Đầu lọc thuốc lá đang làm nghẹt bờ biển như thế nào?



Đầu lọc thuốc lá đang làm nghẹt bờ biển như thế nào?

Phương Linh 13:51 23/8/2022

Ước tính có khoảng 4,5 tấn đầu lọc thuốc lá được xả ra mỗi năm tại các bờ biển. Những tàn thuốc này gây ra nhiều hậu quả chết người khi trôi nổi khắp đại dương.

Một số có bãi cát trắng mịn trải dài, số khác được bao quanh bởi những vách đá ấn tượng. Nhưng bất kể bãi biển hay ở vị trí nào quanh bờ biển, đều khó thoát khỏi căn bệnh ô nhiễm, trong đó có ô nhiễm đầu lọc thuốc lá.

Bờ biển dài gần 5.000 dặm của Tây Ban Nha cũng không phải là ngoại lệ. Inés Sabanés, một nhà lập pháp Tây Ban Nha thuộc liên minh Más País – Equo, cho biết: Trên những bãi biển được phép hút thuốc, đầu lọc thuốc lá vẫn tiếp tục được xếp hạng là phế phẩm được tìm thấy nhiều nhất và là thứ có tác động đáng kể nhất.

Liên minh là động lực thúc đẩy khung pháp lý mới có hiệu lực vào tháng 4, cho phép các hội đồng địa phương cấm hút thuốc trên các bãi biển của họ và phạt tiền lên tới 2.000 € (1.700 bảng Anh).

Động thái này đã đưa Tây Ban Nha lên vị trí dẫn đầu trong các quốc gia đang tìm cách trấn áp thảm họa mà Liên Hợp Quốc mô tả là “thứ rác thải bị loại bỏ nhiều nhất trên toàn thế giới- ước tính khoảng 4,5 tấn độc lọc thuốc lá được xả ra mỗi năm.

Cho dù nổi bồng bềnh trên bãi biển, bị ném trong công viên hay thả xuống đường phố, nhiều vật thể nhỏ, nhẹ như đầu lọc thuốc lá cuối cùng vẫn ở trong các vùng nước, bị hệ thống nước mưa cuốn trôi.

Hình ảnh một con chim xúc cá đen (black skimmer) đang mớm cho con mình ăn một đầu lọc thuốc

Ông Kari Martin thuộc Tổ chức Hành động Đại dương sạch có trụ sở tại New Jersey cho biết rất ít người nhận thức được những tác động dai dẳng và có khả năng gây hại của chúng đối với môi trường biển.

Martin nói: “Đó là vấn đề về nhựa. Nhiều người không biết rằng bản thân đầu lọc thuốc lá được làm từ sợi nhựa.”

Những đầu lọc này có nhựa này, ước tính là một thành phần trong hơn 90% thuốc lá thương mại - được làm bằng axetat xenluloza. Martin cho biết: “Nhựa không bị phân hủy theo thời gian, chúng tự phân hủy, có nghĩa là ánh sáng sẽ phá vỡ chúng thành những mảnh nhỏ hơn nhưng cuối cùng chúng không biến mất”.

Vì những mảnh nhựa và vi nhựa này được mang dọc theo bờ biển và đường thủy, nên có rất ít cơ sở để ngăn chúng trở thành thức ăn cho động vật. Martin cho biết: Bản thân những mẩu thuốc lá trông giống như những chú cá nhỏ, và nhiều động vật biển đã ăn phải những mẩu đầu lọc thuốc này.

Mitch Silverstein, điều phối viên chính sách của San Diego thuộc tổ chức bảo tồn đại dương Surfridercho biết: trong một đại dương ngập tràn rác nhựa, đầu lọc thuốc nổi bật như một dạng chất thải đặc biệt mạnh.

Silverstein nói: Thuốc lá là mặt hàng có rác thải nhiều nhất trên thế giới. Chúng được làm bằng nhựa không phân hủy sinh học và chứa đầy chất thải độc hại gây hại cho cả Trái đất và đại dương.

Tổ chức này lưu ý trong một báo cáo năm 2017: “Chất thải độc hại này kết thúc trên đường phố, trong cống rãnh và các nguồn nước. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng các hóa chất có hại được lọc ra từ những mẩu rác thải, bao gồm nicotine, asen và kim loại nặng, có thể gây độc cho các sinh vật sống dưới nước”.

Một nghiên cứu năm 2011 của Đại học Bang San Diego cho thấy rằng các chất hóa học được lọc ra từ một mẩu thuốc lá có khả năng giết chết nửa số cá có trong xô nước một lít, trong khi các nhà nghiên cứu tại Đại học Anglia Ruskin của Vương quốc Anh phát hiện tàn thuốc cản trở đáng kể sự sinh trưởng của thực vật trên cạn.

Khói thuốc lá chứa hơn 7.000 chất hóa học đã được xác định, trong đó có ít nhất 70 chất được biết là gây ung thư cho người và động vật.

Thử nghiệm dùng những con quạ nhặt tàn thuốc

Những hậu quả rộng lớn mà loại phế phẩm thường bị bỏ qua này có thể gây ra nhiều tác hại cho những người sống dựa vào đánh bắt cá để mưu sinh cũng như bất kỳ ai tiêu thụ các sản phẩm thủy sản.

Silverstein chia sẻ: Con người là đỉnh của chuỗi thức ăn - chúng ta gây ô nhiễm đại dương và sau đó sử dụng đại dương như một nguồn cung cấp thực phẩm. Chúng ta chỉ đang ăn rác của mình và nhữngăn chất độc của chính mình thải ra.

Nhiều năm thu thập bằng chứng chống lại đầu lọc thuốc lá đã khiến Novotny, giáo sư danh dự về sức khỏe cộng đồng tại Đại học Bang San Diego trở thành một trong những tiếng nói hàng đầu trong việc thúc đẩy cấm đầu lọc thuốc lá sử dụng một lần ở bang California. Ông nói: Ngày nay có quá nhiều mối quan tâm về nhựa. Và một loại nhựa đặc biệt này không có chức năng gì ngoại trừ việc bán thuốc lá giết người và tiêu tốn rất nhiều tiền cho hệ thống chăm sóc sức khỏe của chúng ta. Vậy tại sao chúng ta lại muốn dung túng nó?

Nhiều quốc gia khác cũng quan tâm đến vấn đề này. Bộ trưởng Môi trường của Pháp cho biết hồi năm ngoái, quốc gia này đã tính phí các nhà sản xuất thuốc lá 80 triệu euro hàng năm để thu dọn khoảng 23 tỷ đầu lọc thuốc lá được xả ra mỗi năm trên khắp đất nước trong khi các chính phủ ở Gambia, Chad và Benin đã áp thuế môi trường lên tới 4% đối với bao thuốc lá.

Một số công ty đã sáng tạo hơn. Đầu năm nay, một công ty Thụy Điển cho biết họ đang tuyển dụng những con quạ cho một dự án thử nghiệm nhằm nhặt đầu lọc thuốc lá.

Các nhà môi trường cho biết những nỗ lực giải quyết đầu lọc thuốc lá bằng nhựa tuy rất quan trọng nhưng chỉ là một phần trong tác động môi trường rộng lớn của việc hút thuốc. Khi việc sử dụng thuốc lá điện tử ngày càng gia tăng ở Mỹ, thì bút vape và hộp mực nhựa bị bỏ đi cũng đã xuất hiện dọc theo các con tàu.

Kinh nghiệm ở Tây Ban Nha, nơi mà trong những năm gần đây, 550 trong số hơn 3.000 bãi biển của đất nước đã cấm hút thuốc, cho thấy rằng tiến trình giải quyết vấn đề khó có thể tính trước được. Vào tháng 7, sau gần hai năm cấm hút thuốc trên tất cả các bãi biển của mình như một phần trong các biện pháp ngăn chặn Covid-19, khu vực phía bắc Cantabria cho biết những người hút thuốc một lần nữa sẽ được phép hút thuốc dọc theo các bờ biển ở đây.

Hành trình bãi bõ những tàn thuốc và đầu lọc thuốc không phải là nhiệm vụ đơn giản. Và bạn phải luôn không ngừng “chiến đấu” với những nhiệm vụ liên quan đến môi trường.

 


Phương Linh