sang trọng nhưng có trách nhiệm với môi trường.

Khu nghỉ dưỡng tái chế 90% chất thải, bao gồm 100% chất thải thực phẩm được sử dụng trong vườn hữu cơ, từ đó cắt giảm được các chi phí vận chuyển thực phẩm. Hệ thống nhà nghỉ được xây dựng dựa trên năng lượng mặt trời để cung cấp tất cả các nhu cầu điện ban ngày và 100% lượng nước sử dụng đều được lấy từ nguồn nước biển (được khử muối).

 

Hệ thống nhà nghỉ dưỡng của Soneva ở Thái Lan và Maldives luôn cố gắng hạn chế rác, khí thải carbon và luôn giữ ở mức trung tính kể từ năm 2014.

Khách sạn Extreme, bãi biển Kite, Cabarete, cộng hòa Dominican:Nơi đây có một khách sạn nhỏ thực sự bền vững về mặt sinh thái. Khách sạn sử dụng 100% năng lượng mặt trời và không dùng điều hòa.Bù lại, họ đã xây dựng hệ thống thông gió thông minh để tận dụng tối đa luồng gió tự nhiên của bãi biển, giúp không khí trong các phòng luôn mát mẻ. Hệ thống thu gom nước mưa được sử dụng  để quản lý lượng nước tiêu thụ. Một trang trại hữu cơ trong khuôn viên khách sạn có tới 2.000 cây xanh để bù đắp lượng khí thải carbon. Trang trại cũng cung cấp những sản phẩm địa phương theo mùa. Những người dân địa phương được ưu tiên nhận làm việc trong khách sạn, chiếm hơn 70% nhân viên.

 

Bushmans Kloof Wilderness Reserve, khu bảo tồn động vật hoang dã: cấu trúc các công trình của khu bảo tồn thân thiện với môi trường, có hệ thống xử lý nước thải, canh tác hữu cơ bền vững cùng những sáng kiến tiết kiệm năng lượng.Khu bảo tồn là “nhà” của ngựa vằn Cape Mountain với những chú ngựa được cứu khỏi bờ vực tuyệt chủng.

Bán đảo Osa của Costa Rica luôn tự hào vì được gọi là “khu vực dữ dội nhất về mặt sinh học”. Tại đây, một công ty chuyên cung cấp các dịch vụ thám hiểm Lokal Travel đã khai thác khu vực nhưng theo cách bền vững với 1000 mẫu rừng nguyên sinh được bảo vệ nghiêm ngặt.

 

Trung tâm Yoga ở Oleiros, miền trung Bồ Đào Nha: Khách du lịch có thể tới đây để đi theo các khóa  thiền định, Yoga. Không gian ở đây sử dụng đèn đọc năng lượng mặt trời, có sẵn nước nóng khi cần thiết và nhà vệ sinh tái sử dụng chất thải để làm “phân ủ sinh thái”.Đồ nội thất trong nhà được làm từ gỗ thông, ô liu và hạt dẻ.Các vườn rau và vườn ô liu cung cấp nhiều loại thực phẩm.

Khu nghỉ dưỡng the Emerald, Cornwall, England: Là nơi nghỉ dưỡng không khí thải carbon. Điều này có nghĩa là họ tự tạo ra điện năng, tự sản xuất nước, sử dụng vật liệu tái chế và tái chế chất thải. Vườn trong khu nghỉ dưỡng trồng hàng trăm cây bản địa. Những yếu tố đó giúp cho Emerald giảm hơn 90% mức tiêu thụ năng lượng.

Khai thác du lịch tại các điểm đến tự nhiên còn hoang sơ, vắng vẻ giúp cho du khách có cơ hội tiếp cận với các điểm du lịch một cách dễ dàng, thuận tiện hơn, đồng thời giúp tăng ngân sách và tạo thêm nhiều điều kiện việc làm cho dân địa phương.Tuy nhiên, để quá trình khai thác có hiệu quả và lâu dài, những công trình xây dựng cần phải được xem xét kĩ lưỡng, tránh làm ảnh hưởng đến thiên nhiên, phá vỡ cảnh quan thiên nhiên.Những công trình ấy cần phải hòa hợp với không gian xung quanh, để cả thiên nhiên và con người có thể hỗ trợ và tương tác hài hòa cùng nhau.


Phương Linh