Đề phòng đột quỵ khi trời trở lạnh

Đề phòng đột quỵ khi trời trở lạnh

Minh Phương 19:21 3/12/2016

Những tháng cuối năm thời tiết thay đổi làm tăng nguy cơ cao huyết áp, xuất huyết não và đột quỵ (tai biến mạch máu não). Bác sĩ Mai Duy Tôn (bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ, nếu không được sơ cứu đúng cách và để lỡ “giờ vàng”, bệnh nhân có thể tử vong.

Đột quỵ (còn gọi là tai biến mạch máu não) xảy ra do mạch máu nuôi não bị tắc nghẽn (nhồi máu não) hoặc vỡ (xuất huyết não). Bệnh nguy hiểm và gây tử vong nhiều nhất tại Việt Nam, chỉ sau bệnh tim mạch và ung thư.
 
Đặc biệt, khi trời trở lạnh đột ngột, số ca bệnh tai biến mạch máu não tăng rõ rệt do các mạch máu co lại khi gặp lạnh, cản trở khả năng lưu thông máu. PGS.TS Mai Duy Tôn – Trưởng phòng Cấp cứu 1 (khoa Cấp cứu, bệnh viện Bạch Mai) ước tính: “Trong phòng cấp cứu 1, số bệnh nhân nhập viện do tai biến mạch máu não tăng khoảng trên 10-15% so với lượng bệnh nhân hàng ngày”.
 
Nhận biết nhanh dấu hiệu bệnh
 
 
Tai biến mạch máu não làm não lâm vào tình trạng thiếu oxy do máu trong động mạch dẫn lên não bị tắc nghẽn, điều này có thể khiến tế bào não chết chỉ sau vài phút. Bênh đang trở thành vấn đề đáng lo ngại vì có xu hướng trẻ hóa, lại diễn biến nhanh. Theo điều tra của Hội Tim mạch Việt Nam, cứ 4 người trong khoảng 25 - 49 tuổi thì có 1 người bị tăng huyết áp. Và đây cũng là một nguyên nhân chính gây đột quỵ, đặc biệt là đột quỵ ở người trẻ. Nếu bệnh không được chữa trị kịp thời có thể để lại nhiều biến chứng nặng nề: viêm phổi, viêm xoang, liệt, hôn mê… thậm chí tử vong.
 
PGS.TS Mai Duy Tôn cho biết: “Với bệnh nhân tai biến mạch máu não, thời gian là vàng. Tất cả những người nghi ngờ bị bệnh cần được đưa tới các cơ sở y tế có khả năng điều trị chuyên sâu trong vòng ít nhất 4,5-6 tiếng đầu. Nếu để muộn hơn mới đưa đến khoa cấp cứu thì lúc đó chúng ta đã mất “giờ vàng”, bỏ qua cơ hội điều trị tối ưu cho người bệnh”.
 
Cũng theo bác sĩ Mai Duy Tôn, có thể nhận biết dấu hiệu của tai biến mạch máu não qua 3 đặc điểm sau:
 
- Các triệu chứng điển hình là đột ngột xuất hiện một trong các dấu hiệu: yếu, liệt, tê bì chân tay, cơ thể. Người nhà có thể kiểm tra bằng cách bảo bệnh nhân giơ tay lên, nếu bệnh nhân không làm được hoặc không giữ yên được tay thì đó là biểu hiện bất thường.
 
- Thứ hai là người bệnh khó nói, không nói được, giọng nói không bình thường, tiếng khó nghe hoặc méo mó.
 
- Thứ 3, chúng ta quan sát nét mặt của người bệnh. Nếu thấy một bên khóe miệng người bệnh xệ xuống, hoặc khi bệnh nhân nói, huýt sáo, cười theo yêu cầu mà lệch một bên miệng thì cũng là biểu hiện bất thường.
 
“Chúng ta có thể thực hiện kiểm tra với bệnh nhân trong vòng 1 phút để phát hiện 3 dấu hiệu của đột quỵ. Khi có cả 3 dấu hiệu bất thường như vậy thì nghi ngờ đột quỵ của bệnh nhân tới trên 90%. Lúc đó, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức” – vị bác sĩ này nói. Một số triệu chứng hay gặp nữa là bệnh nhân bị đột ngột mất thị lực hoặc bất thường về thị lực, đau đầu dữ dội, hôn mê, rối loạn ý thức, chóng mặt bất thường kèm theo mất thăng bằng...
 
Thực hiện sơ cứu như thế nào?
 
Trong lúc chờ đợi lực lượng cấp cứu 115, người nhà có thể tiến hành sơ cứu để nâng cao khả năng sống sót và phục hồi cho bệnh nhân. Tuy nhiên, phải sơ cứu đúng cách nếu không sẽ làm nặng thêm tình trạng của người bệnh. Thao tác sơ cứu được bá sĩ Mai Duy Tôn hướng dẫn như sau:
 
Để bệnh nhân nằm ở nơi thoáng khí, lưng tạo thành góc 30 - 45 độ
 
Đầu tiên, đặt bệnh nhân ở tư thế nằm, lưng và mặt phẳng tạo thành góc khoảng 30 - 45 độ. Tiếp đó, nới rộng quần áo cho bệnh nhân. Quan sát màu da và nhịp thở, hô hấp của bệnh nhân có gì khác thường không. Nếu bệnh nhân ngưng tim thì phải xóa bóp tim và kêu gọi sự hỗ trợ của mọi người xung quanh.
 
Bệnh nhân đột quỵ nôn mửa cần được xoay mặt hoặc nghiêng người để tránh sặc
 
Trường hợp bệnh nhân bị nôn mửa thì xoay mặt hoặc cả người bệnh nhân sang một bên để tránh sặc do nuốt phải chất nôn. Sau đó dùng khăn lau, thấm hết đờm nhớt cho bệnh nhân dễ thở.
 
Dùng khăn lau đờm nhớt cho bệnh nhân dễ thở
 
Dùng đũa hoặc thìa quấn vải sạch đặt ngang miệng để bệnh nhân không cắn vào lưỡi
 
Nếu bệnh nhân lên cơn co giật, người nhà cần nhanh chóng sử dụng các dụng cụ tại nhà như đũa, thìa quấn vải và đặt ngang miệng bệnh nhân, để tránh cho bệnh nhân cắn vào lưỡi.
 
Vì nhiều người còn thiếu hụt kiến thức về bệnh tai biến mạch máu não nên không xử lý đúng cách, sơ cứu kịp thời. Tuyệt đối không để bệnh nhân ở nhà và tự ý cho dùng các loại thuốc vì sẽ làm bệnh thêm nặng và nguy hiểm đến tính mạng. Bác sĩ Mai Duy Tôn khuyến cáo: “Trong quá trình sơ cứu, tuyệt đối không đưa đồ ăn, nước uống hoặc thuốc vào miệng của bệnh nhân. Vì bệnh nhân đột quỵ thường bị rối loạn nuốt, dễ sặc. Nhiều trường hợp bệnh nhân khi được đưa đến khoa cấp cứu thường có tình trạng suy hô hấp do viêm phổi và rất nhiều người đã tử vong trước khi đến bệnh viện”.
 
Người nhà cần lưu ý, khi nghi ngờ người thân bị tai biến mạch máu não cần nhanh chóng đưa đến bệnh viện để làm kỹ thuật tiêu huyết khối, nhằm tránh di chứng về sau. Trường hợp khó gọi cấp cứu 115, gia đình có thể đưa người bệnh tới bệnh viện nhưng cần tránh va đập, rung lắc mạnh khi di chuyển.
 
Phòng tránh đột quỵ
 
Giữ ấm cơ thể trong mùa lạnh
 
“Chủ yếu không được để cơ thể lạnh đột ngột. Vì lạnh đột ngột gây co mạch, có thể tạo cơn tăng huyết áp kịch phát và làm vỡ mạch máu” – bác sĩ Mai Duy Tôn đưa ra lời khuyên. Bên cạnh đó, bệnh nhân bị cao huyết áp cũng phải uống thuốc điều chỉnh huyết áp theo chỉ dẫn của bác sĩ, giữ ấm cơ thể, nhất là trong mùa lạnh để hạn chế nguy cơ bị tai biến mạch máu não.
 
Cách phòng tránh đột quỵ tốt nhất là biết được nguyên nhân, các yếu tố gây bệnh để triệu tiêu chúng. Hiện nay bệnh đột quỵ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi nên những người trẻ chưa có bệnh lý gì cũng cần đi khám sức khỏe định kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ như: tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, béo phì, hút thuốc lá…
 
Những người đã bị đột quỵ thì cần đề phòng nguy cơ cao tái phát đột quỵ lần 2, lần 3. “Nhóm người bệnh này cần theo dõi tình trạng sức khỏe chặt chẽ, thực hiện khám sức khỏe định kỳ đề đặn để điều trị các yếu tố nguy cơ. Mỗi người (không chỉ người bệnh) cần dành 30-45 phút để vận động, tập thể dục mỗi ngày nhằm nâng cao sức khỏe, hạn chế bệnh tật” – bác sĩ Mai Duy Tôn nói thêm.
 
Trường hợp bệnh nhân thuộc nhóm đột quỵ thiếu máu não thì bắt buộc phải sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu suốt đời để ngăn ngừa tái phát lần 2 hoặc lần 3.
 
Thận trọng khi dùng các loại thuốc khác
 
Thời gian gần đây, một số người rủ nhau mua thuốc “An cung ngưu hoàng hoàn” để phòng trị bệnh đột quỵ. Bác sĩ Mai Duy Tôn chia sẻ: “Về Tây y, chúng tôi không khuyến khích sử dụng vì hiện nay chưa có bằng chứng khoa học chứng minh tác dụng của loại thuốc này trong điều trị đột quỵ. Trong thực hành lâm sàng chúng tôi cũng không sử dụng thuốc này mà chỉ sử dụng thuốc Tây y đã được Bộ Y tế cho phép sử dụng trong hệ thống bệnh viện ở Việt Nam”.
 
Tuy rất hiếm trường hợp phụ nữ uống thuốc ngừa thai bị đột quỵ phải vào viện cấp cứu, nhưng chị em phụ nữ cũng cần cân nhắc khi dùng thuốc tránh thai. “Theo các nghiên cứu nước ngoài, thuốc tránh thai làm từ chế phẩm hoocmon nhân tạo có thể làm tăng nguy cơ huyết khối, tắc mạch và là một trong những yếu tố nguy cơ của tình trạng tăng đông gây ra đột quỵ, thiếu máu lên não ở những phụ nữ trẻ” – bác sĩ Mai Duy Tôn chỉ rõ. Tốt nhất, khi muốn dùng thuốc tránh thai cần hỏi ý kiến của bác sĩ. Sau khi phân tích những nguy cơ, lợi hại với cơ thể từng người, bác sĩ sẽ cân nhắc, quyết định có dùng được thuốc tránh thai hay không.
 

Minh Phương

Từ Khóa :

Whoops, looks like something went wrong.

1/1 ErrorException in Filesystem.php line 111: file_put_contents(): Only 0 of 301 bytes written, possibly out of free disk space

  1. in Filesystem.php line 111
  2. at HandleExceptions->handleError('2', 'file_put_contents(): Only 0 of 301 bytes written, possibly out of free disk space', '/home/songmoi/domains/songmoi.vn/public_html/vendor/laravel/framework/src/Illuminate/Filesystem/Filesystem.php', '111', array('path' => '/home/songmoi/domains/songmoi.vn/public_html/storage/framework/sessions/sKGUFlbOT4uMXSwj9houPqRQ5JwtQxeuqq97zJ74', 'contents' => 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"hnJFCBbh95vqMDi5DcKYzleOc1bt8H0oqOp01p1y";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:63:"http://songmoi.vn/de-phong-dot-quy-khi-troi-tro-lanh-70825.html";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1490891622;s:1:"c";i:1490891622;s:1:"l";s:1:"0";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', 'lock' => true))
  3. at file_put_contents('/home/songmoi/domains/songmoi.vn/public_html/storage/framework/sessions/sKGUFlbOT4uMXSwj9houPqRQ5JwtQxeuqq97zJ74', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"hnJFCBbh95vqMDi5DcKYzleOc1bt8H0oqOp01p1y";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:63:"http://songmoi.vn/de-phong-dot-quy-khi-troi-tro-lanh-70825.html";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1490891622;s:1:"c";i:1490891622;s:1:"l";s:1:"0";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', '2') in Filesystem.php line 111
  4. at Filesystem->put('/home/songmoi/domains/songmoi.vn/public_html/storage/framework/sessions/sKGUFlbOT4uMXSwj9houPqRQ5JwtQxeuqq97zJ74', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"hnJFCBbh95vqMDi5DcKYzleOc1bt8H0oqOp01p1y";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:63:"http://songmoi.vn/de-phong-dot-quy-khi-troi-tro-lanh-70825.html";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1490891622;s:1:"c";i:1490891622;s:1:"l";s:1:"0";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}', true) in FileSessionHandler.php line 83
  5. at FileSessionHandler->write('sKGUFlbOT4uMXSwj9houPqRQ5JwtQxeuqq97zJ74', 'a:4:{s:6:"_token";s:40:"hnJFCBbh95vqMDi5DcKYzleOc1bt8H0oqOp01p1y";s:9:"_previous";a:1:{s:3:"url";s:63:"http://songmoi.vn/de-phong-dot-quy-khi-troi-tro-lanh-70825.html";}s:9:"_sf2_meta";a:3:{s:1:"u";i:1490891622;s:1:"c";i:1490891622;s:1:"l";s:1:"0";}s:6:"_flash";a:2:{s:3:"old";a:0:{}s:3:"new";a:0:{}}}') in Store.php line 263
  6. at Store->save() in StartSession.php line 88
  7. at StartSession->terminate(object(Request), object(Response)) in Kernel.php line 177
  8. at Kernel->terminate(object(Request), object(Response)) in index.php line 57