Cúng “cô hồn” miền Tây: Thích gà kiêng vịt



Cúng “cô hồn” miền Tây: Thích gà kiêng vịt

Hoàng Lê 7:0 8/8/2019

Trong mâm cúng “cô hồn” của người bình dân miền Tây, nếu không phải cúng chay thì phải có con gà trống đặt ngay chính giữa. Cùng là gia cầm lấy thịt và trứng nhưng theo quan niệm của người xưa, vịt là con vật xấu xí không thể “mua chuộc” được các linh hồn. Con gà trống tượng trưng cho những điều may mắn và nghiễm nhiên có mặt vào những dịp lễ, Tết đặc biệt là trong mâm cúng “cô hồn” rằm tháng bảy.

Con gà trống trong mâm cúng “cô hồn”

Đối với người bình dân miền Tây, gà, vịt là 2 loại gia cầm gắn bó với người dân ngay từ thuở mới khai hoang, lập ấp. Hầu như nhà nào cũng nuôi gà, vịt với nhiều mục đích khác nhau. Có thể nuôi vài con gà, con vịt  bằng cơm thừa dùng để làm thịt thết đãi bạn bè, hoặc đàn gà, vịt với số lượng từ vài trăm đến hàng nghìn con để lấy thịt, trứng thu lợi nhuận. Hình ảnh con gà, con vịt quá đỗi thân thuộc và đồng hành với cuộc sống của người dân quê.

Chọn gà trống mào cao, dáng nhanh nhẹn

Con gà, con vịt đi vào mâm cúng của người miền quê vào các dịp lễ, Tết với nhiều dụng ý khác nhau. Con vịt có mặt trong mâm cúng vào ngày 16 hoặc cuối tháng Âm lịch với mục đích là “giải hạn”. Thường gia chủ làm nghề buôn bán hoặc hành nghề tàu ghe thường cúng thịt vịt nấu cháo vào ngày 16. Vịt hiếm khi có trong các mâm cúng lễ, Tết và càng bị cấm kỵ trong mâm cúng “cô hồn”. Các cụ thường nói, con vịt là tượng trưng cho những gì đen đủi, xấu xí, ai cúng vịt sẽ gặp vận hạn. Tuy là món khoái khẩu của nhiều người nhưng gia đình nào ăn thịt vịt trong tháng này có thể bị “tan đàn xẻ nghé”.

Xếp gà hình chầu trước khi luộc

Cũng là loại gia cầm giống vịt nhưng trong suy nghĩ của nhiều người, gà tượng trưng cho những điều may mắn, một tương lai xán lạn trong hạnh phúc gia đình. Gần như tất cả các mâm cúng của người miền Tây, gà nghiễm nhiên có mặt và dễ trở thành món cúng chính. Ông bà ta quan niệm, các linh hồn rất thích ăn gà, thành thử những gia đình nào cúng gà sẽ không bị quấy phá. Ngược lại nếu gia đình nào không có gà thì “cô hồn” sẽ “thăm” hoài, khi nào có gà mới đi nơi khác.

Con gà trống trong mâm cúng tượng trưng cho những điều may mắn, tốt lành

Gà trong mâm cúng rằm tháng bảy phải là con gà trống thả vườn, hội tụ đầy đủ những yếu tố mới đủ tiêu chuẩn có mặt trong mâm cúng của người miền Tây. Con gà phải có cái mào đỏ tươi nhú cao đều nhau, lông mượt, nhanh nhẹn, chân nhỏ, khỏe mạnh và nặng khoảng 1,5kg – 2kg. Mặc khác, con gà trống cúng phải có dáng thủ lĩnh, đi nhìn thẳng và có tiếng gáy lảnh lót.

Gà trống luôn có mặt trong các mâm cùng vào các dịp lễ, Tết

Với một số người, làm thịt gà dễ như trở bàn tay, nhưng hiện nay, dịch vụ làm sạch gà bằng máy đã giảm thiểu thời gian vất vả cho chị em nội trợ. Gà sau khi đã cắt tiết, làm sạch lông,  xát muối đều lên thân để làm sạch lông măng và khử mùi hôi. Sau khi mổ xong, rửa sạch qua nước và cho chân gà quặt vào phía trong bụng gà qua vết mổ moi. Hành tím bóc vỏ, nướng sơ, lột vỏ ngoài cùng rồi thả vào nồi nước để luộc gà với 1 muỗng cà phê muối. Cứ mỗi lít nước cho vào 20g hành. Bạn cũng có thể cho thêm nhánh hành củ, như vậy sẽ làm thơm nước luộc gà cúng.

Khi luộc gà cúng phải luộc trong nồi sâu lòng, cho nước ngập xâm xấp gà rồi đặt lên bếp. Cho gà để cúng vào nồi ngay khi nước còn lạnh, như vậy thịt gà sẽ chín dần từ ngoài vào trong. Khi nước đã sôi, nên vặn nhỏ lửa, vì nếu để sôi sùng sục, phần thịt ở đùi sẽ co tụt lên, rất xấu. Sau khi nước sôi khoảng 5 phút, bạn vặn nhỏ gas hết cỡ, để trong 5 phút nữa rồi tắt và đậy vung kín chừng 20 phút. Bạn có thể dùng đũa chọc vào gà, nếu đũa đâm xuyên dễ dàng, nước ứa ra không có màu đỏ là đã chín. Sau khi gà chín, vớt gà luộc ra để chuẩn bị cúng gà luộc căng bóng và vàng ươm trong tư thế chầu.

Để gà luộc trông mọng, màu da tươi tắn, sau khi vớt ra nên nhúng ngay vào nồi nước sôi để nguội, nước lạnh càng tốt. Khi bày ra đĩa bạn cho thêm bông hoa hồng vào mỏ gà cho đẹp. Theo kinh nghiệm dân gian, gà luộc xong để nguội rồi bày lên đĩa, đặt sao cho đầu gà hướng lên ngậm thêm bông hoa hồng thể hiện sự cầu mong an lành, đón nhận hạnh phúc. Gà cúng được luộc chín, có màu vàng đẹp mắt, da bóng sẽ giúp mâm cỗ cúng hấp dẫn hơn. Ông bà ta quan niệm, con gà luộc trong mâm cúng thể hiện lòng thành của gia chủ đối với các vong hồn. Vì vậy, bạn hãy chuẩn bị cho mâm cúng “cô hồn” một con gà thật đẹp để cầu mong những điều may mắn trong tháng bảy Âm lịch này.


Hoàng Lê