Dạy trẻ kỹ năng sinh tồn, người lớn đã thành thạo chưa?



Dạy trẻ kỹ năng sinh tồn, người lớn đã thành thạo chưa?

Quang Minh 0:15 8/8/2019

Vụ việc bé trai 6 tuổi tử vong vì bị bỏ quên trên xe tuyến của trường Gateway đang khiến các bậc cha mẹ hoang mang sợ hãi. Lập tức, các kinh nghiệm cũng như đề xuất dạy trẻ con 6-7 tuổi kỹ năng sinh tồn khi bị nhốt trong xe như bấm còi, lấy búa thoát hiểm đập vỡ kính... được chia sẻ rầm rộ. Nhưng nếu định dạy trẻ con kỹ năng sinh tồn thì trước hết người lớn phải thành thạo đã.

Tôi đi máy bay cũng nhiều, ngủ trong lúc máy bay đang bay trên giời cũng nhiều, nhưng luôn tỉnh như con sáo lúc các tiếp viên hoặc hệ thống thông tin tự động phát thanh thông tin hướng dẫn về an toàn bay như thắt dây bảo hiểm, tìm cửa thoát hiểm… dù những thông tin đó mình đã thuộc lòng. Có lần, trong lúc cà phê với lũ bạn, tôi có hỏi đùa về chuyện nếu những mặt nạ trong khoang hành khách rơi xuống thì chụp vào mặt trẻ con trước hay mặt mình trước, thế mà cả lũ cãi nhau loạn xạ dù đứa nào cũng đi máy bay ti tỉ lần.

Người lớn rất cần học kỹ năng sinh tồn, nếu không thì dù khôn đến đâu cũng khó mà vượt qua hiểm nguy khi rơi vào tình huống một mất một còn. Như vụ cháy ở chung cư Carina Plaza trong Sài Gòn hồi năm ngoái, hoặc nhiều vụ hỏa hoạn khác, nếu có kỹ năng sinh tồn tối thiểu thì người ta đã không mất mạng sống. Nhiều khi chẳng cần rơi vào trường hợp nguy hiểm nhưng nếu có kỹ năng sinh tồn cũng sẽ giảm thiểu rất nhiều rủi ro, ví dụ như đi xe máy, xe hơi luôn nhìn gương hậu, hay đã đi xe máy thì tìm cách tránh đứng trước đầu xe hơi khi dừng đèn đỏ. Đây là loại kỹ năng sinh tồn không nằm trong sách hướng dẫn của thế giới nói chung. Nó chỉ phát sinh từ kinh nghiệm sống ở Việt Nam mà thôi.

Trở lại với chuyện dạy đứa trẻ còn bé tí kỹ năng sinh tồn. Trẻ con cho học những thứ đó cũng tốt, nhưng đừng có ảo tưởng là chúng sẽ thoát khỏi rủi ro, thậm chí giảm được rủi ro nếu rơi vào tình huống nguy hiểm. Đến sư tử hổ báo cũng vẫn theo con chừng nào còn chưa tin chắc chúng đã tự săn được mồi, nữa là con người. Nên nếu định dạy trẻ con kỹ năng sinh tồn thì trước hết người lớn phải thành thạo trước đã. Không hẳn là chuyện lấy búa đập vỡ kính xe, mà là kỹ năng đánh giá để đặt niềm tin vào xã hội bao nhiêu phần trăm, để xác định sẽ cùng phối hợp với nhà trường dạy con cho tới khi nó trưởng thành hay kệ cho nó tự đi tự bơi ngay từ khi còn bé dại. Để từ đó dạy đứa trẻ có nên chen vào xem có cái gì khiến đám đông xúm xít vây quanh hay nhìn thấy thế thì lập tức đi thật nhanh để thoát khỏi đám đông, hoặc thỉnh thoảng kiểm tra xem đứa trẻ có còn nhớ số nhà mình, số điện thoại, tên đầy đủ, thậm chí tên cơ quan của bố mẹ không. Những thứ nhỏ nhặt ấy đứa trẻ dễ làm, dễ thuộc. Đòi hỏi cao hơn thế, có khi nên cho con sang Holywood đóng phim. Bởi khi ấy, đứa trẻ “siêu nhân” sẽ trở thành một “cậu bé rừng xanh” nhảy một phát từ dưới đất lên tận ngọn cây nói chuyện với hổ, chẳng phải lo lắng gì nữa.

Bởi vậy, trang bị kỹ năng sống cho con trẻ không chỉ là chuyện nhồi nhét “theo thời sự” mà là những hành động, thói quen của chính người lớn mới in sâu trong trí não trẻ nhỏ. Còn cứ mua ôtô chỉ để đi trên đường mà không trang bị các kỹ năng xử lý tình huống với cái “bao diêm” kim loại ấy thì nhốt bất cứ ông người lớn nào trong con Maybach chống đạn đang để ở garage vắng người thì khả năng “ngỏm” chắc cũng hơi cao, kể cả có búa thoát hiểm với còi xe còn hoạt động.


Quang Minh